Báo Tiền Phong số 92

12 n Thứ Năm n Ngày 2/4/2026 QUỐC TẾ “Thay đổi chế độ không phải là mục tiêu của tôi. Tôi chỉ có một mục tiêu: Iran sẽ không có vũ khí hạt nhân, và mục tiêu đó đã đạt được. Họ sẽ không có vũ khí hạt nhân. Nhưng chúng ta vẫn đang hoàn tất công việc, và tôi nghĩ trong khoảng 2 tuần, có thể thêm vài ngày nữa, chúng ta sẽ xong. Chúng tôi muốn loại bỏ toàn bộ những gì họ có”, Tổng thống Trump phát biểu tại Phòng Bầu dục ngày 31/3 (giờ Mỹ). Tổng thống Mỹ cũng cho rằng, chiến sự có thể kết thúc sớm hơn nếu đạt được thỏa thuận. “Có khả năng chúng ta sẽ có một thỏa thuận vì họ muốn thỏa thuận. Họ muốn thỏa thuận còn hơn tôi. Nhưng trong một khoảng thời gian khá ngắn, chúng ta sẽ kết thúc”, ông nói. Tổng thống Trump bày tỏ lạc quan về các cuộc đàm phán, cho rằng phía Iran hiện “hợp lý hơn nhiều”. Ông cũng nhắc lại rằng việc mở lại eo biển Hormuz không phải trách nhiệm của Mỹ, mà là của các nước khác. “Nếu Pháp hay quốc gia nào khác muốn lấy dầu hoặc khí đốt, họ cứ đi qua eo biển Hormuz và tự bảo vệ mình. Những gì xảy ra ở eo biển đó, chúng tôi sẽ không liên quan”, ông nói. Tổng thống Trump cho rằng giá xăng tại Mỹ sẽ nhanh chóng giảm sau khi chiến dịch tại Iran kết thúc. “Tôi chỉ cần rời khỏi Iran, và chúng tôi sẽ làm điều đó rất sớm, và giá sẽ giảm mạnh”, ông nói với các phóng viên khi được hỏi về kế hoạch hạ giá xăng. Hiện giá xăng trung bình tại Mỹ đã lên tới 4 USD/gallon - mức cao nhất kể từ năm 2022. Ông Trump cũng đề cập đà tăng của thị trường chứng khoán, cho rằng có hai lý do: “Chúng ta là một quốc gia an toàn” và đã có “thay đổi chế độ” tại Iran. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc kết thúc chiến tranh không đồng nghĩa với việc giá xăng giảm ngay lập tức. “Có một điều là giá xăng tăng như tên lửa phóng nhưng giảm như lông vũ rơi”, nhà phân tích dầu mỏ độc lập Tom Kloza nhận định. Trong khi đó, truyền thông nhà nước Iran đưa tin Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố nước này sẵn sàng chấm dứt chiến sự nếu có bảo đảm sẽ không bị tấn công lần nữa. “Chúng tôi chưa bao giờ tìm kiếm căng thẳng hay chiến tranh, và có quyết tâm cần thiết để kết thúc cuộc chiến này nếu các điều kiện cần được đáp ứng, đặc biệt là những bảo đảm để ngăn chặn hành động gây hấn tái diễn”, ông nói. Thông tin này được đưa ra sau cuộc điện đàm giữa Tổng thống Pezeshkian và Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa. Iran chỉ trích Liên minh châu Âu (EU) vì chưa lên án mạnh mẽ cuộc chiến do Mỹ và Israel tiến hành. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi thông báo, Tehran chưa đàm phán trực tiếp với Mỹ, dù đã nhận được các thông điệp từ chính quyền Tổng thống Trump. GIÁO HOÀNG KÊU GỌI TÌM LỐI THOÁT Giáo hoàng Leo XIV bày tỏ hy vọng Tổng thống Trump đang tìm kiếm một “lối thoát” để chấm dứt chiến tranh. “Tôi hy vọng ông ấy đang tìm cách giảm bớt bạo lực và các cuộc ném bom, điều sẽ góp phần đáng kể vào việc giảm hận thù đang gia tăng ở Trung Đông và