THỨ HAI 6/4/2026 Số 96 0977.456.112 TRANG 4 TRANG 5 TRANG 7 TRANG 12 TRANG 14 CHUYỆN HÔM NAY Nhiệm kỳ kiến tạo phát triển mới XEM TIẾP TRANG 3 n NGUYỄN TUẤN Hôm nay, Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI khai mạc tại Hà Nội, chính thức mở ra một nhiệm kỳ mới, mang theo trọng trách kép: kiện toàn bộ máy lãnh đạo và định hình những quyết sách lớn cho chặng đường phát triển phía trước. HẠN CHẾ XE MÁY XĂNG TỪ 1/7: Cần nắm rõ ranh giới các tuyến đường Lý do ngân hàng huy động chứng chỉ tiền gửi cao hơn lãi suất tiết kiệm TIẾT HỌC ĐẶC BIỆT CỦA HỌC SINH VÙNG BIÊN Lỡ cả đời này không rực rỡ thì sao? Mỹ giải cứu sĩ quan F-15 mắc kẹt ở Iran như thế nào? TRANG 16 "BÃO CHẤN THƯƠNG" CÀN QUÉT CÁC SÂN CỎ CHÂU ÂU ĐỔI MỚI, TRÁCH NHIỆM TRANG 2-3 KHAI MẠC KỲ HỌP THỨ NHẤT, QUỐC HỘI KHÓA XVI Bầu và phê chuẩn các chức danh lãnh đạo cấp cao Thảo luận, quyết định những vấn đề “nóng” Thúc đẩy tăng trưởng hai con số Tại Kỳ họp, Quốc hội sẽ xem xét, thông qua Nghị quyết về Kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2026-2030 (Trong ảnh: Dự án cầu Trần Hưng Đạo, Hà Nội) ẢNH: PV SÂN KHẤU BƯỚC VÀO QUỸ ĐẠO CÔNG NGHIỆP VĂN HÓA TRANG 8-9 Lấp khoảng trống “hát đè”
2 THỜI SỰ n Thứ Hai n Ngày 6/4/2026 QUAÛNG CAÙO PHAÙT HAØNH Haø Noäi: ÑT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TPHCM: ÑT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giôø haønh chính (024)39439664 Ngoaøi giôø 0912033213 (Thu Hieàn) n Thieát keá : QUANG HUY n Giaù: 5.500 ñoàng n Ban ñaiï dienä taiï thanø h pho á Ho à Chí Minh: 384 Nam Kyø Khôiû Nghóa, P.Xuanâ Hoa-ø TPHCM. ÑT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï mienà Trung: 339 Leâ Thanh Nghò, P.Hoaø Cöônø g; 19 Ngoâ Gia Tö,ï P.Haiû Chauâ , TP Ña ø Nanü g, ÑT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban ñaiï dienä taiï Bacé Trung Bo:ä 21 Ho à Xuanâ Höông, P.Thanø h Vinh, tænh Ngheä An. ÑT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban ñaiï dienä taiï ÑBSCL: 103 Tranà Vanê Hoaiø , P.Ninh Kieuà , TP Canà Thô. ÑT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Nguyenâ - Nam Trung Bo:ä 52 Tranà Nhatä Duatä , P.Buonâ Ma Thuotä , Ñaké Laké , ÑT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, ñöônø g 2/4, P. Bacé Nha Trang, tænh Khanù h Hoaø . SÑT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Bacé Bo:ä 64 ñöônø g Ly ù Tö ï Tronï g, P.Yenâ Baiù , tænh Laoø Cai. ÑT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Ñonâ g Bacé Bo:ä So á 18 Le â Thanh Nghò, P.Haï Long, tænh Quanû g Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Toøa soaïn: 15 Hoà Xuaân Höông, P.Hai Baø Tröng vaø D29 Phaïm Vaên Baïch, P.Caàu Giaáy, Haø Noäi. ÑT: 3943 4031 - 38227525 E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn, ISSN 0866-0827 Website: www.tienphong.vn n Toång Bieân taäp: PHUØNG COÂNG SÖÔÛNG n Phoù Toång Bieân taäp: Nguyeãn Ngoïc Tieán, Traàn Thò Thu Haø n In taiï : Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 1, Cty in baoù Nhanâ Danâ Ña ø Nanü g, Cty TNHH MTV in Ñaé êkê Laké , Xöônû g in Quanâ khu IV, Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 2, TPHCM Bầu và phê chuẩn các chức danh lãnh đạo cấp cao TẠO KHÍ THẾ MỚI, NIỀM TIN MỚI Theo dự kiến, trước giờ khai mạc, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đại biểu Quốc hội đặt vòng hoa và vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đại diện các Đoàn đại biểu Quốc hội đặt vòng hoa tại Đài tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ. Vào 8 giờ sáng cùng ngày, Quốc hội khóa XVI họp Phiên khai mạc Kỳ họp thứ Nhất tại Hội trường Diên Hồng. Trước đó, vào ngày 5/4, Quốc hội đã họp phiên trù bị, bầu Trưởng Đoàn, Phó Trưởng Đoàn và biểu quyết thông qua chương trình Kỳ họp. Cũng trong buổi sáng ngày 5/4, phát biểu tại Hội nghị Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội với lãnh đạo Tổ đảng Đoàn ĐBQH các tỉnh, thành phố, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, Kỳ họp này có rất nhiều nội dung quan trọng: Quốc hội sẽ tiến hành công tác tổ chức, nhân sự, xem xét thông qua 8 dự án luật, 1 dự thảo nghị quyết; đồng thời xem xét, quyết định các kế hoạch lớn của quốc gia về phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh, tài chính quốc gia, đầu tư công, vay trả nợ công trong giai đoạn 5 năm tới. Chủ tịch Quốc hội đề nghị lãnh đạo các Tổ đảng Đoàn ĐBQH các tỉnh, thành phố tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, thống nhất, tăng cường phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan, lãnh đạo, chỉ đạo các công tác chuẩn bị để tổ chức thành công Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, tạo khí thế mới, niềm tin mới cho nhiệm kỳ mới. Trao đổi với phóng viên tại họp báo trước Kỳ họp, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của Kỳ họp là dấu mốc đầu tiên nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, định hướng toàn bộ hoạt động của Quốc hội. “Kỳ họp sẽ đặt nền móng quan trọng cho quá trình đổi mới về thể chế; nâng cao hiệu lực, hiệu quả giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong nhiệm kỳ tới”, ông Mạnh nêu rõ. SỰ LỰA CHỌN MANG TÍNH LỊCH SỬ Một nội dung đặc biệt quan trọng tại Kỳ họp này, Quốc hội dự kiến sẽ dành 2,5 ngày làm công tác nhân sự. Dự kiến có khoảng 39 chức danh lãnh đạo cấp cao của Nhà nước ở Trung ương sẽ được Quốc hội bầu và phê chuẩn. Đây là nội dung trọng tâm để hoàn thiện bộ máy lãnh đạo cho giai đoạn mới. Cụ thể, Quốc hội sẽ xem xét, quyết định số thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; bầu Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; bầu Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Chủ nhiệm Ủy ban của Quốc hội, Tổng Kiểm toán Nhà nước, Tổng thư ký Quốc hội - Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội. Đồng thời, Quốc hội cũng tiến hành bầu Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Phó Chủ tịch nước, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao. Quốc hội sẽ quyết định cơ cấu số lượng thành viên Chính phủ, phê chuẩn đề nghị bổ nhiệm Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; phê chuẩn việc bổ nhiệm Phó Thủ tướng, Bộ trưởng và các thành viên khác của Chính phủ. Trao đổi với phóng viên Tiền Phong, đại biểu Quốc hội Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai) nhấn mạnh, kiện toàn nhân sự không chỉ là công việc tổ chức, mà là bước khởi đầu chính trị đặc biệt quan trọng. Đây là yêu cầu tất yếu, nhiệm vụ phải làm ngay để thực hiện nguyên tắc Đảng lãnh đạo thông qua bộ máy Nhà nước do Quốc hội hình thành. Đồng thời, việc kiện toàn nhân sự giúp hoàn thiện đầy đủ cấu trúc quyền lực Nhà nước theo Hiến pháp, bảo đảm tính liên tục, thông suốt trong lãnh đạo, điều hành đất nước, nhất là sau Đại hội Đảng XIV. “Trong bối cảnh yêu cầu phát triển hiện nay, từ nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, đến việc triển khai các Nghị quyết lớn của Đảng, việc đầu tiên là phải có bộ máy hoàn chỉnh để thực hiện các nhiệm vụ cấp bách, tránh độ trễ trong vận hành, đồng thời bảo đảm tính liên thông trong hệ thống Nhà nước, đặc biệt ở cấp cao ngay từ đầu nhiệm kỳ”, ông Trịnh Xuân An nói. Đại biểu Quốc hội cũng khẳng định, công tác nhân sự được chuẩn bị kỹ lưỡng theo quy trình của Đảng và được Quốc hội phê chuẩn theo đúng thẩm quyền, với quy trình chặt chẽ, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp. “Đây cũng là sự lựa chọn mang tính lịch sử, thể hiện ý chí và niềm tin của nhân dân thông qua các đại biểu Quốc hội - những người đại diện cho cử tri cả nước, để lựa chọn những người đủ tâm, đủ đức, đủ sức, đủ tài như ý kiến của Tổng Bí thư Tô Lâm. Từ đó có thể đáp ứng yêu cầu của giai đoạn phát triển mới với áp lực cao hơn, đòi hỏi lớn hơn”, ông Trịnh Xuân An bày tỏ. Cũng theo đại biểu, công tác nhân sự tại kỳ họp này được triển khai ngay từ những ngày đầu, có thể coi là bước khởi đầu chính trị rất quan trọng của nhiệm kỳ. Các vị trí được bầu, phê chuẩn sẽ định hình bộ khung, tạo nền tảng để chèo lái đất nước trong 5 năm tới và cả giai đoạn dài hơn. Đáng chú ý, dù là kiện toàn và bầu mới, nhưng bộ máy Nhà nước có sự kế thừa trên nền tảng những thành tựu và kinh nghiệm của nhiệm kỳ trước. “Các nhân sự cơ bản đều có kinh nghiệm thực tiễn trong lãnh đạo, quản lý, đồng thời có sự bổ sung những nhân tố mới với tư duy đổi mới, năng động, thích ứng với bối cảnh phát triển mới. Đây là sự kết hợp giữa kế thừa và đổi mới, vừa ổn định vừa tạo đột phá”, ông An nhìn nhận. Nhân dân, cử tri và các đại biểu Quốc hội đặt kỳ vọng rất lớn vào một bộ máy quyết liệt trong hành động, sáng tạo trong tư duy và đặc biệt là khả thi trong những quyết sách. LUÂN DŨNG Sáng nay (ngày 6/4), Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI khai mạc trọng thể tại Hà Nội. Tại Kỳ họp này, Quốc hội tiến hành công tác tổ chức, nhân sự, xem xét thông qua 8 dự án luật, 1 dự thảo nghị quyết cùng nhiều nội dung quan trọng khác. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại Hội nghị Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội sáng 5/4 Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội Khóa XVI khai mạc vào sáng 6/4, dự kiến bế mạc ngày 23/4. Kỳ họp được tổ chức theo hình thức họp tập trung tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội. Tổng thời gian làm việc của Kỳ họp khoảng 11 ngày, chia thành 2 đợt (Đợt 1: từ ngày 6/4 - 12/4; Đợt 2: từ ngày 20/4 - 23/4, dự phòng ngày 24 - 25/4). “Tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung cần được phát huy mạnh mẽ. Quốc hội cần tiếp tục khẳng định vai trò là cơ quan kiến tạo và dẫn dắt chính sách, đồng hành cùng Chính phủ trong phát triển kinh tế - xã hội, với các quyết định “nhanh, đúng, trúng”, nhất là trong hoàn thiện thể chế, tăng cường giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước”. Ông TRỊNH XUÂN AN (ĐBQH đoàn Đồng Nai) Trong bối cảnh hiện nay, yêu cầu đặt ra không chỉ là “đúng vai”, mà phải “đúng tầm”, tức là có đủ bản lĩnh, trí tuệ và trách nhiệm để góp phần định hình những quyết sách quan trọng của địa phương, đất nước… Tôi kỳ vọng mỗi đại biểu dân cử không chỉ phát huy vai trò đại diện, mà còn phải là người truyền tải tinh thần đổi mới, lan tỏa trách nhiệm và kết nối ý chí của cử tri với hành động của bộ máy công quyền”. Ông TẠ VĂN HẠ (ĐBQH đoàn Đà Nẵng) KHAI MẠC KỲ HỌP THỨ NHẤT,
3 n Thứ Hai n Ngày 6/4/2026 THỜI SỰ CHUYỆN HÔM NAY Nhìn vào chương trình nghị sự, dễ thấy khối lượng công việc rất lớn: kiện toàn bộ máy lãnh đạo cấp cao, thảo luận các vấn đề dân sinh nóng bỏng, và đặc biệt là thông qua các kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “liệt kê công việc”, có lẽ vẫn chưa chạm tới tinh thần cốt lõi của kỳ họp. Bởi phía sau những nội dung ấy là một câu hỏi lớn hơn: Việt Nam sẽ đi nhanh đến đâu, và đi bằng cách nào trong một thế giới đầy biến động? Việc kiện toàn nhân sự, với khoảng 39 chức danh lãnh đạo cấp cao được bầu và phê chuẩn, không chỉ là yêu cầu về tổ chức. Đó là bước khởi động để bảo đảm một bộ máy vận hành thông suốt, đủ năng lực gánh vác những mục tiêu lớn hơn. Một nhiệm kỳ mới không có chỗ cho sự chậm trễ; càng không có chỗ cho những thử nghiệm thiếu chuẩn bị. Mọi quyết định ở điểm khởi đầu đều mang tính định hướng cho cả chặng