14 n Thứ Ba n Ngày 7/4/2026 TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG Động lực chính đến từ sự bùng nổ của các kênh thanh toán số. Giao dịch qua Internet tăng 73,09% về số lượng và 28,11% về giá trị; qua điện thoại di động tăng lần lượt 34,37% và 10,51%. Thanh toán bằng mã QR tiếp tục mở rộng với mức tăng 20,22% về số lượng và 12,59% về giá trị, cho thấy sự phổ biến của phương thức thanh toán nhanh, tiện lợi, chi phí thấp. Đáng chú ý, các hệ thống thanh toán nền tảng của nền kinh tế cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực. Giao dịch qua Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng tăng 9,5% về số lượng nhưng tăng mạnh tới 69,07% về giá trị; qua hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử tăng 43,74% về số lượng và 11,66% về giá trị. Những con số này phản ánh dòng tiền trong nền kinh tế đang được luân chuyển ngày càng nhanh hơn qua các kênh số. THANH TOÁN SỐ BÙNG NỔ, TIỀN MẶT DẦN “LÉP VẾ” Xu hướng giảm dần sử dụng tiền mặt tiếp tục thể hiện rõ qua sự sụt giảm của giao dịch ATM. Trong 2 tháng đầu năm, số lượng giao dịch qua ATM giảm 6,40%, dù giá trị tăng nhẹ 3,03%. Đến cuối tháng 2/2026, toàn thị trường có 20.772 ATM, giảm 2,68% so với cùng kỳ, trong khi số lượng POS đạt 761.793 thiết bị, tăng 1,36%. Việc số lượng ATM giảm trong khi các điểm chấp nhận thanh toán không tiền mặt gia tăng cho thấy sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng. Người dân ngày càng ưu tiên thanh toán trực tuyến, thanh toán qua thẻ, ví điện tử hoặc QR thay vì rút tiền mặt để chi tiêu. Sự chuyển dịch này không chỉ diễn ra ở khu vực đô thị mà còn lan rộng tới nông thôn, vùng sâu, vùng xa thông qua các mô hình như Mobile Money và đại lý thanh toán. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong thúc đẩy tài chính toàn diện tại Việt Nam. GIA TĂNG TIỆN ÍCH ĐI KÈM YÊU CẦU KIỂM SOÁT RỦI RO Song song với tăng trưởng, NHNN cũng đẩy mạnh các giải pháp đảm bảo an toàn hệ thống. Một trong những điểm nhấn là việc triển khai Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận (SIMO). Tính đến ngày 23/3/2026, hệ thống này đã kết nối 149 đơn vị, bao gồm 99 tổ chức tín dụng và 50 tổ chức trung gian thanh toán. SIMO đã ghi nhận hơn 688.000 bản ghi liên quan đến tài khoản thanh toán, ví điện tử, thẻ ngân hàng và đơn vị chấp nhận thanh toán có dấu hiệu nghi ngờ gian lận. Từ dữ liệu tập trung, hệ thống đã gửi cảnh báo tới 3,5 triệu lượt khách hàng. Trong đó, hơn 1,1 triệu lượt khách hàng đã chủ động dừng hoặc hủy giao dịch sau khi nhận cảnh báo, với tổng giá trị giao dịch liên quan lên tới hơn 3,99 nghìn tỷ đồng. Điều này cho thấy hiệu quả bước đầu của việc ứng dụng công nghệ trong phòng chống gian lận tài chính. SIMO cũng cho phép các tổ chức chia sẻ thông tin về tài khoản đáng ngờ theo thời gian thực, giúp các ngân hàng có thể nhanh chóng đưa ra quyết định ngăn chặn hoặc yêu cầu xác thực bổ sung trước khi thực hiện giao dịch trực tuyến. Đồng thời, NHNN yêu cầu các đơn vị triển khai đồng bộ hệ thống cảnh báo trên tất cả các kênh như Mobile Banking, Internet Banking, ATM và tại quầy để đảm bảo trải nghiệm thống nhất cho khách hàng. MỞ RỘNG TÀI CHÍNH TOÀN DIỆN, KẾT NỐI THANH TOÁN XUYÊN