dấn thân vì lợi ích chung. Hiện, chị cùng các đồng nghiệp tập trung xây dựng các bộ dữ liệu cơ bản về thạch luận, địa hóa và khoáng vật tại khu vực Tây Bắc, Kon Tum. Những dữ liệu này không chỉ phục vụ nghiên cứu cơ bản, mà còn là nền tảng cho phân tích số, lập bản đồ dự báo, quản lý tài nguyên và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực KHTĐ. Đây chính là “nguyên liệu thô” cho các ứng dụng công nghệ cao và thúc đẩy kinh tế xanh. Song song với đó là tinh thần kết nối và lan tỏa tri thức. Chị cho rằng, KHTĐ không chỉ là ngành khai thác truyền thống, mà là mắt xích đầu tiên của chuỗi giá trị công nghệ cao. Các nghiên cứu địa chất, địa hóa, khoáng vật cung cấp dữ liệu và nguyên liệu chiến lược cho chip bán dẫn, xe điện, hàng không; đồng thời là nền tảng dữ liệu đầu vào cho AI trong dự báo tai biến, quản trị tài nguyên, cũng như quy hoạch phát triển. Đây cũng là lĩnh vực đóng góp trực tiếp cho các mục tiêu Net Zero thông qua năng lượng địa nhiệt, công nghệ thu hồi carbon và các hệ thống cảnh báo sớm thiên tai. Theo chị, trước tình hình biến đổi khí hậu, suy giảm nguồn tài nguyên, nước biển dâng, các thiếu hụt về năng lượng, Việt Nam cần có chiến lược đào tạo, phát triển nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao trong lĩnh vực này để phục vụ cho sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên của khoa học công nghệ, đặc biệt là phục vụ cho 11 nhóm công nghệ chiến lược. “Nhiệm vụ trọng tâm của tôi trong thời gian tới là tiếp tục đào sâu nghiên cứu về thạch luận và sinh khoáng (khoáng sản, đất hiếm, dầu khí,…) tại Việt Nam, tiếp tục cùng với đồng nghiệp góp phần cung cấp dữ liệu số cho quản lý tài nguyên và tháo gỡ “điểm nghẽn” nguyên liệu cho công nghệ cao. Song song đó, chúng tôi chủ động kết nối liên ngành để chuyển hóa tri thức hàn lâm thành các giải pháp công nghệ, trực tiếp phục vụ bài toán tài nguyên và an toàn dân sinh”, TS. Thuỳ chia sẻ. Thông qua các tổ chức học thuật quốc tế uy tín, chị cùng với đơn vị mình đang công tác mong muốn trở thành cầu nối đưa kinh nghiệm quốc tế vào thực tiễn Việt Nam, đồng thời lan tỏa niềm say mê KHTĐ tới thế hệ trẻ – những người sẽ tiếp tục nắm giữ chìa khóa giải quyết các thách thức sinh tồn và phát triển bền vững của nhân loại. TS. VŨ THÁI HỌC, GIẢI THƯỞNG QUẢ CẦU VÀNG 2025: GHI DẤU ẤN TRÊN BẢN ĐỒ KHOA HỌC QUỐC TẾ TS. Vũ Thái Học đang làm việc đồng thời tại 2 nơi: Trường Đại học Thủ Dầu Một và Đại học Kỹ thuật Ostrava VSB (Cộng hòa Séc), với vai trò vừa giảng viên, vừa là nhà nghiên cứu. Ở Việt Nam, anh tập trung giảng dạy cao học và phát triển nghiên cứu lĩnh vực viễn thông thế hệ mới 5G, 6G. Anh được giới chuyên môn đánh giá là người đặt những viên gạch quan trọng cho truyền thông siêu tốc, siêu tin cậy. Công trình nghiên cứu về hệ thống đa truy cập gói ngắn dựa trên bề mặt phản xạ thông minh của anh đã giải quyết bài toán tưởng chừng mâu thuẫn: vừa đạt độ trễ siêu thấp dưới 1 mili giây, vừa đảm bảo độ tin cậy gần như tuyệt đối, lại có thể phục vụ đồng thời số lượng lớn thiết bị. Những đóng góp này được nhiều tạp chí khoa học quốc tế uy tín trích dẫn và đánh giá cao. Không dừng lại ở đó, mới đây, anh lên đường sang Séc, bước vào một không gian khoa học mới, nơi những công nghệ lượng tử cho mạng viễn thông đang được nghiên cứu và thử nghiệm ở tuyến đầu. Ở môi trường nghiên cứu quốc tế, anh theo đuổi hướng nghiên cứu về mật mã hậu lượng tử – lĩnh vực được xem như “lá chắn” cho hạ tầng số trong tương lai. Khi máy tính lượng tử ngày càng tiệm cận khả năng ứng dụng thực tiễn, các phương thức mã hóa truyền thống đứng trước nguy cơ bị phá vỡ chỉ trong thời gian ngắn. Nghiên cứu của anh tập trung vào việc xây dựng các thuật toán và giao thức bảo mật mới, đủ khả năng chống lại các cuộc tấn công lượng tử, từ bảo mật truyền thông Internet, mạng riêng ảo, đến hệ thống quản lý khóa cho các hệ thống quy mô lớn. Không dừng lại ở lý thuyết, các kết quả nghiên cứu này mở ra khả năng ứng dụng rộng rãi