Báo Tiền Phong số 97

12 n Thứ Ba n Ngày 7/4/2026 QUỐC TẾ Mỹ-Iran xúc tiến thỏa thuận toàn diện Các nguồn tin cho biết, khả năng đạt được thỏa thuận tạm thời trong vòng 48 giờ tới là rất thấp. Tuy nhiên, đây là nỗ lực cuối cùng nhằm ngăn chặn cuộc chiến leo thang nghiêm trọng, có thể bao gồm các cuộc tấn công quy mô lớn vào cơ sở hạ tầng dân sự của Iran và đòn trả đũa nhằm vào cơ sở năng lượng và nước ở vùng Vịnh. Thời hạn 10 ngày mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra cho Iran dự kiến hết hạn vào tối 6/4 (giờ Mỹ). Tuy nhiên, ngày 5/4, ông Trump gia hạn thêm 20 giờ và đăng trên mạng Truth Social rằng hạn chót mới là 20h tối 7/3. Ngày 5/4, Tổng thống Trump nói với Axios rằng Mỹ đang “đàm phán sâu” với Iran và có thể đạt được thỏa thuận trước khi hạn chót kết thúc. “Có cơ hội tốt, nhưng nếu họ không đạt được thỏa thuận, tôi sẽ phá hủy mọi thứ ở đó”, ông Trump nói. Tổng thống Trump đe dọa phá hủy các cơ sở hạ tầng thiết yếu đối với dân thường Iran nếu không đạt được thỏa thuận với chính quyền nước này. Những cuộc tấn công như vậy có thể bị coi là tội ác chiến tranh. Iran đe dọa sẽ đáp trả bằng các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng ở Israel và các quốc gia vùng Vịnh. Hai nguồn tin cho biết, kế hoạch tác chiến cho chiến dịch ném bom quy mô lớn của Mỹ - Israel nhằm vào các cơ sở năng lượng của Iran đã sẵn sàng, nhưng nhấn mạnh việc ông Trump gia hạn thời hạn nhằm tạo cơ hội cuối cùng cho việc đạt được thỏa thuận. Bốn nguồn tin cho biết, các cuộc đàm phán đang diễn ra thông qua trung gian Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời cũng thông qua đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. Một quan chức Mỹ cho biết, chính quyền Tổng thống Trump đưa ra một số đề xuất trong những ngày gần đây, nhưng phía Iran đến nay vẫn chưa chấp nhận. Các nguồn tin nói rằng nhóm trung gian đang thảo luận về thỏa thuận gồm 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 là đạt được lệnh ngừng bắn 45 ngày, trong đó sẽ đàm phán để chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn. Lệnh ngừng bắn có thể được gia hạn nếu cần thêm thời gian. Giai đoạn 2 là đạt được thỏa thuận kết thúc chiến tranh. Theo các nguồn tin, việc mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz và giải quyết vấn đề uranium làm giàu cao của Iran chỉ có thể đạt được trong thỏa thuận cuối cùng. Các bên trung gian đang tìm cách xây dựng biện pháp tạo lòng tin liên quan đến việc mở lại eo biển Hormuz và xử lý kho uranium làm giàu cao. Hai vấn đề này là “quân bài mặc cả” chính của Iran trong đàm phán, và Tehran sẽ không chấp nhận từ bỏ hoàn toàn chỉ để đổi lấy 45 ngày ngừng bắn, 2 nguồn tin cho biết. Nhóm trung gian muốn xem liệu Iran có thể thực hiện các bước đi từng phần trong giai đoạn đầu hay không. Đồng thời, họ cũng đang tìm cách để chính quyền Tổng thống Trump đưa ra bảo đảm rằng lệnh ngừng bắn sẽ không chỉ mang tính tạm thời và chiến tranh sẽ không tái diễn. Quan chức Iran đã nói rõ với các bên trung gian, rằng họ không muốn rơi vào tình huống như Dải Gaza hay Li-băng, những nơi có lệnh ngừng bắn trên giấy tờ nhưng Mỹ và Israel vẫn có thể tấn công bất cứ lúc nào. Các bên trung gian cũng đang xem xét những biện pháp tạo lòng tin khác mà Mỹ có thể thực hiện để đáp ứng một số yêu cầu của Iran. Một nguồn tin am hiểu trực tiếp cho biết, các bên trung gian đặc biệt lo ngại rằng nếu Mỹ - Israel tấn công các cơ sở năng lượng của Iran, đòn trả đũa của Iran có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho các cơ sở dầu mỏ và nhà máy nước của nhiều quốc gia vùng Vịnh. Các bên trung gian nói với phía Iran, rằng không còn thời gian cho những chiến thuật kéo dài đàm phán, và 48 giờ tới là cơ hội cuối cùng để đạt được thỏa thuận và ngăn chặn kịch bản tàn phá. Tuy nhiên, ít nhất là trên phương diện công khai, các quan chức Iran vẫn giữ lập trường rất cứng rắn và bác bỏ mọi nhượng bộ. Ngày 5/4, lực lượng hải quân của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố tình hình tại eo biển Hormuz sẽ “không bao giờ trở lại như trước chiến tranh”, đặc biệt là đối với Mỹ và Israel. BÌNH GIANG (theo Axios, Bloomberg) Thông tin này được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump dọa sẽ trừng phạt Iran nếu nước này không đạt thỏa thuận. Nguồn thạo tin cho biết, Tư lệnh quân đội Pakistan - Asim Munir - đã liên lạc suốt đêm với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, đặc phái viên Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi. Tuy nhiên, một quan chức cấp cao của