BIÊN GIỚI Một điểm sáng khác là sự phát triển của dịch vụ Tiền di động (Mobile Money). Đến cuối năm 2025, cả nước có hơn 11,17 triệu tài khoản Mobile Money, trong đó khoảng 7,64 triệu tài khoản (chiếm 68%) thuộc khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo. Tổng số giao dịch qua Mobile Money đạt hơn 326,75 triệu giao dịch, với giá trị khoảng 9.259 tỷ đồng. Đây là minh chứng cho hiệu quả của chính sách thúc đẩy tài chính toàn diện, giúp người dân không có tài khoản ngân hàng vẫn có thể tiếp cận các dịch vụ thanh toán hiện đại. Ở góc độ quốc tế, NHNN đang tích cực triển khai hợp tác thanh toán bán lẻ xuyên biên giới qua mã QR với nhiều quốc gia như Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc và Singapore. Việc kết nối này không chỉ tạo thuận lợi cho khách du lịch mà còn hỗ trợ hoạt động thương mại, đầu tư trong khu vực. PV Thanh toán không dùng tiền mặt tăng hơn 40% Trong 2 tháng đầu năm 2026, thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) tiếp tục tăng trưởng mạnh, cho thấy xu hướng số hóa trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng ngày càng rõ nét. Theo Ngân hàng Nhà nước (NHNN), tổng số giao dịch TTKDTM tăng 40,74% về số lượng và 13,41% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025 – mức tăng được đánh giá là cao trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động. Thanh toán không dùng tiền mặt tăng hơn 40% Trên thị trường kim loại quý, giá vàng giao ngay giảm 0,9% xuống 4.631,69 USD/ounce, trong khi vàng tương lai Mỹ mất 0,5%, còn 4.657,50 USD/ounce. Thanh khoản thị trường ở mức thấp do nhiều quốc gia nghỉ lễ, song xu hướng giảm của vàng được đánh giá là khá rõ nét. Nguyên nhân chính đến từ dữ liệu kinh tế Mỹ tích cực hơn kỳ vọng. Báo cáo việc làm tháng 3 cho thấy nền kinh tế Mỹ tạo thêm 178.000 việc làm - mức cao nhất trong 15 tháng, đồng thời tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống 4,3%. Những con số này làm suy yếu đáng kể kỳ vọng về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sớm cắt giảm lãi suất trong năm nay. Trong bối cảnh đó, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng lên 4,36%, còn chỉ số USD duy trì ở mức cao, tạo áp lực trực tiếp lên vàng - tài sản không sinh lãi và thường kém hấp dẫn khi lãi suất tăng. Không chỉ vàng, các kim loại quý khác cũng giảm giá. Bạc mất 1,4% xuống 71,98 USD/ounce, bạch kim giảm 0,9% còn 1.970,38 USD/ounce, trong khi palladium gần như đi ngang ở mức 1.503,52 USD/ounce. DẦU MỎ TĂNG SỐC VÌ CĂNG THẲNG TRUNG ĐÔNG Trái ngược với xu hướng của kim loại quý, thị trường năng lượng chứng kiến đợt tăng mạnh. Giá dầu Brent tăng 1,6% lên 110,74 USD/thùng, trong khi dầu WTI tăng 0,6% lên 112,25 USD/ thùng. Đáng chú ý, trong phiên cuối tuần trước, dầu WTI đã tăng hơn 11% chỉ trong một ngày, còn Brent tăng gần 8% - mức tăng mạnh nhất kể từ năm 2020. Đà tăng này xuất phát từ lo ngại gián đoạn nguồn cung khi căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran leo thang. Eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu chiến lược của thế giới - đang đối mặt nguy cơ bị phong tỏa, khiến thị trường năng lượng phản ứng mạnh. Các phát biểu cứng rắn từ phía Mỹ tiếp tục làm gia tăng rủi ro. Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sẽ có hành động quân sự mạnh nếu tuyến vận tải này không được khơi thông. Trong khi đó, Iran giữ lập trường cứng rắn, yêu cầu bồi thường thiệt hại trước khi nối lại hoạt động bình thường. Giới phân tích cho rằng nếu kịch bản xung đột lan rộng xảy ra, nguồn cung dầu toàn cầu có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng, kéo theo giá năng lượng tăng cao và làm dấy lên lo ngại lạm phát quay trở lại. Tuy nhiên, nghịch lý là yếu tố lạm phát do giá dầu tăng lại không hỗ trợ vàng. Thay vào đó, thị trường lo ngại Fed sẽ duy trì lãi suất ở mức cao lâu hơn để kiểm soát lạm phát, qua đó gây bất lợi cho kim loại quý. CHỨNG KHOÁN TOÀN CẦU PHÂN HÓA, DÒNG TIỀN THẬN TRỌNG Trên thị trường chứng khoán, diễn biến phân hóa tiếp tục chiếm ưu thế. Tại châu Á, các chỉ số tăng nhẹ trong bối cảnh thanh khoản thấp. Nikkei 225 của Nhật Bản tăng khoảng 0,6-1,2%, Topix nhích 0,23%. Tại Hàn Quốc, Kospi tăng gần 2%, Kosdaq tăng xấp xỉ 1%. Tuy nhiên, theo đánh giá của giới phân tích, đà tăng này mang tính kỹ thuật nhiều hơn là phản ánh kỳ vọng tích cực. Việc nhiều thị trường lớn như Trung Quốc, Hong Kong (Trung Quốc) và Australia nghỉ lễ khiến dòng tiền trở nên mỏng và thiếu định hướng rõ ràng. Tại Mỹ, tín hiệu thận trọng rõ rệt hơn khi hợp đồng tương lai Dow Jones giảm 0,5%, S&P 500 và Nasdaq-100 cùng giảm khoảng 0,6-0,7%. Điều này cho thấy nhà đầu tư vẫn dè dặt với các tài sản rủi ro trong bối cảnh bất ổn gia tăng. Chỉ số MSCI châu Á - Thái Bình Dương (ngoài Nhật Bản) tăng nhẹ 0,5%, phản ánh trạng thái “cầm chừng” của thị trường: chưa rút lui nhưng cũng chưa sẵn sàng mở rộng vị thế. Ở thị trường tiền tệ, chỉ số USD (DXY) dao động quanh 100,23 điểm, trong khi tỷ giá USD/JPY ở mức 159,6 yên/USD. Đồng bạc xanh giữ xu hướng ổn định khi nhà đầu tư chờ đợi thêm tín hiệu về chính sách tiền tệ của Mỹ. Đáng chú ý, thị trường trái phiếu toàn cầu đang chịu áp lực rõ rệt từ kỳ vọng lạm phát. Ngoài Mỹ, lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm đã tăng lên khoảng 2,4% - mức cao nhất kể từ năm 1999, cho thấy xu hướng đảo chiều chính sách tiền tệ tại nền kinh tế này. TRẠCH DƯƠNG Giá dầu tăng mạnh, vàng bạc suy yếu Phiên giao dịch đầu tuần (6/4) ghi nhận diễn biến trái chiều trên thị trường hàng hóa toàn cầu khi giá dầu tăng vọt do căng thẳng địa chính trị, trong khi vàng và các kim loại quý đồng loạt suy yếu dưới áp lực từ đồng USD và lợi suất trái phiếu Mỹ. Chứng khoán toàn cầu diễn biến trái chiều Hoàn thiện pháp lý, thúc đẩy hệ sinh thái thanh toán số Để duy trì đà tăng trưởng và đảm bảo an toàn hệ thống, NHNN cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho hoạt động TTKDTM và ngân hàng số. Trọng tâm là sửa đổi, bổ sung Nghị định 52/2024/NĐ-CP theo hướng phù hợp với thực tiễn và xu hướng công nghệ mới. Một nhiệm vụ quan trọng khác là tăng cường truyền thông, giáo dục tài chính nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng sử dụng dịch vụ ngân hàng số. Trong bối cảnh các hình thức gian lận ngày càng tinh vi, việc trang bị kiến thức cho người dùng được xem là “lá chắn mềm” nhưng hiệu quả trong bảo vệ tài sản.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==