“ĂN XỔI Ở THÌ”, “NĂNG NHẶT CHẶT BỊ” Đạo diễn Quỳnh Lê, người đứng sau những festival âm nhạc lớn như Tiger Crystal Rave, Heineken Countdown, World Tea Fest… nhận định: “Những concert hay festival âm nhạc ngoài trời ở Việt Nam hiện nay chất lượng tốt, thuộc tốp đầu Đông Nam Á, không kém cạnh các nước phát triển ở châu lục”. Điều này dễ chứng minh từ những chuỗi concert chấn động như Anh trai vượt ngàn chông gai, Anh trai say hi… khi những đơn vị tổ chức luôn thực hiện nghiêm túc khâu soundcheck (diễn tập, kiểm tra âm thanh). Đạo diễn Quỳnh Lê hé lộ hậu trường ở những chương trình lớn mà anh gánh vác: “Chúng tôi không cho phép thỏa hiệp về kỹ thuật âm thanh, chưa bao giờ vội vàng, thiếu kỹ lưỡng trước mỗi đêm diễn. Chúng tôi dành một ngày để soundcheck, sẽ có lịch chạy thử, sắp xếp thứ tự nghệ sĩ, buộc họ phải đến trình diễn thử. Mỗi nghệ sĩ có một chất giọng khác nhau nên khi nghệ sĩ đến soundcheck thì sẽ được lập trình âm thanh riêng, với micro riêng, được đánh số. Khi diễn, nghệ sĩ sẽ dùng đúng chiếc micro đó để diễn”. Những lời khen dành cho âm thanh, ánh sáng “đỉnh nóc kịch trần” không phải do nghệ sĩ hay ê-kíp tự “tâng bốc” lẫn nhau mà chính từ lực lượng trải nghiệm - khán giả. Trải nghiệm soundcheck còn nằm trong quyền lợi của những tấm vé hạng vé sang. Chẳng hạn, ở live concert All-Rounder The Final của Soobin Hoàng Sơn, soundcheck chia thành 2 đợt, đợt 1 dành cho các khán giả hạng vé All-Rounder và The Crown, đợt 2 dành cho các khán giả trúng quyền lợi soundcheck. Ngay Fan Concert của Hòa Minzy cũng có quyền lợi soundcheck dành cho hạng vé VIP, VVIP và những khán giả may mắn trúng quyền lợi này ở các hạng vé Hòa Minzy và Nàng Tiên Cá. Tuy nhiên, không phải sân khấu ca nhạc nào ở Việt Nam cũng chỉn chu, kỹ lưỡng. Những concert đình đám thường tập trung chú ý, bị “soi” nhiều, còn phòng trà thường là nơi diễn ra những minishow hay những chương trình văn nghệ diễn ra trên nhiều địa phương vẫn bộc lộ sự thiếu chuyên nghiệp. Ca sĩ đang hát trong minishow thản nhiên đề nghị ban nhạc hạ tông vì cao quá khó “đu”. Nhiều ca sĩ vừa hát vừa cúi xuống nhìn lời ca khúc… Một đạo diễn xin giấu tên thừa nhận: “Có những chương trình không đủ thời gian chuẩn bị, cũng có những chương trình tiết kiệm chi phí, không hề có soundcheck, khâu tổ chức, nhân sự con người vận hành chưa chuẩn”. Nhiều thứ chưa chuẩn, chưa chu đáo song đêm diễn vẫn tiến hành bình thường. Đó là lựa chọn làm nghề “ăn xổi ở thì” đáng trách. Concert bùng nổ hình thành thế hệ Idol nội với sức hấp dẫn khán giả mãnh liệt. Concert bội thu, cát-xê của ca sĩ rủng rỉnh là điều dễ hiểu. Nhưng cát-xê cao cũng hình thành bệnh “ngôi sao” và nhu cầu tận thu. Đạo diễn giấu tên nọ tiết lộ: “Một vài ngôi sao ăn khách, cát-xê rất cao, có khi đưa ra những yêu cầu vô lý. Cũng có những nghệ sĩ ăn khách không đến tập luyện trước đêm diễn”. Vị này cũng tiết lộ, rất ít nghệ sĩ chọn lip-sync (hát nhép), đa phần hát đè, mà có nhiều loại đè, có những nghệ sĩ hát đè tới 70-80%”. Tại sao nhiều nghệ sĩ trẻ lựa chọn hát đè? Ông đáp: “Ca sĩ trẻ bây giờ không đảm bảo sức khỏe, vì họ diễn liên tục. Do đang gặp thời nên ham nhận sô, tranh thủ kiếm. Trừ những chương trình chính thống, những nghệ sĩ ở đẳng cấp diva, divo hay những ngôi sao lớn có nền tảng âm nhạc tốt chọn hát live, còn đa phần ca sĩ trẻ chọn hát đè. Chạy sô nhiều, dòng nhạc lại đòi hỏi vũ đạo nhiều, hát live dễ 8 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ n Thứ Ba n Ngày 7/4/2026 Người làm nghề hay khán giả đều thừa nhận, concert Việt đang ở giai đoạn “mùa vàng”. Điều tưởng chừng không thể nay đã thành có thể, những đêm nhạc khổng lồ với nhiều chục nghìn khán giả tưởng chỉ có trong mơ, trong thế giới Kpop, Âu - Mỹ… nay đã có ở làng nhạc Việt. Song trong bức