Iran nói với Reuters ngày 6/4, rằng Iran sẽ không mở lại eo biển Hormuz như một phần của thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, đồng thời cho biết Iran sẽ không chấp nhận việc bị áp hạn chót khi xem xét các đề xuất ngừng bắn. Theo quan chức này, Tehran tin rằng Washington thiếu sự sẵn sàng cho một thỏa thuận ngừng bắn lâu dài. Các cuộc tấn công cuối tuần của Iran vào các cơ sở hóa dầu và tàu liên kết với Israel ở Kuwait, Bahrain và Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất đã nhấn mạnh khả năng phản công của nước này, bất chấp những tuyên bố lặp đi lặp lại của ông Trump về việc đã vô hiệu hóa khả năng tên lửa và máy bay không người lái của Iran. Ông Anwar Gargash - cố vấn của tổng thống Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất - cho rằng, bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải đảm bảo quyền tiếp cận của tàu thuyền qua eo biển Hormuz. Ông cảnh báo rằng một thỏa thuận không kiềm chế được chương trình hạt nhân, tên lửa và máy bay không người lái của Iran sẽ mở đường cho "một Trung Đông nguy hiểm hơn, bất ổn hơn". NGA NÓI MỸ PHẢI NGỪNG ÁP ĐẶT TỐI HẬU THƯ LÊN IRAN Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov và người đồng cấp Iran Abbas Araghchi đã nhất trí về sự cần thiết phải chấm dứt các “cuộc tấn công liều lĩnh” của Mỹ và Israel vào nhà máy điện hạt nhân Bushehr, cũng như các cơ sở năng lượng và dân sự khác ở Iran, Bộ Ngoại giao Nga cho biết ngày 6/4, sau cuộc điện đàm giữa hai nhà ngoại giao cấp cao. “Hai bên nhấn mạnh sự cần thiết phải ngay lập tức chấm dứt các cuộc tấn công liều lĩnh và bất hợp pháp vào các cơ sở hạ tầng dân sự, công nghiệp và năng lượng, bao gồm cả nhà máy điện hạt nhân Bushehr, vốn đang được Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) giám sát,” tuyên bố cho biết. Cuộc điện đàm “nhấn mạnh rằng không thể chấp nhận việc đe dọa đến tính mạng và sức khỏe” của nhân viên nhà máy, cũng như “nguy cơ thảm họa phóng xạ cho toàn khu vực”. Theo Bộ Ngoại giao Nga, trong cuộc điện đàm, phía Nga bày tỏ hy vọng về sự thành công của những nỗ lực do một số quốc gia thực hiện nhằm giảm căng thẳng xung quanh Iran, “vì lợi ích của việc bình thường hóa lâu dài và bền vững tình hình ở Trung Đông”. Những nỗ lực này sẽ được tạo điều kiện thuận lợi nếu Mỹ “từ bỏ ngôn ngữ tối hậu thư và ngồi vào bàn đàm phán”. Ngoài ra, ông Lavrov và ông Araghchi nhấn mạnh sự cần thiết phải ngăn chặn những bước đi “có thể làm suy yếu những cơ hội còn lại để thúc đẩy các nỗ lực chính trị và ngoại giao nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng”. MINH HẠNH (theo Reuters) Mỹ và Iran đã nhận được khung kế hoạch chấm dứt xung đột với hai giai đoạn, bao gồm một lệnh ngừng bắn ngay lập tức và một thỏa thuận toàn diện, dự kiến được thống nhất trong 15 - 20 ngày. Hãng tin Iran Fars ngày 6/4 đưa tin, Mỹ và Israel không kích Đại học Công nghệ Sharif ở Thủ đô Tehran của Iran ẢNH: FARS Sẽ ngừng bắn 45 ngày? Người dân biểu tình ở Tel Aviv, Israel ngày 4/4, kêu gọi chấm dứt chiến tranh ẢNH: AP Mỹ, Iran và một nhóm trung gian trong khu vực đang thảo luận các điều khoản cho lệnh ngừng bắn kéo dài 45 ngày, có thể mở đường cho việc chấm dứt vĩnh viễn cuộc chiến, Axios dẫn 4 nguồn tin từ Mỹ, Israel và khu vực cho biết. Thủ tướng Nhật Bản tìm cách đối thoại với lãnh đạo Iran Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cho biết đang tìm cách đối thoại với lãnh đạo Iran, đồng thời có thể thực hiện một cuộc điện đàm riêng với Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong bối cảnh tối hậu thư của nhà lãnh đạo Mỹ sắp đến hạn. “Chúng tôi đang chuẩn bị cho các cuộc đối thoại cấp lãnh đạo. Chúng tôi sẽ tiếp tục làm mọi thứ trong khả năng của mình để tìm lối thoát cho tình hình này và đưa mọi thứ trở lại hòa bình”, Thủ tướng Takaichi nói về khả năng đối thoại với Iran trong phiên họp Quốc hội Nhật Bản ngày 6/4. Phát biểu được bà Takaichi đưa ra trong bối cảnh ông Trump cảnh báo Tehran, rằng Mỹ sẽ ném bom các nhà máy điện của Iran nếu nước này không mở lại eo biển Hormuz - tuyến đường huyết mạch cung cấp hơn 90% lượng dầu mỏ mà Nhật Bản nhập khẩu. Truyền thông nhà nước Iran ngày 6/4 cho biết, người đứng đầu cơ quan tình báo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo - Majid Khademi - đã thiệt mạng. Các cuộc tấn công của Israel và Mỹ đã loại bỏ một số thành viên cấp cao của chế độ Iran, bao gồm Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, người sau đó được thay thế bởi con trai ông.

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==