trên thế giới”, Giáo hoàng phát biểu ngày 31/3. Ông cũng kêu gọi các nhà lãnh đạo quay lại bàn đàm phán. “Hãy tìm kiếm giải pháp cho các vấn đề. Hãy tìm cách giảm bớt bạo lực mà chúng ta đang thúc đẩy, để hòa bình, đặc biệt trong dịp Lễ Phục sinh, có thể ngự trị trong trái tim mỗi người”, ông nói. Từ khi trở thành Giáo hoàng vào tháng 5/2025, ông thường xuyên lên tiếng phản đối chiến tranh, kêu gọi đối thoại và hòa giải. BÌNH GIANG (theo CNN) Một người phụ nữ nói chuyện điện thoại trong khi các nhân viên cứu hộ tìm kiếm trong đống đổ nát của tòa nhà dân cư bị sập trong cuộc không kích ngày 27/3 tại Tehran, Iran ẢNH: GETTY IMAGES Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ có thể kết thúc chiến dịch quân sự với Iran trong vòng 2 - 3 tuần tới. Trong khi đó, Giáo hoàng Leo XIV bày tỏ hy vọng Tổng thống Trump đang tìm kiếm một lối thoát để chấm dứt chiến tranh. Giáo hoàng hy vọng Tổng thống Mỹ tìm "lối thoát" chấm dứt chiến sự Iran Đảo Kharg - nằm ở phía bên kia Vịnh Ba Tư, cách xa các căn cứ của Mỹ ở Kuwait và Ả-rập Xê-út - là trái tim của ngành công nghiệp dầu mỏ Iran, nơi 90% lượng dầu xuất khẩu của nước này đi qua. Hòn đảo có vai trò rất quan trọng, vì bờ biển Iran phần lớn quá nông để tàu chở dầu có thể cập bến. “Đưa quân đổ bộ có thể là cách hiệu quả nhất về mặt tâm lý để giáng một đòn vào Iran”, Michael Eisenstadt, cựu chuyên gia phân tích quân sự Mỹ, cho biết. “Nhưng mặt khác, điều đó lại đặt chính quân đội Mỹ vào tình thế nguy hiểm”. Việc chiếm giữ đảo Kharg có thể làm leo thang xung đột, theo Danny Citrinowicz - chuyên gia về Iran tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel. Ông cho biết, Iran và các lực lượng ủy nhiệm của họ - trong đó có phong trào Houthi ở Yemen - có thể tăng cường trả đũa, bao gồm việc rải thủy lôi ở eo biển Hormuz hoặc tấn công các mục tiêu bằng máy bay không người lái trên khắp bán đảo Ả-rập, từ Vịnh Ba Tư đến Biển Đỏ. Các nhà nghiên cứu hàng hóa và ngân hàng đầu tư cảnh báo, đòn trả đũa của Iran có thể gây ra những hậu quả lâu dài đối với giá năng lượng và nền kinh tế toàn cầu. “Sẽ rất khó để giành và giữ quyền kiểm soát”, ông Citrinowicz nói về đảo Kharg. “Và nó có thể gây thiệt hại cho nền kinh tế, nhưng không đến mức buộc người Iran phải đầu hàng”. Trước đó, Mỹ đã tấn công nhiều mục tiêu trên đảo, bao gồm hệ thống phòng không, một trạm radar, sân bay và một căn cứ tàu đệm khí. Petras Katinas - nhà nghiên cứu năng lượng tại Viện Nghiên cứu Quân sự Hoàng gia Anh - cho rằng, việc tấn công đảo Kharg sẽ không thể ngăn chặn hoàn toàn xuất khẩu dầu mỏ, vì Iran còn có các cảng nhỏ khác. Nó sẽ chỉ làm giảm doanh thu dầu mỏ của Chính phủ Iran, “buộc dòng chảy phải chuyển sang một hệ thống xuất khẩu nhỏ hơn, tốn kém hơn và kém hiệu quả hơn”, ông nói. Mặc dù việc kiểm soát đảo Kharg có thể mang lại cho Washington một số đòn bẩy nhất định trong các cuộc đàm phán, nhưng các chuyên gia cho rằng, ý tưởng đổi quyền kiểm soát hòn đảo lấy kho dự trữ uranium