đường phía trước. Nhưng điều khiến cử tri quan tâm không kém lại nằm ở những vấn đề rất gần với đời sống: việc làm, giá nhà, an toàn thực phẩm, ô nhiễm môi trường, biến động giá vàng, giá xăng dầu… Những câu chuyện tưởng như riêng lẻ ấy thực chất lại là thước đo trực tiếp của chất lượng điều hành và năng lực phản ứng chính sách. Nói cách khác, hiệu quả của một nhiệm kỳ không chỉ được đo bằng những con số tăng trưởng, mà bằng cảm nhận thực tế của người dân trong từng bữa ăn, từng mái nhà, từng đồng chi tiêu hằng ngày. Ở tầng sâu hơn, kế hoạch 5 năm giai đoạn 2026–2030 chính là “bản thiết kế lớn” của nhiệm kỳ. Mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10% trở lên không phải là con số dễ dàng, nhất là trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều bất định. Nhưng chính vì khó, nó buộc hệ thống phải thay đổi: từ cách làm chính sách, cải cách thể chế, đến việc lựa chọn các ngành mũi nhọn như năng lượng, công nghiệp công nghệ cao hay kinh tế số. Tăng trưởng cao không thể chỉ dựa vào mở rộng, mà phải đến từ nâng cấp chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Điều đáng chú ý là cách tiếp cận lần này không chỉ dừng ở mục tiêu tăng trưởng, mà đi kèm các kịch bản ứng phó. Thay vì đặt ra một con số rồi “chạy theo”, Quốc hội và Chính phủ đã chuẩn bị phương án linh hoạt để điều chỉnh khi thế giới biến động. Đó không chỉ là kỹ thuật điều hành, mà là biểu hiện của một tư duy quản trị mới: chủ động hơn, thực tế hơn và cũng ít duy ý chí hơn. Một nhiệm kỳ mới luôn đi kèm kỳ vọng mới. Nhưng kỳ vọng, nếu không được chuyển hóa thành hành động, sẽ chỉ là những lời hứa đẹp. Kỳ họp thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI vì thế không chỉ là điểm khởi đầu, mà còn là phép thử đầu tiên về năng lực kiến tạo – liệu bộ máy mới có đủ quyết tâm, bản lĩnh để biến những mục tiêu lớn thành hiện thực. Đúng 80 năm trước, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta đã tổ chức thành công cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên, đặt nền móng cho một nhà nước Việt Nam mới của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Tám thập kỷ trôi qua, đất nước đã bước sang một tầm vóc phát triển khác. Và hôm nay, trước những yêu cầu mới của thời đại, Quốc hội khóa XVI không chỉ đứng trước một nhiệm kỳ mới, mà đứng trước một đòi hỏi mới: phải hành động nhanh hơn, quyết liệt hơn và hiệu quả hơn. Một “bản thiết kế” cho kỷ nguyên phát triển ổn định, phồn vinh chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó được biến thành kết quả cụ thể trong đời sống. N.T Nhiệm kỳ kiến tạo phát triển mới Thảo luận, quyết định những vấn đề “nóng” QUỐC HỘI KHÓA XVI: ĐỔI MỚI, TRÁCH NHIỆM TIẾP THEO TRANG 1 NÓNG GIÁ VÀNG, GIÁ NHÀ, AN TOÀN THỰC PHẨM Trao đổi tại họp báo trước kỳ họp, bà Phạm Thị Hồng Yến, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho biết, Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI sẽ tiến hành thảo luận và cho ý kiến đối với các báo cáo của Chính phủ liên quan tới đánh giá bổ sung tình hình thực hiện kế hoạch kinh tế xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025, cũng như thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026. Các đại biểu Quốc hội sẽ tập trung vào các vấn đề quan trọng, và chắc chắn sẽ đề cập tới các vấn đề về việc làm, giá nhà, giá vàng, an toàn thực phẩm. “Trong quá trình thảo luận, các cơ quan của Chính phủ cũng sẽ thực hiện tiếp thu, giải trình và đề xuất những giải pháp để thực hiện các vấn đề một cách hiệu quả”, bà Yến nói. Bà Phạm Thị Hồng Yến thông tin, Quốc hội sẽ ban hành các nghị quyết chuyên đề cũng như các nghị quyết của Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI. Quốc hội sẽ tiến hành xem xét quyết định các vấn đề có liên quan nói trên để bổ sung vào các giải pháp trong việc điều hành thực tiễn vào các nội dung của nghị quyết. Đối với những nội dung liên quan đến việc sửa đổi các quy định của luật, Chính phủ sẽ nghiên cứu để trình Quốc hội xem xét sớm có những nội dung sửa đổi đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Đối với những giải pháp thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Quốc hội sẽ giao Chính phủ triển khai hoặc sửa đổi các quy định pháp luật thuộc thẩm quyền của Chính phủ. Cũng tại kỳ họp, Quốc hội sẽ xem xét thông qua các nghị quyết quan trọng liên quan đến kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm giai đoạn 2026-2030; kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2026-2030; kế hoạch vay và trả nợ công giai đoạn 2026-2030 cũng như kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030. Tất cả những quyết sách tại 4 nghị quyết này sẽ quy định toàn bộ những nội dung quan trọng trong giai đoạn 5 năm 2026-2030. “Đây là những quyết sách có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tính định hướng chiến lược đối với sự phát triển của đất nước trong giai đoạn tới, bảo đảm việc cụ thể hóa, thể chế hóa các quan điểm, mục tiêu định hướng của Đảng, Nghị quyết của Đại hội XIV cũng như Kết luận của Hội nghị Trung ương 2. Quốc hội cũng sẽ thông qua và cụ thể hóa thành các chỉ tiêu, mục tiêu và các giải pháp hết sức cụ thể, xuyên suốt để đảm bảo cho nước ta có thể phát triển nhanh, bền vững, phấn đấu cho tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đạt 10% trở lên”, bà Yến nói. THÚC ĐẨY TĂNG TRƯỞNG HAI CON SỐ Đại diện Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội nhấn mạnh, chúng ta đang hướng tới mục tiêu đến năm 2030, nước ta trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại và thu nhập trung bình cao, thuộc nhóm 30 nền kinh tế có quy mô