6 n Thứ Tư n Ngày 1/4/2026 KHOA GIÁO SIẾT TIÊU CHUẨN TUYỂN THẲNG Hướng dẫn tuyển sinh Công an nhân dân năm 2026 vừa được công bố cho thấy sự thay đổi đáng chú ý: các trường thuộc khối công an không còn tuyển thẳng những thí sinh đoạt giải cuộc thi khoa học kĩ thuật cấp quốc gia, quốc tế. Thay vào đó, Bộ Công an bổ sung tiêu chí theo hướng chọn lọc chặt chẽ hơn. Cụ thể, thí sinh thuộc đội tuyển quốc gia dự thi khoa học, kĩ thuật quốc tế theo quy định của Bộ GD&ĐT; hoặc đoạt giải nhất, nhì, ba cuộc thi khoa học, kĩ thuật cấp quốc gia THPT do Bộ GD&ĐT tổ chức, có thể được xét tuyển thẳng vào Trường ĐH Phòng cháy chữa cháy, Học viện Kỹ thuật và Công nghệ an ninh hoặc ngành Công nghệ thông tin, ngành An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao của Học viện An ninh Nhân dân. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là các thí sinh này vẫn phải tham gia bài thi đánh giá của Bộ Công an năm 2026 và đảm bảo ngưỡng chất lượng đầu vào theo quy định. Riêng đối với ngành Y khoa, việc xét tuyển thẳng được thực hiện theo quy định của cơ sở gửi đào tạo như Học viện Quân y, Bộ Quốc phòng và Trường ĐH Y dược, ĐH Quốc gia Hà Nội. Điều này cho thấy, ngay cả trong những lĩnh vực đặc thù, việc tuyển thẳng cũng đang được kiểm soát chặt chẽ hơn, gắn với yêu cầu đánh giá năng lực đầu vào một cách toàn diện. Trước đó, một số cơ sở đào tạo lớn như Trường ĐH Công nghệ, ĐH Quốc gia Hà Nội và Trường ĐH Ngoại thương đã công bố dừng tuyển thẳng đối với thí sinh đoạt giải khoa học kĩ thuật quốc gia, quốc tế. Những điều chỉnh này không chỉ mang tính đơn lẻ mà phản ánh xu hướng chung trong cách tiếp cận tuyển sinh của các trường ĐH hiện nay. Lí giải về quyết định này, TS. Phạm Thanh Hà, Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Đào tạo, Trường ĐH Ngoại thương cho biết, đặc thù của các cuộc thi khoa học kĩ thuật là hình thức dự thi theo nhóm, trong khi công tác xét tuyển ĐH lại cần đánh giá trên cơ sở năng lực cá nhân, gắn với các tổ hợp môn xét tuyển cụ thể. Do đó, sau khi cân nhắc trong bối cảnh tuyển sinh mới, nhà trường điều chỉnh theo hướng thận trọng và thống nhất hơn: không tuyển thẳng riêng đối với giải khoa học kĩ thuật, nhưng vẫn ghi nhận và xem xét thành tích này trong các phương thức xét tuyển khác thông qua cơ chế cộng điểm theo loại giải, trên cơ sở bảo đảm tính công bằng, minh bạch và khả thi trong toàn bộ quy trình. “Có thể hiểu đây là sự điều chỉnh về cách thức xét tuyển, chúng tôi luôn khuyến khích và ghi nhận hoạt động nghiên cứu khoa học và sáng tạo của học sinh”, TS. Phạm Thanh Hà nhấn mạnh. Việc thay đổi không đồng nghĩa với việc giảm giá trị của các sân chơi khoa học kĩ thuật. CÒN NHIỀU BĂN KHOĂN Thực tế cho thấy, tuyển thẳng thí sinh đạt giải khoa học kĩ thuật không phải là quy định bắt buộc của Bộ GD&ĐT mà thuộc quyền tự chủ của từng cơ sở đào tạo. Điều này cho phép các trường linh hoạt điều chỉnh phương thức tuyển sinh theo định hướng riêng, phù hợp với mục tiêu đào tạo và yêu cầu chất lượng đầu vào. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng cao, nhiều trường lựa chọn thu hẹp diện tuyển thẳng, đồng thời tăng cường các phương thức đánh giá có tính chuẩn hóa cao. Một trong những lí do quan trọng được các trường đưa ra là yêu cầu đảm bảo công bằng trong tuyển sinh. Khác với các kì thi chuẩn hóa như tốt nghiệp THPT hay đánh giá năng lực, các đề tài khoa học kĩ thuật có sự đa dạng lớn về lĩnh vực, điều kiện thực hiện cũng như mức độ hỗ trợ. Học sinh ở các khu vực khác nhau có thể tiếp cận nguồn lực nghiên cứu không đồng đều, từ cơ sở vật chất đến sự hướng dẫn chuyên môn. Điều này khiến việc sử dụng giải khoa học kĩ thuật như một tiêu chí tuyển thẳng trở nên khó đảm bảo tính thống nhất và công bằng giữa các thí sinh. Việc nhiều đề tài được thực hiện theo nhóm cũng đặt ra thách thức trong việc đánh giá năng lực cá nhân. Ngoài ra, mức độ hỗ trợ từ giáo viên hoặc chuyên gia bên ngoài cũng là yếu tố khiến một số trường tỏ ra thận trọng khi xem xét giá trị của giải thưởng. Một vấn đề khác được nhấn mạnh là yêu cầu về nền tảng kiến thức học thuật. Đối với nhiều ngành học, đặc biệt trong lĩnh vực khoa học tự nhiên và công nghệ, sinh viên cần có nền tảng vững về các