trong mạng di động 5G/6G, công nghệ eSIM, Internet vạn vật, điện toán biên, cũng như các lĩnh vực trọng yếu như tài chính và chính phủ điện tử. Trong bối cảnh các mối đe dọa “thu thập dữ liệu hôm nay, giải mã trong tương lai” ngày càng hiện hữu, mật mã hậu lượng tử được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng cho an toàn số quốc gia trong kỷ nguyên mới. Nhưng với anh, khoa học không chỉ là những con số hay danh hiệu. Trong bối cảnh vòng đời công nghệ ngày càng rút ngắn, TS. Vũ Thái Học xác định rõ vai trò của mình trong việc đào tạo và truyền lửa cho thế hệ trẻ Việt Nam, kết nối các nhóm nghiên cứu trong và ngoài nước, đồng thời xây dựng những cầu nối học thuật để khoa học trẻ Việt Nam có thể tiếp cận sâu hơn với các trung tâm nghiên cứu hàng đầu châu Âu. TS. LÊ DUY TÂN, TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUỐC TẾ – ĐHQG-TPHCM: GIẢI NHỮNG “BÀI TOÁN LỚN” CỦA ĐẤT NƯỚC TS. Lê Duy Tân đang theo đuổi hướng nghiên cứu giao thoa giữa trí tuệ nhân tạo và Internet vạn vật (AIoT). Đây là xu hướng công nghệ mới, nơi các thiết bị IoT không chỉ thu thập và truyền dữ liệu mà còn có khả năng phân tích, học hỏi và ra quyết định thông minh nhờ tích hợp AI. AIoT đang được ứng dụng mạnh mẽ trong nhiều lĩnh vực như sản xuất thông minh, logistics, chăm sóc sức khỏe, thành phố thông minh, bán lẻ… và là chìa khóa trong hành trình chuyển đổi số của nhiều doanh nghiệp hiện nay. “Hành trình đến với AIoT của tôi bắt đầu từ những câu hỏi rất đời thường: làm sao công nghệ có thể hỗ trợ người yếu thế tốt hơn, làm sao giáo dục trở nên hiệu quả và công bằng hơn, và làm sao nghiên cứu khoa học không chỉ dừng lại trên trang giấy mà thật sự đi vào cuộc sống”, anh chia sẻ. Dấn thân chinh phục lĩnh vực công nghệ mới, TS. Lê Duy Tân tham gia và chủ trì các đề tài xoay quanh ba trục chính: y tế và chăm sóc sức khỏe cộng đồng; giáo dục và đào tạo; bài toán đô thị thông minh, môi trường và hỗ trợ nhóm yếu thế. Thông qua AIoT Lab VN – phòng thí nghiệm do anh cùng đồng nghiệp và sinh viên xây dựng, nhiều dự án thiết thực đã được triển khai, từ thiết bị hỗ trợ giao tiếp cho người khiếm thính, khiếm thị đến các giải pháp giám sát môi trường, nhà thông minh thân thiện với người cao tuổi. Mục tiêu và khát vọng của anh là triển khai các đề tài nghiên cứu có tính liên ngành cao hơn, giải những bài toán lớn của đất nước trong chuyển đổi số, y tế cộng đồng và giáo dục thông minh. Cùng đó, bản thân anh cũng sẽ hỗ trợ nhiều hơn cho sinh viên, nghiên cứu sinh thực hiện công bố quốc tế, khởi nghiệp công nghệ và đưa sản phẩm nghiên cứu hiện thực hoá thành sản phẩm phục vụ cộng đồng, đất nước. “Tôi luôn tâm niệm rằng, sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới không khởi nguồn từ những cá nhân xuất chúng đứng riêng lẻ, mà được bồi đắp bởi một thế hệ trí thức trẻ biết đi cùng nhau, biết sẻ chia trách nhiệm và đặt lợi ích chung lên trên mọi thành tích cá nhân. Khi nhà khoa học trẻ dấn thân, bền bỉ vun đắp từ những phần việc nhỏ của mình sẽ tạo nên sự cộng hưởng lớn hoà chung vào khát vọng dân tộc, đưa đất nước phát triển phồn vinh, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới”, TS. Lê Duy Tân chia sẻ. q Trí thức trẻ đang miệt mài chinh phục những đỉnh cao của khoa học công nghệ, nhằm phụng sự đất nước CÔNG NGHỆ Các tài năng trẻ tham gia Diễn đàn Trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu lần thứ VI, năm 2025 ẢNH: DƯƠNG TRIỀU “Nhiều người vẫn nghĩ làm khoa học Trái đất nói chung và địa chất là “chân lấm, tay bùn” nhưng thực tế ngày nay, một nhà nghiên cứu trong lĩnh vực này có thể ngồi trong phòng lab thực hiện thí nghiệm, điều khiển drone, sử dụng thuật toán AI để phân tích dữ liệu vệ tinh và tham gia vào những dự án cứu rỗi hành tinh khỏi biến đổi khí hậu. Chúng tôi không còn chỉ đi tìm khoáng sản, chúng tôi đi tìm giải pháp cho sự sống bền vững”. TS. PHẠM THANH THUỲ SỨC VƯƠN PHÙ ĐỔNG 21 Xuân
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==