GDP hàng đầu thế giới. Tạo lập các thể chế phát triển hiện đại; hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại; nâng cao tiềm lực trình độ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo; phát triển mạnh mẽ toàn diện văn hóa và con người Việt Nam… Đây cũng là cơ sở rất quan trọng để Quốc hội thực hiện giám sát tối cao quá trình thực thi để có thể đạt được các mục tiêu trong giai đoạn 2026-2030. Đứng trước những mục tiêu tăng trưởng cao như vậy, trong bối cảnh hiện nay, Quốc hội sẽ tiếp tục đồng hành với Chính phủ chỉ đạo các cơ quan theo dõi sát tình hình để đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, tham mưu các giải pháp trước mắt và lâu dài gắn với nguồn lực cụ thể, đảm bảo an sinh xã hội và bám sát mục tiêu tăng trưởng. Quốc hội sẽ tiến hành xem xét và quyết định một số giải pháp trọng tâm cho việc điều hành chính sách tài khóa và tiền tệ để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số. Theo bà Phạm Thị Hồng Yến, đối với tài chính, sẽ thực hiện quản lý điều hành đảm bảo hiệu lực, hiệu quả, bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương. Xây dựng mức bội chi ngân sách hằng năm đảm bảo thực hiện trong phạm vi mục tiêu của giai đoạn 2026-2030. Hằng năm sẽ thực hiện đánh giá cũng như đánh giá giữa kỳ để kịp thời điều chỉnh mục tiêu khi có những biến động lớn, đảm bảo tính khả thi. Bà Yến khẳng định, sẽ có những giải pháp dự phòng để đảm bảo an ninh an toàn tài chính quốc gia. Cùng với đó, theo bà Yến, sẽ tiến hành xây dựng hệ thống thuế hiện đại, minh bạch và cạnh tranh, vừa thúc đẩy tăng trưởng vừa đảm bảo cho ngân sách nhà nước. Hạn chế tối đa việc lồng ghép chính sách xã hội trong chính sách thuế; quản lý hiệu quả lợi nhuận sau thuế của khu vực doanh nghiệp nhà nước… Đối với đầu tư công, thực hiện bố trí theo các quy định của Luật Đầu tư công, trong đó tập trung ưu tiên cho các chương trình mục tiêu quốc gia, các dự án quan trọng quốc gia đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư, cũng như các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. LUÂN DŨNG - TRƯỜNG PHONG Bà Phạm Thị Hồng Yến, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho biết, tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI sẽ tiến hành thảo luận nhiều nội dung quan trọng về tình hình kinh tế - xã hội, trong đó có các vấn đề nóng như việc làm, giá nhà, giá vàng, an toàn thực phẩm. ĐB Phạm Thị Hồng Yến phát biểu tại họp báo ẢNH: NHƯ Ý Đột phá hoàn thiện thể chế Quốc hội khóa XVI sẽ thực hiện các giải pháp đột phá, trong đó có việc hoàn thiện thể chế phát triển đồng bộ và hiện đại. Nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 là tổng rà soát toàn hệ thống pháp luật Việt Nam và xây dựng hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên mới, có cơ chế quản lý và bảo đảm thi hành, điều chỉnh các quy hoạch để đảm bảo đồng bộ với yêu cầu tăng trưởng hai con số. Đột phá thứ hai là thực hiện thể chế hóa các cơ chế chính sách đặc thù tại một số địa phương đã được thực tiễn chứng minh là đúng và có hiệu quả để áp dụng trên phạm vi toàn quốc. Đồng thời, sẽ thực hiện chuyển đổi mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại các ngành và lĩnh vực; xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ gắn với chủ động hội nhập quốc tế; phát triển hạ tầng cho công nghiệp năng lượng nguyên tử, công nghiệp không gian vũ trụ, kinh tế tầm thấp và công nghiệp điện tử.
4 n Thứ Hai n Ngày 6/4/2026 XÃ HỘI Tiết học đặc biệt của học sinh vùng biên Những ngày qua, đoạn clip ghi lại hành động dũng cảm của một chàng trai lao xuống sông cứu người được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội, thu hút sự quan tâm và gây xúc động mạnh. Ngày 5/4, anh Trần Quốc Toản (phường Thành Nhất, Đắk Lắk), nhân vật trong clip đã chia sẻ lại khoảnh khắc sinh tử khi không kịp đắn đo, bỏ lại toàn bộ đồ đạc trên bờ để lao xuống dòng sông ứng cứu. Theo anh Toản, ngày hôm trước (4/4), anh đang đi ngang khu vực cầu Sêrêpốk (còn gọi Cầu 14), giáp ranh giữa Đắk Lắk và Lâm Đồng, phát hiện một cô gái đi xe máy phía trước có biểu hiện bất thường khi bất ngờ giảm tốc, tấp sát thành cầu. Linh cảm có chuyện không hay vì khu vực này từng xảy ra nhiều vụ nhảy cầu nên anh chạy xe chậm theo. Chỉ trong tích tắc, cô gái dừng xe, trèo qua lan can rồi đứng chênh vênh trước khi bất ngờ lao xuống dòng sông. Anh Toản hoảng hốt hô lớn: “Bé ơi, đừng nhảy!” nhưng không kịp. Không chần chừ, anh dựng vội xe, bỏ lại mũ bảo hiểm, điện thoại, ví và túi xách trên bờ rồi lao đi tìm đường xuống cứu người. Tuy nhiên, từ trên cầu không có lối xuống, phía dưới là bờ dốc dựng đứng cao khoảng 15-20m. Không còn cách nào khác, anh men theo sườn dốc, gần như trượt tự do xuống phía dưới. Lúc đó anh chỉ sợ cứu không kịp. Rất may cô gái biết bơi nhưng sau cú rơi từ độ cao lớn đã nhanh chóng kiệt sức, chới với giữa dòng. Khi nạn nhân có nguy cơ chìm xuống, anh Toản kịp tiếp cận, kéo vào bờ an toàn. Sau khi đưa được cô gái lên bờ, chính anh cũng gần như đuối sức. Cứu xong nhìn lại mới thấy sợ vì dốc quá cao, may không bị gãy tay chân. Người dân xung quanh đã nhanh chóng hỗ trợ, đưa cô gái (trú tại xã Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk) đến bệnh viện. Còn anh Toản, sau khi chắc chắn nạn nhân an toàn, chỉ lặng lẽ rời đi, từ chối cung cấp thông tin liên lạc khi được hỏi thăm. “Lúc đó chỉ kịp để lại hết đồ trên bờ. May có người giữ giúp. Thấy người ta an toàn là mình yên tâm rồi”, anh nói và cho biết thêm, lúc lao xuống không thấy gì, về nhà mới thấm, tay chân ê ẩm hết. Nhưng nếu gặp lại, anh vẫn sẽ làm như vậy. HUỲNH THỦY HỌC