12 n Thứ Ba n Ngày 31/3/2026 QUỐC TẾ Trao đổi với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực 1, Tổng thống Trump cho biết Washington đang đạt tiến triển trong các cuộc đàm phán “trực tiếp và gián tiếp” với Tehran, đồng thời để ngỏ khả năng một thỏa thuận có thể xuất hiện rất nhanh. Tuy nhiên, trong cuộc phỏng vấn với Financial Times, ông lại nói rằng Mỹ nên “chiếm dầu mỏ của Iran”, đồng thời nêu khả năng kiểm soát đảo Kharg - đầu mối xuất khẩu dầu thô quan trọng nhất của nước này. “Tôi chỉ có thể nói rằng chúng tôi đang làm rất tốt trong cuộc đàm phán đó. Nhưng bạn không bao giờ biết họ đang ở đâu, vì chúng tôi đàm phán với họ, rồi sau đó lại luôn phải ném bom họ”, ông Trump nói. “Tôi nghĩ chúng tôi sẽ đạt được thỏa thuận với họ, khá chắc chắn. Nhưng cũng có khả năng là không”. Những tín hiệu trái chiều này khiến thị trường lúng túng trong việc định hướng. Giá dầu đã tăng hơn 60% trong vòng một tháng qua, do lo ngại chiến sự có thể làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu; dầu Brent hiện được giao dịch quanh mức giá 116 USD/thùng. Chỉ vài giờ trước phát biểu của ông Trump, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đăng tải một thông điệp đầy ẩn ý trên mạng xã hội, sử dụng thuật ngữ giao dịch tài chính - động thái được nhiều người xem là lời châm biếm nhắm vào các tuyên bố từ phía Washington. “Những ‘tin đồn’ hay ‘sự thật’ trước giờ giao dịch thường chỉ là cái bẫy để chốt lời. Về bản chất, đó là chỉ báo đảo chiều”, ông Ghalibaf viết. “Hãy làm ngược lại: nếu họ ‘bơm’ thì bán khống; nếu họ ‘xả’ thì mua vào”. Theo một số nguồn tin không chính thức, ông Ghalibaf đang đóng vai trò then chốt trong các kênh liên lạc với Washington. Trong cuộc phỏng vấn với Financial Times, ông Trump cũng nhắc tới nhân vật này, đồng thời nói rằng, Iran đã cho phép thêm nhiều tàu treo cờ Pakistan đi qua eo biển Hormuz. Ngay sau đó, trên chuyên cơ Không lực 1, nhà lãnh đạo Mỹ còn gợi ý rằng một dạng “thay đổi chế độ” trên thực tế đã diễn ra, và ông đang làm việc với “một nhóm hoàn toàn khác”. “Chúng tôi đang đối phó với những con người khác hẳn so với trước đây. Đó là một nhóm hoàn toàn mới”, ông nói. “Vì vậy, tôi coi đó là thay đổi chế độ và thẳng thắn mà nói, họ rất hợp lý”. Dẫu vậy, những phát biểu này tiếp tục khiến giới quan sát bối rối về hướng đi tiếp theo: liệu ngoại giao hay leo thang quân sự sẽ chi phối diễn biến của cuộc xung đột, vốn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt sau một tháng giao tranh. Pakistan trong khi đó đã tái khẳng định đề nghị làm trung gian giữa Washington và Tehran. Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết, sau các cuộc trao đổi với ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập, Islamabad sẵn sàng hỗ trợ đưa hai bên trở lại bàn đàm phán. CƠ HỘI NGHÌN TỶ ĐÔ CHO MỸ Hôm qua, Iran International dẫn nhận định của ông Saeed Ghasseminejad và ông Shervin Pishevar (hai nhân vật nổi bật trong cộng đồng người Mỹ gốc Iran - những người đã hợp tác trong các sáng kiến tập trung vào tương lai của Iran, đặc biệt liên quan quá trình chuyển đổi kinh tế và chính trị) rằng, một Iran hậu hiện trạng có thể trở thành cơ hội kinh tế thân Mỹ lớn nhất chưa được khai phá của thế kỷ 21. Các mô hình dự báo cho thấy hơn 1.000 tỷ USD doanh thu xuất khẩu cho Mỹ, hàng triệu việc làm mới, khả năng ổn định giá năng lượng toàn cầu. Iran hiện hội tụ trình độ công nghiệp cao, có tình trạng thiếu đầu tư kéo dài, lợi thế lao động và quy mô dân số lớn. Mỗi năm, Iran đào tạo khoảng 250.000 kỹ sư, với tỷ lệ nhân lực STEM ngang ngửa các nền kinh tế công nghiệp phát triển. Cộng đồng người Iran hải ngoại đông đảo cũng sẵn sàng cho làn sóng “chảy ngược chất xám”. Dân số hơn 90 triệu người, trẻ, có học vấn và đô thị hóa cao, tạo ra một thị trường tiêu dùng quy mô lớn ngay lập tức. Cộng đồng người Iran ở nước ngoài cũng là một nguồn lực kinh tế đáng kể. Riêng tại Mỹ, người Mỹ gốc Iran đã góp phần tạo ra hàng nghìn tỷ USD giá trị và hàng triệu việc làm. Dự báo có thể có hàng triệu người trong số này quay trở lại, ít nhất là bán thời gian, để đầu tư vào quá trình tái thiết đất nước. Theo hai doanh nhân Saeed Ghasseminejad và Shervin Pishevar, dưới một chính phủ mới được bảo đảm bởi các cơ chế bảo vệ đầu tư và nguồn tài chính được Mỹ hậu thuẫn, Iran có thể bước vào giai đoạn hiện đại hóa tăng tốc. Một nửa trong tổng doanh thu 1.000 tỷ USD của Mỹ có thể đạt được chỉ trong 5 năm