5 n Thứ Năm n Ngày 2/4/2026 XÃ HỘI QUAN TRẮC MÔI TRƯỜNG NGUY CƠ PHÁT SINH SỰ THÔNG ĐỒNG GIỮA CÁC BÊN LIÊN QUAN Theo quy định của Luật Bảo vệ Môi trường, các doanh nghiệp (căn cứ theo mức xả nước thải, khí thải) có trách nhiệm lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải, khí thải tự động, liên tục. Hệ thống này phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật về thiết bị đo, chất chuẩn, camera giám sát, hệ thống lấy mẫu tự động, bộ thu nhận và truyền dữ liệu. Dữ liệu quan trắc phải truyền số liệu trực tiếp về cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương để theo dõi, giám sát. Dữ liệu truyền phải có đầy đủ thông số đo, kết quả đo, đơn vị đo, thời gian đo và trạng thái hoạt động của thiết bị. Để giám sát thực hiện quy định trên, theo ông Nguyễn Xuân Hải, Phó Cục trưởng Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, một hệ thống giám sát nhiều lớp được xây dựng. Trong đó, doanh nghiệp vận hành, bảo trì, hiệu chuẩn dữ liệu, đơn vị độc lập kiểm định, đối chứng, cơ quan quản lý giám sát dữ liệu theo thời gian thực. Tuy nhiên, thực tế vẫn phát sinh các sai phạm. Ngày 29/3, Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (C05) phối hợp với Cơ quan Cảnh sát điều tra (C01) công bố khởi tố 74 bị can liên quan đến hàng loạt sai phạm trong hoạt động quan trắc môi trường xảy ra tại nhiều tỉnh, thành trên cả nước. Theo lãnh đạo Cục Môi trường, hành vi can thiệp, làm sai lệch số liệu quan trắc có thể thực hiện thông qua can thiệp vào phần mềm, cấu hình hệ thống hoặc quá trình truyền dữ liệu. Trong khi đó, hệ thống hiện nay chủ yếu được thiết kế để giám sát giá trị môi trường và trạng thái vận hành, nên chưa phát hiện các hành vi can thiệp có chủ đích, sử dụng công nghệ cao trong một số trường hợp. Lãnh đạo Cục Môi trường cũng cho rằng, qua các vụ việc cho thấy, một số hệ thống còn lỗ hổng trong kiểm soát kỹ thuật, nhất là ở khâu truyền và quản lý dữ liệu. Đặc biệt quy trình hiện nay vẫn có nguy cơ phát sinh sự thông đồng giữa các bên liên quan. Trong khi đó, công tác kiểm tra chéo và phát hiện bất thường trong một số trường hợp chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn. Lãnh đạo Cục Môi trường chia sẻ thêm, một số hành vi vi phạm làm giả dữ liệu quan trắc môi trường thời gian qua có tính chất tinh vi, có chủ đích, lợi dụng kẽ hở kỹ thuật, hệ thống trước đây chưa được thiết kế đầy đủ để phát hiện các hành vi can thiệp dạng này trong mọi trường hợp. Ông Hải nhìn nhận, từ vụ việc vừa qua, có thể thấy tồn tại một số hạn chế trong tổ chức thực hiện, chủ yếu là khâu giám sát, kiểm soát kỹ thuật và hậu kiểm chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn, đặc biệt trong bối cảnh số lượng hệ thống quan trắc tự động, liên tục tăng nhanh, khối lượng dữ liệu cần xử lý rất lớn. “Tuy nhiên, cũng cần khẳng định rằng đây không phải là khoảng trống của pháp luật, mà là vấn đề cần tiếp tục siết chặt trong quá trình tổ chức thực hiện và kiểm soát”, lãnh đạo Cục Môi trường nói. HỆ THỐNG QUAN TRẮC ĐANG HOẠT ĐỘNG BÌNH THƯỜNG Theo Cục Môi trường, hiện nay, hệ thống quan trắc môi trường trên cả nước vẫn đang được