QUA MÀN HÌNH TIVI Trong một phòng học nhỏ ở Trường Tiểu học Nậm Cắn 2 (xã Nậm Cắn, Nghệ An), một chiếc tivi được đặt giữa lớp. Trên màn hình, cô giáo đang giảng bài từ một điểm cầu cách đó hàng trăm cây số. Ở đầu bên kia, cô Nguyễn Thị Thúy Hằng, giáo viên Trường Tiểu học Hưng Bình (phường Thành Vinh) đang đứng lớp qua máy tính. Còn trong lớp học vùng biên, 17 học sinh chăm chú nhìn lên màn hình, lắng nghe từng câu tiếng Anh. Đó là lớp học đặc biệt mà cô Hằng bắt đầu đứng lớp ở tuổi 50, với những học sinh mà cô chưa từng gặp mặt. “Buổi học đầu tiên tôi khá bất ngờ. Khi kiểm tra thì là học sinh lớp 5, nhưng nhiều em gần như phải bắt đầu lại từ những kiến thức rất cơ bản”, cô Hằng kể. Những ngày đầu, việc dạy học gặp không ít trục trặc. Đường truyền internet không ổn định, âm thanh đôi khi bị ngắt quãng. Có lúc cô gọi tên học sinh nhưng các em không nghe thấy, có khi cả lớp chỉ im lặng nhìn lên màn hình vì tín hiệu bị gián đoạn. Nhưng sau một thời gian, lớp học dần đi vào nền nếp. Với sĩ số 17 học sinh, cô Hằng có thể gọi từng em đọc bài, sửa phát âm và luyện hội thoại. Mỗi khi một học sinh đọc đúng từ tiếng Anh, cả lớp lại vỗ tay cổ vũ. “Dù chỉ qua màn hình, tôi vẫn cảm nhận được sự hào hứng của các em. Điều đó khiến mình có thêm động lực để dạy tốt hơn”, cô nói. Không chỉ tại Nậm Cắn 2, những lớp học tiếng Anh trực tuyến như vậy cũng đang được tổ chức ở nhiều điểm trường miền núi Nghệ An. Tại Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Lưu Kiền (xã Tương Dương), các tiết học tiếng Anh trực tuyến cũng đã trở thành quen thuộc. Cô Cao Thị Hồng Na, giáo viên Trường Tiểu học Tân Hương 1, phụ trách giảng dạy cho học sinh lớp 3 tại đây. Theo cô Na, dạy học trực tuyến không thể hiệu quả bằng việc đứng lớp trực tiếp. Tuy nhiên, nếu giáo viên chủ nhiệm tại điểm trường phối hợp tốt thì lớp học vẫn có thể duy trì ổn định. Trong mỗi tiết học, giáo viên tại lớp hỗ trợ học sinh kết nối thiết bị, giữ trật tự lớp và giúp các em tương tác với giáo viên ở đầu cầu bên kia. Để thu hút học sinh, giáo viên phải thiết kế bài giảng sinh động hơn, kết hợp hình ảnh, trò chơi và âm thanh. Những từ tiếng Anh đơn giản được lặp lại nhiều lần để các em quen dần với cách phát âm. “Chúng tôi chỉ mong một ngày các em được học trực tiếp với giáo viên. Khi có thầy cô đứng lớp, việc học chắc chắn sẽ hiệu quả hơn”, cô Na chia sẻ. KHOẢNG TRỐNG GIÁO VIÊN Những lớp học đặc biệt ấy xuất phát từ một thực tế: nhiều trường vùng cao Nghệ An đang thiếu giáo viên tiếng Anh. Ông Trần Xuân Hùng, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Lưu Kiền, cho biết, trường hiện có 10 lớp với hơn 300 học sinh, trong đó gần 200 em ở bán trú. Phần lớn học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số, điều kiện học tập còn nhiều hạn chế. “Không có giáo viên thì học sinh thiệt thòi. Tiếng Anh là môn học bắt buộc, nhưng với những trường vùng cao như chúng tôi, tìm giáo viên rất khó”, ông Hùng chia sẻ. Không chỉ riêng Lưu Kiền, nhiều điểm trường miền núi Nghệ An cũng đang gặp tình trạng tương tự. Ở Trường Tiểu học Nậm Cắn 2, toàn trường có 7 lớp với 163 học sinh. Phương án sáp nhập học sinh về Trường Tiểu học Nậm Cắn 1 từng được tính đến, nhưng khoảng cách giữa hai điểm trường gần 30 km khiến việc đi lại của học sinh gần như không thể. Nhiều năm qua, trường vẫn thiếu giáo viên Tin học và tiếng Anh. Theo thầy Đặng Xuân Quế, Phó Hiệu trưởng nhà trường, đầu năm học này trường từng hợp đồng được một giáo viên tiếng Anh tại địa phương để giảng dạy. Tuy nhiên, việc dạy học chỉ duy trì được vài tuần rồi phải dừng. Để học sinh không bỏ lỡ hoàn toàn chương trình, nhà trường phải xoay xở nhiều cách khác nhau. Với môn Tin học, một giáo viên Mỹ thuật có hiểu biết về công nghệ được phân công đứng lớp cho học sinh từ lớp 3 đến lớp 5. Theo thống kê của ngành giáo dục Nghệ An, toàn tỉnh có khoảng 20 trường tiểu học không có giáo viên tiếng Anh, chủ yếu tập trung ở các huyện miền núi cũ như Tương Dương, Kỳ Sơn, Quế Phong,… Điều đó đồng nghĩa với việc hàng nghìn học sinh có nguy cơ không được học môn học bắt buộc này. Việc dạy học trực tuyến giúp học sinh không bị “đứt gãy” kiến thức trong giai đoạn thiếu giáo viên, nhưng đây vẫn chỉ là giải pháp tạm thời. Trong các kỳ tuyển dụng gần đây, Nghệ An đã dành thêm nhiều chỉ tiêu giáo viên tiếng Anh cho các xã vùng cao nhằm từng bước khắc phục tình trạng thiếu hụt. Tuy nhiên, bài toán không chỉ là tuyển đủ giáo viên mà còn là làm sao giữ chân họ ở những vùng khó khăn. THU HIỀN Ở nhiều điểm trường vùng cao Nghệ An, thiếu giáo viên khiến môn tiếng Anh phải dạy theo một cách đặc biệt: cô giáo ở miền xuôi, học sinh ở vùng biên, kết nối với nhau qua màn hình tivi. Dù chưa từng gặp mặt, những lớp học trực tuyến vẫn được duy trì để học sinh không bị “đứt gãy” việc học. Tiết học Tiếng Anh online của học sinh Trường Tiểu học Nậm Cắn 2 Thanh niên quên mình cứu cô gái chới với dưới nước Anh Toản kịp cứu người phụ nữ nhảy xuống sông (ảnh cắt từ clip) Phát hiện cô gái bất ngờ trèo qua lan can rồi nhảy xuống sông tại cầu Sêrêpốk, nam thanh niên vội bỏ lại đồ đạc trên bờ, lao mình xuống dòng nước, kịp thời cứu nạn nhân đang chới với. Theo thống kê của ngành giáo dục Nghệ An, toàn tỉnh có khoảng 20 trường tiểu học không có giáo viên tiếng Anh, chủ yếu tập trung ở các huyện miền núi cũ như Tương Dương, Kỳ Sơn, Quế Phong,… Học sinh Trường Phổ thông DTBT Tiểu học Na Ngoi 2, xã Na Loi hào hứng tham gia tiết học Tiếng Anh online