môn cơ bản để có thể theo học lâu dài. Trong khi đó, một đề tài khoa học kĩ thuật, dù có thể mang tính sáng tạo và ứng dụng cao, lại không đủ để chứng minh năng lực học tập toàn diện ở những lĩnh vực cốt lõi này. Do vậy, các tiêu chí như điểm thi, bài kiểm tra chuẩn hóa hoặc chứng chỉ quốc tế vẫn được xem là thước đo đáng tin cậy hơn. Thay vì coi đó là “tấm vé vào thẳng”, các trường chuyển sang sử dụng giải thưởng như một yếu tố ưu tiên, thông qua cơ chế cộng điểm hoặc xét kết hợp với các tiêu chí khác. Việc không còn tuyển thẳng thí sinh đoạt giải khoa học kĩ thuật không phải là sự phủ nhận giá trị của hoạt động nghiên cứu trong trường phổ thông, mà là một bước điều chỉnh cần thiết trong bối cảnh đổi mới tuyển sinh ĐH. Về lâu dài, cùng với việc hoàn thiện các tiêu chí đánh giá đầu vào, việc nâng cao chất lượng và tính thực chất của các sân chơi khoa học kĩ thuật cũng là yêu cầu đặt ra, nhằm vừa khuyến khích sáng tạo, vừa bảo đảm sự công bằng cho người học. NGHIÊM HUÊ Mùa tuyển sinh năm nay, việc một số trường đại học (ĐH) không còn áp dụng chính sách tuyển thẳng đối với thí sinh đạt giải khoa học kĩ thuật đã thu hút sự quan tâm của dư luận. Các đề tài tại Cuộc thi nghiên cứu khoa học kĩ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS, THPT năm học 2025-2026 diễn ra từ 20-23/3 TUYỂN SINH ĐẠI HỌC 2026: Nhiều trường dừng tuyển thẳng giải khoa học kĩ thuật quốc gia Năm học 2025-2026, Hà Nội có 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS nhưng chỉ có 88.000 em vào học THPT công lập, tương đương khoảng 60%. Một trong những điều chỉnh đầu tiên đó là, trong mùa tuyển sinh năm nay, Hà Nội bỏ phân chia thành 12 khu vực tuyển sinh như các năm trước. Theo đó, thí sinh không còn bị hạn chế đăng ký nguyện vọng theo khu vực. Mỗi em được đăng ký 3 nguyện vọng trường THPT công lập không chuyên bất kỳ trên toàn thành phố. Thứ hai, thí sinh đăng ký nguyện vọng dự tuyển vào các trường công lập bằng hình thức trực tuyến trong thời gian từ ngày 10 - 17/4 trên cổng tuyển sinh đầu cấp của thành phố. Trong thời gian đăng ký, thí sinh được điều chỉnh nguyện vọng (nếu có) trên cổng tuyển sinh trước 24 giờ ngày 17/4. Đây là một điều chỉnh quan trọng, khác biệt so với những năm trước. Theo đó, sau khi đăng ký, thí sinh vẫn có thể cân nhắc, điều chỉnh lại nguyện vọng theo mong muốn. Trước đây, học sinh nộp bản đăng ký nguyện vọng trực tiếp và không được điều chỉnh sau khi đã nộp. Thứ ba, Sở GD&ĐT Hà Nội điều chỉnh rút ngắn điểm chênh lệch giữa các nguyện vọng. Năm nay, xét nguyện vọng 2 cao hơn nguyện vọng 1 chỉ còn 0,5 điểm thay vì 1 điểm như trước đây; xét nguyện vọng 3 cao hơn nguyện vọng 1 chỉ còn 1 điểm, thay vì 2 điểm như trước. Theo đánh giá, điều chỉnh này cũng tác động mạnh đến việc thí sinh lựa chọn nguyện vọng 2, 3 không quá chênh lệch điểm chuẩn so với nguyện vọng 1 nhằm đảm bảo an toàn như trước. Chuyên gia dự đoán, với những điều chỉnh như vậy, năm nay dự kiến một số trường top đầu, trường top giữa sẽ có sự biến động về số lượng thí sinh đăng ký, tỉ lệ chọi. Khi phạm vi lựa chọn mở rộng, các trường top đầu chắc chắn sẽ thu hút nhiều hồ sơ hơn và mức cạnh tranh có thể tăng. Vì thế, tỉ lệ chọi năm nay sẽ khó đoán. HÀ LINH Tỉ lệ chọi vào lớp 10 THPT công lập năm nay ra sao? Học sinh Trường THCS Đống Đa (Hà Nội) trong chương trình tư vấn tuyển sinh lớp 10 Năm học 2025-2026, Hà Nội có những điều chỉnh quan trọng được cho là sẽ tác động mạnh mẽ đến số lượng học sinh đăng ký dự tuyển vào lớp 10 THPT công lập. Chính vì thế, tỉ lệ chọi của các trường trở nên khó đoán. Việc nhiều trường ĐH dừng tuyển thẳng thí sinh đạt giải khoa học kĩ thuật cho thấy xu hướng siết chặt đầu vào và chuẩn hóa tuyển sinh dù đây là cuộc thi do Bộ GD&ĐT tổ chức. Thay vì “đặc cách”, các trường chuyển sang cộng điểm ưu tiên nhằm vừa ghi nhận thành tích, vừa đảm bảo công bằng giữa các thí sinh. Thực tế, giải khoa học kĩ thuật khó phản ánh đầy đủ năng lực cá nhân và nền tảng học thuật - yếu tố cốt lõi để theo học ĐH. Điều chỉnh này được xem là bước đi cần thiết, nhưng cũng đặt ra yêu cầu duy trì sức hút của các sân chơi nghiên cứu khoa học trong trường phổ thông. HÀ NỘI:
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==