vận hành bình thường, liên tục và được giám sát theo thời gian thực theo đúng quy định. Dữ liệu từ các trạm quan trắc tự động, liên tục được truyền trực tiếp về Sở Tài nguyên và Môi trường (cũ), đồng thời kết nối về Bộ để phục vụ quản lý tập trung. Theo ông Nguyễn Xuân Hải, sau vụ việc vừa qua, để bảo đảm tính minh bạch thực chất của hệ thống, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tăng cường thêm các lớp kiểm soát. Cụ thể là siết chặt quản lý truy cập và cấu hình hệ thống, đặc biệt đối với data logger và phần mềm truyền dữ liệu, tăng cường giám sát từ xa, phân tích dữ liệu bất thường và cảnh báo sớm. Ngoài ra, Bộ cũng đẩy mạnh kiểm tra đột xuất, kiểm tra đối chứng và hậu kiểm dữ liệu, đồng thời rà soát, hoàn thiện quy định kỹ thuật theo hướng nâng cao tính bảo mật và tính toàn vẹn của dữ liệu. “Trong thời gian tới, với trách nhiệm là cơ quan ban hành chính sách, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ rà soát để tiếp tục hoàn thiện quy định kỹ thuật và quy trình quản lý dữ liệu theo hướng tăng tính bảo mật, tính toàn vẹn dữ liệu, khả năng giám sát từ xa và khả năng phát hiện sớm hành vi can thiệp trái phép”, ông Hải nói. NGUYỄN HOÀI DỊCH VỤ ĂN, UỐNG VẪN TĂNG 12h trưa ngày 1/4, một quán cơm trưa văn phòng tại phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) tấp nập khách ra vào. Phần lớn là nhân viên văn phòng tranh thủ giờ nghỉ trưa ghé ăn nhanh rồi quay lại làm việc. Thực đơn được niêm yết sẵn, mỗi suất cơm có giá thấp nhất từ 70.000 đồng. Mức giá này được giữ nguyên từ giữa tháng đến nay, sau khi quán đã tăng thêm 10.000 đồng/suất trong đợt điều chỉnh trước đó. Nhiều khách hàng thắc mắc: Giá xăng dầu đã giảm khá sâu từ đỉnh, vậy tại sao các quán ăn không điều chỉnh giá theo hướng giảm để hỗ trợ người tiêu dùng? Trước câu hỏi này, bà Bảo Minh - quản lý quán - cho biết việc giảm giá không hề đơn giản như nhiều người nghĩ. “Mình mà giảm giá được thì chắc chắn sẽ thu hút khách hơn. Nhưng thực tế hiện nay không có nhiều yếu tố để giảm. Ngày nào chúng tôi cũng phải nhập thịt, cá, rau củ đủ loại, mà có thấy thứ nào giảm đáng kể đâu. Thậm chí nhiều loại còn tăng”, bà Minh chia sẻ. Theo bà Minh, trước đây giá thịt bò mà quán nhập vào khoảng 230.000 đồng/kg, nay đã lên khoảng 250.000 đồng/kg. Các loại cá cũng tương tự, trước đây khoảng 120.000 đồng/kg, hiện phổ biến trên 150.000 đồng/kg, rau xanh cũng tăng từ 2.000 - 5.000 đồng/bó. Trong khi đó, chi phí gia vị, dầu ăn, thực phẩm chế biến sẵn hay các nguyên liệu phụ khác cũng không giảm, khiến chi phí tổng thể của quán vẫn ở mức cao. Không chỉ các quán cơm bình dân, nhiều cửa hàng ăn uống có quy mô lớn hơn cũng đang giữ nguyên mức giá. Tại một tiệm ăn nằm trong khu phố trung tâm phường Hai Bà Trưng (Hà Nội), mỗi phần ăn có giá từ 89.000 đồng trở lên, các combo tiết kiệm cũng xấp xỉ 100.000 đồng/phần. Dù lượng khách không còn đông như giai đoạn trước, quán vẫn chưa có kế hoạch giảm giá. Tại một hàng phở trên đường Trần Nhân Tông, giá tăng từ 45.000 đồng lên 50.000 đồng/bát. Dạo một vòng quanh khu vực ăn uống trên các tuyến phố lớn ở Hà Nội, không khó để nhận ra mức