VÌ SAO CHÊNH CAO? Vietcombank vừa thông báo phát hành chứng chỉ tiền gửi trực tuyến dành cho khách hàng cá nhân qua ngân hàng số VCB Digibank với mức lãi suất hấp dẫn lên đến 7,9%/năm. Cụ thể, chứng chỉ tiền gửi trực tuyến của Vietcombank có kỳ hạn 6 tháng với lãi suất 7,5%/năm và 12 tháng với lãi suất 7,9%/năm, mệnh giá 100.000 đồng/chứng chỉ. Trong khi đó, lãi suất tiết kiệm của Vietcombank ở kỳ hạn 6 tháng chỉ ở mức 3,5%/năm; 12 tháng là 5,9%/năm. Như vậy, với chứng chỉ tiền gửi, lãi suất ngân hàng này đang trả cao hơn từ 2- 4%/năm. BVBank cũng đưa ra mức lãi suất chứng chỉ tiền gửi cao hơn lãi suất tiết kiệm. Theo đó, kỳ hạn 6 tháng lên tới 7,6%/năm; 15 tháng 7,8%/năm. Số tiền tối thiểu khách mua là 10 triệu đồng. Trong khi đó, bảng lãi suất niêm yết tiết kiệm thông thường tại ngân hàng này kỳ hạn 6 tháng ở mức 6,55%/năm; 15 tháng là 6,75%/năm. Techcombank cũng phát hành chứng chỉ tiền gửi Bảo Lộc lên tới 7,3%/năm cho thời gian giữ 3 tháng trong khi lãi suất tiết kiệm niêm yết kỳ hạn 3 tháng 4,7%/năm... Việc các ngân hàng đẩy mạnh phát hành chứng chỉ tiền gửi lãi suất cao hơn tiết kiệm nhằm thúc đẩy hoạt động huy động vốn. So với trái phiếu, sản phẩm này có quy trình phát hành đơn giản hơn, chi phí thấp hơn và không chịu nhiều ràng buộc quy định. Đặc biệt, khả năng chuyển nhượng và sử dụng làm tài sản đảm bảo khiến chứng chỉ tiền gửi trở thành lựa chọn hấp dẫn cho cả ngân hàng và nhà đầu tư cá nhân. LO NGẠI VỀ LÃI SUẤT Mặc dù lãi suất cao chỉ áp dụng cho chứng chỉ tiền gửi, tức là một hình thức gửi tiền với kỳ hạn dài, nhưng việc các ngân hàng đưa ra lãi suất đầu vào cao khiến nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hay khách hàng cá nhân lo ngại lãi suất đầu ra sẽ cao. Nếu lãi suất huy động cao nhất là 10%/ năm, lãi suất cho vay có thể lên đến 14%/năm, thậm chí là hơn và đây sẽ là gánh nặng đối với người vay. Trước áp lực về lãi suất, mới đây, Ngân hàng Nhà nước ban hành Công văn số 2342 ngày 30/3/2026, yêu cầu các tổ chức tín dụng triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm ổn định lãi suất. Trọng tâm chính sách tập trung vào việc siết chặt kỷ luật thị trường, tăng cường kiểm tra nội bộ, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về lãi suất, đồng thời yêu cầu các ngân hàng chủ động cân đối nguồn vốn để bảo đảm khả năng thanh khoản. Trao đổi với PV Tiền Phong bên lề một hội thảo mới đây, TS. Võ Trí Thành - thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng - thẳng thắn nhìn nhận việc giảm lãi suất ở thời điểm hiện nay là rất khó khả thi. Theo ông Thành, áp lực từ lạm phát, tỷ giá và diễn biến kinh tế thế giới khiến dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ không còn nhiều như trước. Dù vậy, ông Thành cho rằng điều quan trọng không phải là cố gắng giảm lãi suất bằng mọi giá, mà là điều hành chính sách tiền tệ một cách linh hoạt, chủ động. Lãi suất có thể tăng trong một số thời điểm, nhưng cần được kiểm soát để không tăng quá mạnh, gây sốc cho nền kinh tế. Việc điều tiết hợp lý sẽ góp phần giữ ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh. “Trong ngắn hạn, tín dụng ngân hàng vẫn đóng vai trò là kênh cung cấp vốn chủ yếu cho doanh nghiệp và nền kinh tế. Tuy nhiên, sự phụ thuộc lớn vào tín dụng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Khi lãi suất có xu hướng tăng, chi phí vốn của doanh nghiệp sẽ bị đẩy lên, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và khả năng mở rộng sản xuất”, ông Thành nói. Ông cho rằng, bên cạnh việc điều hành linh hoạt chính sách tiền tệ, cần thúc đẩy phát triển các kênh dẫn vốn khác như thị trường trái phiếu, chứng khoán. Điều này giúp giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng, đồng thời tạo nền tảng tài chính bền vững hơn cho nền kinh tế trong trung và dài hạn. NGỌC MAI Để huy động vốn, nhiều ngân hàng đẩy mạnh phát hành chứng chỉ tiền gửi với lãi suất cao hơn lãi suất tiết kiệm từ 2-4%/năm. Nhiều ý kiến lo ngại việc lãi suất đầu vào tăng sẽ khiến lãi suất đầu ra cho vay tiếp tục tăng. Nhiều ngân hàng đang đẩy mạnh phát hành chứng chỉ tiền gửi với lãi suất cao 5 n Thứ Hai n Ngày 6/4/2026 KINH TẾ Nhiều ý kiến cho rằng, việc các ngân hàng tăng lãi suất huy động bằng chứng chỉ tiền gửi gần đây cho thấy, nhà băng đang chịu áp lực từ việc cho vay trung - dài hạn. Gần đây, trên các nền tảng như Facebook, Zalo xuất hiện nhiều hội nhóm mua bán vàng miếng, vàng nhẫn trơn với mức giá thấp hơn so với cửa hàng. Không ít người bị thu hút bởi mức chênh lệch này, nhất là trong bối cảnh các tiệm vàng hạn chế số lượng bán ra. Chị Hằng (ở TPHCM) cho biết, khi cần mua 3 lượng vàng nhẫn làm của hồi môn cho con gái, chị đã tìm đến một hội nhóm mua bán vàng trên mạng. Tại đây, một người rao bán vàng nhẫn loại 5 phân với giá 8,7 triệu đồng, nhưng người này yêu cầu chuyển khoản trước 10 triệu đồng để “làm tin” rồi mới hẹn giao hàng nên chị lo ngại và dừng giao dịch. Khảo sát cho thấy, nhiều lời rao bán vàng miếng trên mạng có giá thấp hơn giá bán ra tại doanh nghiệp từ vài trăm nghìn đến hơn một triệu đồng mỗi lượng. Trong khi giá vàng miếng SJC ngày 5/4 được niêm yết khoảng 174,5 triệu đồng/lượng, trên các hội nhóm, có người chào bán chỉ từ 172,8 - 173,5 triệu đồng/lượng. Theo ghi nhận, mức giá này thường cao hơn giá mua vào của doanh nghiệp nhưng lại thấp hơn giá bán ra, tạo cảm giác có lợi cho người mua. Nhiều người bán vàng online còn chiêu dụ khách về tình hình Trung Đông còn phức tạp, giá vàng còn biến động nên tranh thủ mua ngay kẻo lỡ mất cơ hội. Anh Phạm Ngọc Duy - chủ một tiệm vàng tại phố vàng bạc ở TPHCM - nói rằng, với giá trị mỗi lượng vàng lên tới gần 175 triệu đồng, việc mạo hiểm để tiết kiệm 1-1,5 triệu đồng là không đáng bởi rủi ro có thể lớn hơn rất nhiều. Ngoài