đầu, tập trung vào các ngành giá trị cao. Riêng lĩnh vực năng lượng có thể mang lại khoảng 300 tỷ USD doanh thu dịch vụ và công nghệ, từ khai thác, vận chuyển đến chế biến. Với trữ lượng lớn hàng đầu thế giới, Iran có thể trở thành nhân tố ổn định giá năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, những người chỉ trích gọi đây là “can thiệp”, phản đối viễn cảnh mà hai doanh nhân Mỹ gốc Iran vẽ ra. THÁI AN (theo Financial Times, Iran International) Những ngày qua, Iran tiếp tục phóng UAV và tên lửa nhằm vào Israel và các căn cứ của Mỹ tại UAE và Kuwait ẢNH: IRIB Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 29/3 (giờ Mỹ) phác họa một bức tranh vừa lạc quan, vừa đầy mâu thuẫn về cách tiếp cận của ông đối với Iran: một mặt khẳng định khả năng sớm đạt được thỏa thuận, mặt khác lại nêu ý tưởng chiếm giữ nguồn dầu mỏ của nước này và không loại trừ các phương án quân sự có thể đẩy xung đột leo thang, Financial Times và Iran International đưa tin trưa ngày 30/3. Tổng thống Trump và những phát ngôn trái chiều Tờ Wall Street Journal dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết, Tổng thống Trump vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng, và đang cân nhắc những rủi ro mà một chiến dịch như vậy có thể gây ra cho quân đội Mỹ. Nhiệm vụ tiềm năng này đang được xem xét như một phần trong nỗ lực ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân, với việc ông Trump được cho là sẵn sàng sử dụng vũ lực để thu giữ loại vật liệu này nếu Iran không tự nguyện giao nộp thông qua đàm phán. Theo các quan chức Mỹ, uranium của Iran được cho là đang được cất giữ tại các địa điểm quan trọng, bao gồm một đường hầm ngầm tại khu phức hợp hạt nhân Isfahan và một kho chứa tại Natanz. Các chuyên gia cho rằng, bất kỳ nỗ lực nào nhằm thu giữ vật liệu này bằng vũ lực sẽ rất phức tạp và nguy hiểm, có khả năng kích hoạt trả đũa và kéo dài xung đột. Chiến dịch có thể đòi hỏi lực lượng Mỹ phải tiến vào lãnh thổ Iran dưới sự đe dọa của máy bay không người lái, tên lửa và hỏa lực mặt đất, để bảo vệ các đội chuyên trách có nhiệm vụ xác định vị trí và thu hồi vật liệu uranium. Số uranium này dự kiến sẽ được lưu trữ trong 40-50 thùng chứa chuyên dụng, sau đó được đặt vào các thùng bảo vệ và vận chuyển bằng xe tải, trước khi được đưa bằng máy bay ra khỏi Iran. Các quan chức cho biết, chiến dịch có thể mất vài ngày đến một tuần để hoàn thành, tùy thuộc vào điều kiện thực tế. “Đây không phải là chiến dịch đến rồi đi một cách nhanh chóng”, tướng về hưu Joseph Votel nhận định. Tuy nhiên, Mỹ có thể tránh được chiến dịch này nếu Iran đồng ý giao nộp uranium thông qua một thỏa thuận đàm phán, vì Washington trước đây đã thu hồi uranium làm giàu từ các quốc gia khác thông qua các hoạt động phối hợp. “Chúng tôi có nhiều lựa chọn”, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho biết, nói thêm rằng Mỹ muốn Iran tự nguyện giao nộp vật liệu này. “Tôi sẽ không nói với thế giới những gì chúng tôi sẵn sàng làm, nhưng chắc chắn chúng tôi có nhiều lựa chọn”. Các quan chức tiết lộ, Lầu Năm Góc đã bố trí các khí tài trong khu vực và đang xem xét triển khai thêm quân, bao gồm các đơn vị Thủy quân lục chiến phản ứng nhanh và lính dù, như một phần của kế hoạch dự phòng. Giá dầu hôm qua tăng vọt lên khoảng 115 USD/thùng sau khi truyền thông Iran đưa tin về vụ tấn công nghi do Mỹ và Israel phối hợp thực hiện nhằm vào Công ty Hóa dầu Tabriz. Giám đốc điều hành nhà máy xác nhận, cơ sở này đã bị phía Mỹ và Israel không kích. Giá dầu thô Brent đã tăng vọt lên trên 115 USD/thùng, mở đầu tuần mới với mức tăng hơn 3% khi thị trường châu Á mở cửa, và cao hơn khoảng 50% so với mức trước khi Mỹ và Israel phát động cuộc tấn công vào Iran. MINH HẠNH (theo Anadolu, RT) Mỹ cân nhắc chiến dịch thu giữ uranium Iran Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc tiến hành một chiến dịch quân sự để thu giữ khoảng 450 kg uranium từ Iran. Đây là một nhiệm vụ phức tạp, có thể yêu cầu lực lượng Mỹ phải đóng quân ở Iran nhiều ngày hoặc lâu hơn. Một công nhân đạp xe phía trước khu lò phản ứng của nhà máy điện hạt nhân Bushehr của Iran ẢNH: AP “CHIẾM DẦU MỎ CỦA IRAN, KIỂM SOÁT ĐẢO KHARG”: Tổng thống Donald Trump hôm 29/3 nói rằng, Iran đã đồng ý với hầu hết các nội dung trong danh sách 15 yêu cầu do Washington đưa ra, thông qua bên trung gian là Pakistan, nhằm hướng tới chấm dứt xung đột.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==