làm giàu của Iran là quá xa vời. “Đây hoàn toàn không phải là một đòn quyết định”, ông Citrinowicz nói. Một tàu chiến của Hải quân Mỹ chở khoảng 2.500 lính thủy đánh bộ vừa đến Trung Đông, trong khi ít nhất 1.000 binh sĩ thuộc Sư đoàn Dù 82 dự kiến s​ẽ sớm góp mặt. Thêm 2.500 thủy quân lục chiến khác đang được triển khai từ bang California. Chính quyền Tổng thống Donald Trump chưa cho biết những binh sĩ này sẽ làm gì, nhưng Sư đoàn Dù 82 vốn được huấn luyện để nhảy dù xuống lãnh thổ thù địch hoặc tranh chấp, để bảo vệ các khu vực và sân bay trọng yếu. Một trong những lý do khiến quân đội Mỹ dễ bị nhắm mục tiêu trên đảo Kharg là vị trí gần đất liền Iran - cách khoảng 33 km, đủ gần để lực lượng Iran có thể phóng tên lửa, máy bay không người lái và nã pháo. Bất chấp các cuộc tấn công liên tục của Mỹ và Israel, Iran vẫn đang tấn công nhiều mục tiêu trên khắp khu vực, bao gồm một căn cứ không quân của Ả-rập Xê-út cách đó hàng trăm dặm. Ngay cả với sự hỗ trợ của tàu chiến và máy bay, Mỹ cũng sẽ không đủ thời gian để bắn hạ mọi máy bay không người lái hoặc tên lửa phóng từ đất liền vào đảo. “Bờ biển thường có nhiều núi. Vì vậy, máy bay không người lái có thể lẩn khuất vào các khe núi, nơi radar của chúng ta khó phát hiện”, chuyên gia Michael Eisenstadt nói. “Và chúng ta không có đủ thời gian xoay xở”. Nếu Tổng thống Trump muốn làm suy yếu ngành công nghiệp dầu mỏ của Iran để tạo đòn bẩy trên bàn đàm phán, các chuyên gia cho rằng, một lựa chọn tốt hơn là thiết lập một cuộc phong tỏa trên biển đối với các tàu đã tiếp nhiên liệu tại các cảng dầu trên đảo Kharg. Theo ông Eisenstadt, đây sẽ là chiến lược an toàn hơn mà vẫn đạt được mục tiêu tương tự là kiểm soát phần lớn ngành công nghiệp dầu mỏ của Iran. “Hãy thiết lập một vùng phong tỏa nhằm thu giữ các lô dầu của Iran đang rời khỏi vùng Vịnh”, Clayton Seigle, chuyên gia về an ninh năng lượng tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, đồng quan điểm. Điều này có thể được thực hiện từ xa, “ngoài tầm bắn của phần lớn các hệ thống vũ khí của Iran”. MINH HẠNH (theo AP) Lính Mỹ đối mặt nguy cơ gì nếu tiến vào đảo Kharg? Tổng thống Mỹ Donald Trump nêu khả năng triển khai lực lượng trên bộ để giành quyền kiểm soát cơ sở hạ tầng dầu mỏ quan trọng trên đảo Kharg của Iran, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng việc đó sẽ gây nguy hiểm đến tính mạng các binh sĩ Mỹ và vẫn có thể thất bại trong việc chấm dứt chiến tranh. Vị trí đảo Kharg ở Vùng Vịnh ẢNH: GETTY IMAGES Theo một cuộc thăm dò do Reuters/Ipsos thực hiện, 2/3 người Mỹ tin rằng Washington nên nhanh chóng chấm dứt cuộc chiến với Iran, ngay cả khi không đạt được các mục tiêu mà chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề ra. Khoảng 66% người tham gia khảo sát bày tỏ quan điểm này, trong khi 27% cho rằng Mỹ nên nỗ lực đạt được toàn bộ mục tiêu tại Iran, ngay cả khi xung đột kéo dài. Có 6% không trả lời câu hỏi.

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==