nguy cơ mua phải vàng giả, vàng kém chất lượng, người mua còn có thể mất tiền nếu giao dịch theo hình thức chuyển khoản trước, nhận hàng sau vốn không có bất kỳ cơ chế bảo đảm nào. NHIỀU TRANG WEB GIẢ DANH THƯƠNG HIỆU NỔI TIẾNG Không chỉ dừng ở các giao dịch cá nhân, nhiều đối tượng còn giả mạo các thương hiệu vàng lớn để lừa đảo. Công ty TNHH MTV Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) mới đây cảnh báo về hàng loạt fanpage sử dụng tên như “SJC Hồ Chí Minh”, “SJC Đà Nẵng”… nhằm đánh lừa người tiêu dùng. Nhiều trang web giả danh thương hiệu nổi tiếng, có gắn tick xanh để lừa người tiêu dùng đặt cọc hoặc chuyển tiền trước, sau đó chờ nhận vàng tại nhà. Các trang này thường sao chép nội dung từ kênh chính thống, đăng bài nhận đăng ký mua vàng miếng, vàng nhẫn và quảng cáo rầm rộ để tăng độ tin cậy. Thậm chí, có trang còn có tick xanh, nhiều lượt tương tác, nhưng phần lớn có thể là giả hoặc được tạo dựng có chủ đích. Chiêu thức phổ biến là nhận đặt lịch mua vàng, lên đơn hàng, hứa hẹn giao tận nơi, sau đó yêu cầu khách chuyển khoản hoặc đặt cọc trước. Khi nhận được tiền, đối tượng có thể cắt liên lạc hoặc kéo dài thời gian giao hàng. Trước tình trạng này, SJC khẳng định không thực hiện giao dịch mua bán qua mạng, không nhận đặt cọc và không yêu cầu thanh toán trước. Website trực tuyến của doanh nghiệp chỉ hỗ trợ đặt lịch, khách hàng vẫn phải đến trực tiếp cửa hàng để hoàn tất giao dịch. Các doanh nghiệp như Phú Quý hay Bảo Tín Minh Châu cũng cảnh báo về các fanpage giả mạo với thủ đoạn tương tự, từ mời gọi đặt lịch mua vàng online đến yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển tiền để giữ suất. Theo các chuyên gia kinh tế, các giao dịch trả tiền trước, nhận vàng sau tiềm ẩn rủi ro lớn cho người mua. Nếu xảy ra sự cố, người mua phải tự bảo vệ quyền lợi. Trong trường hợp giá vàng giảm, vẫn phải nhận theo mức giá đã thanh toán. Bản chất đây là dạng giao dịch kỳ hạn nhưng không có cơ chế bảo vệ như thị trường tài chính chính thức. Người dân cần thận trọng với các dấu hiệu bất thường như giá bán thấp hơn đáng kể so với thị trường, yêu cầu chuyển tiền trước, thời gian giao hàng kéo dài hoặc thông tin đơn vị bán không rõ ràng. Việc lựa chọn giao dịch tại các cơ sở chính thức vẫn là cách an toàn nhất để bảo vệ tài sản của mình. UYÊN PHƯƠNG Cảnh báo sập bẫy mua vàng trên mạng Giá vàng neo cao, nguồn cung hạn chế khiến nhiều người tìm đến các hội nhóm trên mạng để mua vàng giá thấp hơn. Tuy nhiên, không ít trường hợp đã suýt mất tiền vì yêu cầu đặt cọc, chuyển khoản trước hoặc sập bẫy các trang mạo danh thương hiệu lớn. Lý do ngân hàng huy động chứng chỉ tiền gửi cao hơn lãi suất tiết kiệm Mua vàng ở chợ mạng giá rẻ hơn ở cửa hàng nên thu hút nhiều khách
6 n Thứ Hai n Ngày 6/4/2026 KHOA GIÁO NGUY CƠ BIẾN DẠNG ĐỘNG CƠ HỌC TẬP Được tổ chức từ năm 2013, cuộc thi khoa học kỹ thuật (KHKT) quốc gia từng được xem là một trong những nỗ lực quan trọng nhằm đưa nghiên cứu khoa học đến gần hơn với học sinh phổ thông. Việc đạt giải, đặc biệt ở cấp quốc gia, không chỉ mang lại danh hiệu mà còn mở ra nhiều cơ hội đáng kể trong tuyển sinh đại học. Những dự án xuất sắc còn có thể đại diện Việt Nam tham gia ISEF (Hội chợ Khoa học và Kỹ thuật Quốc tế), một sân chơi học thuật uy tín thường niên tổ chức tại Hoa Kỳ. Với nhiều thí sinh, giải thưởng KHKT gần như là "tấm vé vàng" giúp gia tăng lợi thế khi xét tuyển vào các trường đại học trong và ngoài nước. Cũng chính vì các lợi thế này mà lâu nay cuộc thi có nhiều tranh cãi từ các đề tài đạt giải cao. Sau khi cuộc thi năm 2025 khép lại, một làn sóng tranh luận mới đã bùng lên. Nhiều đề tài đạt giải cao bị cộng đồng khoa học mang ra phân tích, đối sánh và đánh giá lại. Theo ghi nhận từ nhóm Liêm Chính khoa học trên facebook, không ít đề tài bị cho là vượt quá năng lực thực tế của học sinh phổ thông, thậm chí có dấu hiệu vi phạm liêm chính trong nghiên cứu. Từ đề tài đoạt giải Nhất của học sinh Trường THPT Chuyên Lương Văn Tụy (Ninh Bình), đến các dự án của học sinh Trường THPT Yên Mỹ (Hưng Yên), THPT Ngô Quyền (Hải Phòng), THPT chuyên Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia Hà Nội)... Nhiều sản phẩm nghiên cứu đã được “mổ xẻ” dưới góc nhìn chuyên môn. Những phân tích này không chỉ dừng lại ở từng đề tài riêng lẻ mà dần đặt ra câu hỏi lớn hơn về cấu trúc và cách vận hành của cả cuộc thi. TS Hà Mạnh Linh, đang làm nghiên cứu sau tiến sĩ tại Trường ĐH Nagasaki, Nhật Bản, cho rằng các tranh luận xoay quanh cuộc thi KHKT thực chất phản ánh một mối quan tâm chung: Liệu cuộc thi còn đang phục vụ đúng mục tiêu ban đầu? Theo ông, đây không phải câu chuyện đúng - sai của một vài cá nhân hay một vài đề tài cụ thể mà là vấn đề mang tính định hướng của cả một mô hình khuyến khích nghiên cứu. Ở giai đoạn đầu, cuộc thi từng mang lại nhiều giá trị tích cực khi tạo cơ hội để học sinh tiếp cận với nghiên cứu khoa học từ sớm. Ở giai đoạn hiện tại, cuộc thi cho phép và thậm chí khuyến khích các dự án có độ rộng và độ sâu rất lớn, đặc biệt là những đề tài liên ngành tích hợp nhiều lĩnh vực như AI, học máy, sinh học, y sinh, cơ khí, vật liệu hay hệ thống nhúng. Điều này tạo cảm giác hiện đại, bắt kịp xu hướng khoa học công nghệ. Nhưng ở góc độ giáo dục, nó đặt ra một câu hỏi không dễ trả lời: Liệu một học sinh phổ thông, trong khoảng thời gian 1-2 năm, có thực sự đủ nền tảng để làm chủ những mảng kiến thức phức tạp? Khi chuẩn kì vọng bị đẩy lên quá cao, hệ quả tất yếu là vai trò của người hướng dẫn ngày càng trở nên quan trọng, thậm chí vượt khỏi phạm vi định hướng. Ranh giới giữa hướng dẫn học thuật