Báo Tiền Phong số 99

10 n Thứ Năm n Ngày 9/4/2026 ĐỜI SỐNG Thưa bác sĩ, thời gian gần đây có nhiều trường hợp ngứa kéo dài mới phát hiện suy thận nặng. Bác sĩ nhìn nhận thế nào về tình trạng này? Thực tế chúng tôi tiếp nhận không ít bệnh nhân bị ngứa kéo dài, thậm chí mất ngủ, gãi đến trầy xước da nhưng vẫn nghĩ là dị ứng thông thường. Chỉ đến khi đi khám thì đã phát hiện suy thận ở giai đoạn muộn. Điều đáng nói là ngứa trong trường hợp này không phải bệnh da liễu đơn thuần mà là biểu hiện của tình trạng “nhiễm độc” từ bên trong cơ thể khi chức năng thận suy giảm. Vậy ngứa do suy thận có gì khác biệt so với các dạng ngứa thông thường, thưa bác sĩ? Ngứa do suy thận, hay còn gọi là ngứa do urê huyết, có những đặc điểm khá điển hình. Người bệnh thường mô tả cảm giác ngứa như xuất phát từ bên trong, âm ỉ, râm ran dưới da, rất khó chịu. Khác với ngứa do dị ứng hay côn trùng đốt có thể giảm khi bôi thuốc, tình trạng này thường kéo dài dai dẳng và đặc biệt tăng nặng về đêm, khiến người bệnh mất ngủ kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tổng thể. Vì sao suy thận lại gây ra tình trạng ngứa, thưa bác sĩ? Có ba cơ chế chính. Thứ nhất là do tích tụ độc tố trong máu. Khi thận suy, các chất như urê, phospho không được đào thải mà tích tụ lại, lắng đọng trong da và kích thích các đầu dây thần kinh gây ngứa. Thứ hai là tình trạng da khô nghiêm trọng do giảm tiết mồ hôi, khiến da dễ nứt nẻ và nhạy cảm hơn. Thứ ba là rối loạn chuyển hóa canxi - phospho, dẫn đến lắng đọng calci - phosphat ở da và mạch máu, làm tăng cảm giác ngứa. Những dấu hiệu nào đi kèm tình trạng ngứa mà người dân cần đặc biệt lưu ý? Nếu ngứa kéo dài kèm theo các biểu hiện như phù mí mắt hoặc phù chân, ấn lõm lâu hồi phục; nước tiểu có bọt lâu tan, sẫm màu hoặc giảm lượng; hơi thở có mùi khai nhẹ hoặc có vị kim loại trong miệng; cùng với mệt mỏi kéo dài, da nhợt nhạt, giảm tập trung… thì người bệnh nên đi kiểm tra chức năng thận càng sớm càng tốt. Đây đều là những dấu hiệu cảnh báo suy thận không nên bỏ qua. Trong quá trình điều trị và kiểm soát triệu chứng, người bệnh cần lưu ý những gì? Người bệnh nên chú ý dưỡng ẩm da hằng ngày bằng các sản phẩm lành tính, không mùi để giảm khô da. Đồng thời cần duy trì chế độ ăn hợp lí, hạn chế thực phẩm giàu phospho như sữa, các loại hạt hay nước ngọt có ga. Việc xét nghiệm máu định kì để theo dõi chức năng thận cũng rất quan trọng. Ngược lại, người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc nam, thuốc lá không rõ nguồn gốc, tránh tắm nước quá nóng vì có thể làm da khô và ngứa nặng hơn, đồng thời hạn chế gãi nhiều gây trầy xước và tăng nguy cơ nhiễm trùng da. Thực tế, không ít bệnh nhân vì chủ quan hoặc điều trị sai cách đã khiến bệnh tiến triển nhanh sang giai đoạn nặng. Hiện nay, việc điều trị tình trạng ngứa do suy thận đã có những tiến bộ ra sao, thưa bác sĩ? Ngứa do suy thận ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng sống của người bệnh, nhưng hiện nay đã có nhiều phương pháp hỗ trợ hiệu quả. Tại Bệnh viện Bạch Mai, chúng tôi triển khai các kĩ thuật hiện đại như lọc máu HDF Online, sử dụng màng lọc hấp phụ… giúp cải thiện rõ rệt triệu chứng ngứa cũng như tình trạng nhiễm độc trong cơ thể. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Cảm ơn bác sĩ! HÀ MINH (thực hiện) Mất ngủ vì gãi ngứa, nhiều người chỉ nghĩ là dị ứng thông thường mà không ngờ đó có thể là tín hiệu cảnh báo suy thận. Phóng viên đã có cuộc trao đổi với bác sĩ Mai Trà My, Trung tâm Thận Tiết niệu và Lọc máu (Bệnh viện Bạch Mai), để làm rõ những cảnh báo từ dấu hiệu tưởng chừng đơn giản này. Bác sĩ có khuyến cáo gì với người dân trước những dấu hiệu ngứa kéo dài không rõ nguyên nhân? Khi xuất hiện tình trạng ngứa kéo dài, đặc biệt là ngứa nhiều về đêm và không đáp ứng với các biện pháp điều trị thông thường, người dân không nên chủ quan. Việc đi khám sớm để xác định nguyên nhân, trong đó có kiểm tra chức năng thận, là rất cần thiết để tránh những hậu quả đáng tiếc. Bác sĩ kiểm tra tình trạng mẩn ngứa của bệnh nhân Ngứa, mất ngủ có thể là dấu hiệu suy thận nặng Ngày 8/4, thông tin từ bệnh viện cho biết, khoảng 23 giờ ngày 6/4, bệnh nhân Đ.V.A (sinh năm 1996, ngụ Lâm Đồng) được chuyển đến khoa Cấp cứu trong tình trạng tỉnh nhưng bị đa chấn thương nghiêm trọng. Các kết quả cận lâm sàng cho thấy bệnh nhân bị gãy hở mất đoạn 1/3 dưới xương cánh tay phải, gãy liên lồi cầu xương cánh tay, gãy kín hai xương cẳng tay phải, gãy xương vai, kèm theo gãy xương sườn 11, 12 và tổn thương thượng thận phải độ III. Chỉ hơn một giờ sau, lúc 0 giờ 30 phút ngày 7/4, bệnh nhân thứ hai là N.T.H (sinh năm 2007, cũng ngụ Lâm Đồng) được chuyển đến trong tình trạng nặng hơn, lơ mơ, sốc đa chấn thương. Bệnh nhân bị chấn thương phức tạp vùng đầu, mặt, tay và chân, trong đó có gãy hở độ IIIA liên lồi cầu đùi phải, gãy hai xương cẳng chân trái, gãy xương cánh tay phải, xuất huyết dưới nhện, dập phổi phải và tràn dịch màng phổi. Trước tình trạng nguy kịch của hai ca bệnh, khoa Cấp cứu đã lập tức kích hoạt quy trình “báo động đỏ” - cơ chế phối hợp đa chuyên khoa trong cấp cứu tối khẩn. Nhiều ê kíp từ Ngoại Chấn thương Chỉnh hình, Ngoại Thần kinh, Ngoại Lồng ngực, Ngoại Tiêu hóa, Ngoại Gan mật tụy, Ngoại Tiết niệu và Phẫu thuật Mạch máu nhanh chóng hội chẩn ngay trong đêm. Sau khi thống nhất phương án, cả hai bệnh nhân được chỉ định mổ cấp cứu khẩn cấp. Ca phẫu thuật kéo dài hơn 8 giờ, xuyên suốt từ đêm đến sáng ngày 7/4 mới hoàn tất. Đây là một trong những ca mổ phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng của nhiều chuyên khoa để xử lý đồng thời các tổn thương nguy hiểm đến tính mạng. BS-CKII Quách Tiến Dũng, khoa Ngoại Thần kinh cho biết, sau 1 ngày phẫu thuật, bệnh nhân Đ.V.A. đã tỉnh táo, không ghi nhận