tranh rực rỡ ấy vẫn còn những khoảng trống cần lấp đầy, những pha lệch hướng cần chỉnh, để sự phát triển đảm bảo bền vững từ cội rễ văn hóa Việt. THIẾT LẬP CHUẨN BIỂU DIỄN: SÂN KHẤU BƯỚC VÀO QUỸ ĐẠO CÔNG NGHIỆP VĂN HÓA Những tiết mục chỉn chu và đậm đà văn hóa Việt là dấu ấn của mùa vàng concert Kỳ 2: Những thỏa hiệp làm biến dạng chuẩn sân khấu Bàn về công nghiệp văn hóa, ca sĩ Hà Anh Tuấn đưa ra góc nhìn: “Đừng đo công nghiệp văn hóa bằng việc bán vé”. Một người trong nghề phản biện: “Những chương trình của các nhãn hàng mà miễn phí vé thì quan trọng là số đông. Còn những chương trình bán vé vẫn quan trọng là việc lấp đầy sân. Hà Anh Tuấn nổi tiếng từ live concert bán vé. Anh là một trong những nghệ sĩ thành công đầu tiên ở Việt Nam ít có “hit” riêng nhưng bán vé tốt”. “XIN HÃY TÌM GIÚP NGƯỜI TỪNG BẮN TÔI SUÝT CHẾT!” Đó là chuyến về thăm quê Quảng Trị của ông Phạm Quyến, Việt kiều ở Mỹ. Ông năm nay tuổi gần 70, từng có nhiều năm tháng sống cạnh hàng rào điện tử McNamara khi còn là cậu bé, làm quen với nhiều lính Mỹ xa nhà. Rồi cơ duyên đưa ông định cư ở Mỹ tình cờ gặp lại những cựu binh Mỹ đã từng tham chiến ở Cồn Tiên, Dốc Miếu… trên dải đất Gio Linh, cạnh vĩ tuyến 17. Ông đã và đang tham gia một sứ mệnh rất nhân văn là góp phần kết nối đưa hài cốt được xác minh là một liệt sĩ Việt Nam ở Hoa Kỳ về lại cố hương. Ông Quyến từng tâm sự với người viết bài này: “Tôi nhớ quê khôn nguôi và cứ muốn tái hiện một mô hình hàng rào điện tử McNamara ở chính trên chiến trường xưa, để giúp Quảng Trị làm du lịch và thông qua đó thắt chặt tình hữu nghị và tình yêu hòa bình với bạn bè bốn phương, kể cả với cựu binh Mỹ cũng như gia đình của họ. Nếu làm thành công thì tôi tin đó sẽ trở thành mỏ kim cương cho du lịch Quảng Trị-Việt Nam vì đã khai thác một tài nguyên du lịch quý giá từ chiến tranh mà không nơi nào có được dù tìm khắp thế giới”. Sinh sống ở thành phố Newport News thuộc tiểu bang Virginia, mới đây ông Quyến trình bày ý tưởng tái hiện một góc nhỏ căn cứ Dốc Miếu ở trên mảnh đất riêng của mình để làm du lịch, giúp mọi người hiểu thêm về chiến tranh Việt Nam, nhất là với những người không có điều kiện sang thăm Việt Nam. “Ông thị trưởng nghe tôi trình bày một cách chăm chú, và bảo: “Ông cứ cung cấp cho tôi bản vẽ mô hình tái hiện, tôi đồng tình cao và ủng hộ ý tưởng của ông, bởi vì đó là một ý tưởng rất hay, rất độc đáo”, ông Quyến kể lại. Lần này về quê, ông Phạm Quyến lại canh cánh trong lòng một nỗi niềm được ký thác. Những cuộc điện thoại tâm tình của ông cho tôi khiến tôi không khỏi ngạc nhiên. Ông cứ nói đi nói lại một cách tha thiết, rằng “một cựu binh Mỹ tên là Henry từng đóng quân ở hàng rào McNamara suýt chết vì bị du kích địa phương bắn tỉa năm 1969. Ông ấy nói viên đạn sượt qua cổ, chỉ một ly nữa thôi là ông ấy chắc hẳn sẽ về với Chúa. Năm nay, ông ấy đã ngoài tám mươi tuổi, nói theo người Việt là cũng gần đất xa trời. Khi biết tôi về thăm quê, ông cứ khẩn khoản: “Hãy tìm gặp giúp tôi người đã bắn tôi suýt chết và trò chuyện, chụp ảnh, quay một đoạn phim rồi chuyển về giúp tôi. Tôi xin nhờ ông Lẽ ra, câu chuyện đang kể cũng có thể khép lại được rồi nếu như cuối tháng 3/2026 vừa qua không có một cuộc tìm về từ xa nửa vòng trái đất của một con người từng sống cạnh hàng rào điện tử McNamara, tìm gặp một nữ du kích có tài bắn tỉa khiến con trai cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara tìm đến nhà để gặp… 51 NĂM ĐẤT NƯỚC THỐNG NHẤT (30/4/1975-30/4/2026) - DIỆU KỲ THAY, KHÁT VỌNG THÁI HÒA n PHẠM XUÂN DŨNG KÝ SỰ Ông Phạm Quyến (đội mũ) trò chuyện với bà Hoàng Thị Chẩm ẢNH: PHẠM XUÂN DŨNG Nữ dũng sĩ bắn tỉa Hoàng Thị Chẩm thời trẻ ẢNH: NVCC Bài cuối: Nữ dũng sĩ bắn tỉa bên hàng rào McNamara
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==