và làm thay vì thế trở nên mờ nhạt. Trong bối cảnh đó, hình ảnh những “nhà nghiên cứu đa lĩnh vực toàn năng” ở lứa tuổi học sinh xuất hiện ngày càng nhiều, nhưng lại không phản ánh đúng quy luật phát triển của khoa học chuyên nghiệp. Việc một số giáo viên có thể hướng dẫn nhiều đề tài đạt giải cao ở nhiều lĩnh vực khác nhau cũng cần được nhìn nhận một cách tỉnh táo. Theo TS Hà Mạnh Linh, đây không hẳn là biểu hiện của năng lực xuất sắc hiếm có, mà có thể là dấu hiệu cho thấy mô hình cuộc thi đang đặt ra những yêu cầu thiếu thực tế đối với học sinh phổ thông. Áp lực thành tích không chỉ đè lên vai học sinh mà còn lan sang giáo viên và nhà trường, từ đó làm lung lay các chuẩn mực về liêm chính học thuật. Một yếu tố khác góp phần làm lệch mục tiêu ban đầu của cuộc thi là việc kết quả được gắn chặt với quyền lợi tuyển sinh đại học. Khi nghiên cứu khoa học trở thành một “đường tắt” quan trọng, nó rất dễ bị biến thành một cuộc đua thắng - thua. Trong cuộc đua đó, giá trị học thuật có nguy cơ bị lấn át bởi mục tiêu đạt giải. TS Hà Mạnh Linh cho rằng, hệ quả là học sinh phải đánh đổi không ít, từ thời gian dành cho việc học chính khóa bị thu hẹp, áp lực tâm lí gia tăng, sức khỏe bị ảnh hưởng. Gia đình và nhà trường cũng phải đầu tư nguồn lực tài chính đáng kể. Trong khi đó, việc đánh giá đề tài lại có xu hướng nghiêng về quy mô, độ hoành tráng và yếu tố công nghệ cao, thay vì chú trọng vào quá trình học tập và mức độ hiểu biết thực sự của học sinh. “Ở góc độ giáo dục, điều này đáng lo ngại hơn là vài sai phạm đơn lẻ, bởi nó phản ánh một cơ chế khuyến khích chưa phù hợp, dễ làm biến dạng động cơ học tập”, ông Linh nhận định. NÊN ĐIỀU CHỈNH MỤC TIÊU TS Doãn Minh Đăng (đang công tác tại Đức) cho rằng, cuộc thi không nhất thiết phải bị phủ nhận hoàn toàn, mà có thể được cải tiến dần về cách tổ chức. Ông gợi ý có thể tham khảo mô hình của các kì thi có lịch sử lâu dài như học sinh giỏi quốc gia, hoặc cách tổ chức theo vùng của cuộc thi giải bài tập tin học sinh viên ICPC. Theo đó, thay vì tập trung thành một kì thi quy mô toàn quốc, có thể chia thành 3 đến 5 cuộc thi nhỏ theo từng vùng, mỗi vùng do một trường đại học có thế mạnh về kĩ thuật phụ trách tổ chức. Thành công hay thất bại của cuộc thi sẽ gắn với uy tín của đơn vị tổ chức, từ đó tạo động lực nâng cao chất lượng. Đồng thời, quy trình chấm thi cũng cần được siết chặt hơn, có thể áp dụng hình thức chấm chéo qua nhiều vòng, thậm chí ghi hình lại để tăng tính minh bạch và khả năng kiểm tra. TS Hà Mạnh Linh cho rằng, cần xem xét một cách tiếp cận khác mang tính căn cơ hơn, nhẹ nhàng nhưng sát với bản chất của khoa học. Thay vì duy trì một “đấu trường quốc gia” nặng tính thành tích, hoạt động nghiên cứu khoa học ở bậc phổ thông có thể được tổ chức theo hướng gắn với các lĩnh vực hẹp và kết nối trực tiếp với cộng đồng chuyên môn thực thụ. Kinh nghiệm từ Nhật Bản, thời ông làm nghiên cứu sinh cho thấy, nhiều giáo viên THCS và THPT tham gia các cộng đồng học thuật phù hợp với chuyên môn của mình. Từ đó, họ hướng dẫn học sinh thực hiện những đề tài nhỏ, vừa sức, xuất phát từ sự tò mò và đam mê thực sự và nhận phản biện trực tiếp từ các chuyên gia trong ngành. Trong mô hình này, việc ghi nhận thành tích không đặt nặng giải thưởng theo kiểu xếp hạng, mà thông qua các hình thức phù hợp với hoạt động học thuật như giải trình bày, giải poster, giải ý tưởng hay giấy chứng nhận tham gia. Những ghi nhận này vẫn có thể được sử dụng trong hồ sơ học tập, xét học bổng hoặc định hướng nghề nghiệp, nhưng không nên trở thành tiêu chí quyết định trong tuyển sinh đại học. Theo TS Hà Mạnh Linh, điều quan trọng là phải tách bạch giữa hoạt động nghiên cứu khoa học và cơ chế tuyển sinh, để tránh việc một bên bị chi phối bởi mục tiêu của bên còn lại. Khi không còn áp lực phải “thắng”, học sinh sẽ có nhiều không gian hơn để học hỏi, thử nghiệm và chấp nhận sai sót - những yếu tố cốt lõi của quá trình nghiên cứu. Ông cũng nhấn mạnh việc hiện nay vẫn có rất nhiều học sinh và giáo viên đang tham gia nghiên cứu khoa học một cách nghiêm túc, tử tế và đầy tâm huyết. Việc điều chỉnh mô hình cuộc thi, nếu được thực hiện, không phải để phủ nhận những nỗ lực đó, mà nhằm bảo vệ các giá trị học thuật chân chính trước sức ép thành tích ngày càng lớn. Khoa học trong giáo dục phổ thông, theo ông, không cần phải hào nhoáng hay tạo ra những thành tựu vượt tầm. Điều cốt lõi là xây dựng được môi trường an toàn, nơi học sinh có thể học cách tư duy, biết đặt câu hỏi và trung thực với năng lực của chính mình. Khi những “hạt giống” được gieo đúng cách, việc nảy mầm và kết trái sẽ diễn ra một cách tự nhiên, vào thời điểm người học thực sự sẵn sàng. NGHIÊM HUÊ Từ một sân chơi được kì vọng khơi dậy niềm đam mê nghiên cứu khoa học trong học sinh phổ thông, cuộc thi đang dần bị đặt câu hỏi về tính học thuật, về chuẩn mực liêm chính và thậm chí về chính mục tiêu tồn tại của cuộc thi? TIẾP BÀI: ĐẾN HẸN LẠI “NÓNG” THI KHOA HỌC KĨ THUẬT: Những tranh luận xung quanh cuộc thi KHKT quốc gia không chỉ là câu chuyện của một kì thi, mà còn là dịp để nhìn lại cách chúng ta đang định hình hoạt động nghiên cứu trong nhà trường phổ thông. Giữ lại những giá trị tích cực, đồng thời mạnh dạn điều chỉnh những điểm chưa phù hợp, có lẽ là con đường cần thiết để khoa học thực sự trở thành một hành trình học tập, thay vì một cuộc đua thành tích. Lễ trao giải cuộc thi khoa học kĩ thuật quốc gia năm học 2025- 2026 Đến lúc cần “thay máu” Đề tài của sinh viên tham gia cuộc thi quốc gia khoa học kĩ thuật năm học 2025-2026
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==