yếu liệt và được chuyển lên khoa Ngoại Thần kinh để tiếp tục theo dõi các tổn thương liên quan. Diễn tiến này được đánh giá là tích cực, mở ra hy vọng hồi phục cho bệnh nhân. Trong khi đó, bệnh nhân N.T.H. vẫn đang được chăm sóc tích cực tại khoa Hồi sức Cấp cứu. BS Nguyễn Xuân Bách, Khoa Hồi sức Cấp cứu cho biết, bệnh nhân đã qua cơn nguy kịch ban đầu, huyết áp ổn định hơn nhưng vẫn còn trong tình trạng nặng, lơ mơ và phải thở máy. Các chỉ số sinh tồn đang được theo dõi sát sao sau phẫu thuật. Các bác sĩ nhận định, với những ca đa chấn thương nặng như trên, “thời gian vàng” trong cấp cứu có ý nghĩa quyết định. Việc kích hoạt báo động đỏ kịp thời cùng sự phối hợp liên chuyên khoa đã giúp rút ngắn thời gian xử trí, nâng cao cơ hội sống cho người bệnh. VÂN SƠN HƯNG YÊN: Tạm đình chỉ cơ sở mầm non nghi bạo hành trẻ em Chiều 8/4, trao đổi với PV Tiền Phong, đại diện UBND xã Phạm Ngũ Lão (tỉnh Hưng Yên) cho biết, đã nắm bắt thông tin lan truyền trên mạng xã hội về phản ánh giáo viên tại Trường Mầm non Hoa Hồng Nhung có dấu hiệu bạo hành trẻ em. Trường Mầm non Hoa Hồng Nhung là cơ sở tư thục hoạt động nhiều năm trên địa bàn. Ngay sau khi xảy ra sự việc, chính quyền xã đã cử cán bộ làm việc với gia đình cháu bé và đại diện cơ sở giáo dục. Sau khi thực hiện các quy trình kiểm tra liên quan, kết quả xác minh ban đầu cho thấy có sự việc như nội dung đoạn video phản ánh. Hiện cơ sở đã bị tạm dừng hoạt động, sau khi có kết quả xác minh, làm rõ các tình tiết liên quan, UBND xã sẽ thông báo với cơ sở và cơ quan báo chí. “Ngay trong chiều 8/4, UBND xã sẽ có báo cáo gửi UBND tỉnh Hưng Yên về nội dung này”, đại diện UBND xã Phạm Ngũ Lão thông tin. Trước đó, ngày 7/4, mạng xã hội lan truyền đoạn video ghi lại cảnh một phụ nữ có hành vi nghi bạo hành trẻ tại một cơ sở mầm non trên địa bàn xã Phạm Ngũ Lão. Trong video, người này tác động mạnh vào cơ thể, đánh vào chân và cởi áo của một bé. Sự việc được cho là xảy ra khoảng 10h42 cùng ngày, tại một căn phòng của cơ sở. TRẦN HOÀNG Xuyên đêm mổ cấp cứu nạn nhân xe khách lao xuống vực Các bác sĩ đã nỗ lực cứu chữa nạn nhân tạm qua cơn nguy kịch Sau vụ tai nạn xe khách 29 chỗ lao xuống vực tại xã Hòa Thắng, Lâm Đồng, khiến 4 người tử vong và nhiều người bị thương, hai bệnh nhân nặng đã được chuyển tuyến khẩn cấp vào TPHCM trong tình trạng đa chấn thương nguy kịch. Các bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy đã nỗ lực phẫu thuật cấp cứu cho bệnh nhân. Vụ tai nạn xe khách xảy ra khoảng 15 giờ 30 phút ngày 6/4, trên hành trình di chuyển từ Phan Thiết đi Tuy Phong. Khi đến khu vực xã Hòa Thắng, xe bất ngờ mất lái và lao xuống vực. Tai nạn khiến 4 người tử vong tại chỗ và 11 người khác bị thương, trong đó có nhiều ca nặng phải chuyển tuyến. Nguyên nhân vụ tai nạn đang được cơ quan chức năng điều tra, làm rõ.

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==