giá phổ biến của các món quen thuộc như bún, phở đều dao động từ 50.000 - 90.000 đồng/ bát. Đây là mức giá đã được duy trì cả tháng qua, bất chấp việc giá xăng dầu liên tục điều chỉnh giảm. VÌ SAO KHÓ GIẢM? Các chủ quầy đồ ăn tại đây đều đưa ra lý do khá giống nhau. Thứ nhất, phần lớn nguyên liệu đều tăng, nên giá xăng dầu giảm không tác động ngay đến chi phí đầu vào. Thứ hai, giá thuê mặt bằng vẫn ở mức cao và gần như không thay đổi. Thứ ba, chi phí nhân công, điện nước, vận hành vẫn tăng đều theo thời gian. Tại một quán cà phê trên phố Nguyễn Bỉnh Khiêm (Hà Nội) giá một ly cà phê đen ở đây dao động từ 40.000 - 45.000 đồng, cà phê sữa từ 45.000 - 50.000 đồng, còn các loại cà phê pha máy hay đồ uống đặc biệt đều từ 55.000 đồng trở lên. Tất cả đồ uống đều tăng 5.000 đồng so với trước đây. Các loại bánh ngọt cũng tăng giá từ 25.000 lên 32.000 đồng so với trước... Đồ uống, bánh ngọt tại quán cà phê chưa có dấu hiệu giảm theo giá xăng. Về phía người tiêu dùng, mức giá ăn uống hiện nay đang trở thành một áp lực không nhỏ, đặc biệt với nhóm nhân viên văn phòng, người lao động có thu nhập trung bình. Với mức 90.000 - 100.000 đồng cho một bữa trưa, chi phí ăn uống mỗi tháng có thể lên tới vài triệu đồng, chưa kể các khoản chi tiêu khác. Trong bối cảnh giá xăng dầu đã giảm sâu và một số mặt hàng thiết yếu cũng đang hạ nhiệt, người tiêu dùng kỳ vọng giá dịch vụ ăn uống sẽ có sự điều chỉnh trong thời gian tới. Tuy nhiên, theo nhiều chủ quán, nếu chi phí nguyên liệu và mặt bằng chưa giảm, khả năng giảm giá suất ăn trong ngắn hạn vẫn là điều rất khó xảy ra. Ngày 26/3, giá xăng E5 RON92 hạ về 23.326 đồng/lít, giảm mạnh 6.788 đồng/lít so với mức đỉnh ghi nhận ngày 24/3. Giá xăng RON95-III cũng giảm 9.508 đồng/lít, xuống còn 24.332 đồng/ lít. Dầu diesel 0.05S giảm 4.226 đồng/ lít, xuống mức 35.440 đồng/lít. Dầu hỏa từ mức đỉnh 40.455 đồng/lít cũng lùi về ngưỡng 35.384 đồng/lít, tương đương giảm 12,5%. NGỌC MAI Kiểm soát 3 lớp vẫn có lỗ hổng Trạm quan trắc quốc gia về chất lượng không khí tại Công viên Thanh Xuân (Hà Nội) Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng thông tin thêm, để giúp các doanh nghiệp thực hiện kiểm soát môi trường, Bộ đã ban hành các quy chuẩn kỹ thuật mới về nước thải, khí thải, đồng thời quy định lộ trình áp dụng đến năm 2031 nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp có thời gian chuyển đổi công nghệ, bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Việc giám sát hệ thống quan trắc tự động của doanh nghiệp được thiết kế với nhiều lớp kiểm soát. Trong đó, doanh nghiệp vận hành, bảo trì, hiệu chuẩn, đơn vị độc lập kiểm định, đối chứng, cơ quan quản lý giám sát dữ liệu theo thời gian thực. Dù vậy vẫn tồn tại những lỗ hổng để doanh nghiệp gian dối. Giá xăng dầu liên tục hạ nhiệt trong thời gian gần đây nhưng nghịch lý đang diễn ra tại thị trường dịch vụ ăn uống khi giá suất ăn tại các quán cơm, nhà hàng... vẫn neo ở mức cao, thậm chí tiếp tục tăng. Giá xăng dầu giảm, vì sao dịch vụ ăn uống "đua" tăng? Giá rau xanh tăng khiến giá dịch vụ ăn uống tăng theo
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==