4 KINH TẾ n Thứ Sáu n Ngày 9/1/2026 LƯƠNG HƠN 30 TRIỆU/THÁNG VẪN KHÔNG TÌM ĐƯỢC LAO ĐỘNG Thời gian qua, nhiều nhà thầu lớn đồng loạt tuyển dụng công nhân lao động, có nhà thầu đang tuyển dụng tới 100.000 công nhân với mức lương cao, cam kết thu nhập ổn định và các chế độ đi kèm để thực hiện chiến dịch triển khai đồng bộ các “đại dự án” trải dài trên cả nước. Thực tế này cho thấy, nhu cầu nhân lực cho ngành xây dựng hiện nay rất lớn. Không chỉ nhà thầu lớn, nhiều nhà thầu với quy mô nhỏ hơn cũng rơi vào cảnh chật vật tìm nguồn nhân công. Tại địa bàn quận Long Biên cũ, một doanh nghiệp đang cùng lúc triển khai ba dự án nhà cao tầng thương mại. Tuy nhiên, một thực tế đang diễn ra là việc thiếu hụt nhân công trên công trường hiện chỉ đáp ứng được khoảng 60-70% nhu cầu. Theo ông Lê Hải Hưng, Chỉ huy trưởng tổng thầu của doanh nghiệp này cho biết, theo kế hoạch và biểu đồ nhân lực, mỗi dự án cần khoảng 350 công nhân vào giai đoạn cao điểm để đảm bảo tiến độ. Thế nhưng, thực tế mỗi công trường hiện chỉ có hơn 200 người. Tổng cộng cả ba dự án mới chỉ huy động được hơn 600 lao động, thiếu hụt khoảng 400 người so với mục tiêu 1.000 quân. Để khắc phục, các nhà thầu đã phải cho công nhân tăng ca, làm việc gần như 3 ca liên tục để đảm bảo tiến độ theo kế hoạch và bàn giao nhà theo cam kết với khách hàng. Đại diện một tổng thầu xây dựng thuộc nhóm dẫn đầu tại Hà Nội cũng thừa nhận, tình trạng thiếu hụt lao động tại các công trường đang diễn ra nghiêm trọng. Một trong những nguyên nhân chính xuất phát từ việc nhiều chủ đầu tư lớn đồng loạt triển khai các “đại dự án” và trực tiếp đứng ra làm nhà thầu, thay vì thuê tổng thầu như trước. Theo vị này, trước đây chủ đầu tư thuê tổng thầu, tổng thầu có trách nhiệm huy động nhân lực thi công. Tuy nhiên, khi các “ông lớn” bỏ qua khâu tổng thầu để tự tuyển dụng công nhân, phần chi phí tiết kiệm được từ thuê nhà thầu được dồn vào tiền lương, chế độ cho người lao động. Điều này khiến các doanh nghiệp lớn nhanh chóng “hút” công nhân lành nghề, làm cạn kiệt nguồn lao động của các nhà thầu khác, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, vốn đang chật vật giữ chân người lao động. Bên cạnh đó, xu hướng lao động rời bỏ công trường xây dựng để chuyển sang làm việc tại các nhà máy, khu công nghiệp ở địa phương cũng ngày càng nhiều. Một bộ phận lớn lao động ngành xây dựng đã chuyển nghề trong giai đoạn thị trường đóng băng. Nhiều người chọn trở về quê làm công nhân nhà máy với mức lương ổn định khoảng 12-13 triệu đồng/tháng. Dù thu nhập thấp hơn xây dựng, nhưng đổi lại họ được làm việc trong môi trường gần nhà, ít nhọc nhằn và khắc nghiệt hơn. “Tôi theo nghề xây dựng hơn 10 năm nhưng có thời điểm phải nghỉ việc vài tháng liền vì công trình dừng thi công. Sau đó, tôi chuyển sang làm trong khu công nghiệp, lương không cao hơn bao nhiêu nhưng đều đặn, ít rủi ro”, anh Lê Tuấn (quê Ninh Bình) - công nhân từng làm tại nhiều dự án cao tầng ở Hà Nội chia sẻ. Thực tế cho thấy, một bộ phận lớn lao động xây dựng đã chuyển sang khu vực công nghiệp, logistics, dịch vụ, nơi có môi trường làm việc ổn định hơn, ít phụ thuộc vào “nhịp thở” của thị trường bất động sản. Khi các công trường quay trở lại guồng thi công, việc gọi lao động quay về không hề dễ dàng. LÀM GÌ ĐỂ “GIỮ CHÂN” NGƯỜI LAO ĐỘNG? Ông Lê Hải Hưng cho biết, để giữ chân người lao động, các nhà thầu đã phải nâng mức thu nhập lên đáng kể, giá thuê nhân công đã tăng khoảng 20-30% so với trước, kèm theo nhiều chế độ “chăm sóc đặc biệt”. Hiện mức lương công nhân phổ thông dao động từ 17-20 triệu đồng/tháng; thợ chính khoảng 25 triệu đồng; tổ trưởng từ 30-35 triệu đồng/ tháng, song vẫn không dễ tuyển đủ lao động. Bên cạnh đó, là các chế độ đãi ngộ: nhà thầu bao ăn ở tại các lán trại sinh hoạt đầy đủ, đồng thời có các khoản thưởng tài chính, quà tặng hàng tháng để động viên tinh thần người lao động. Một nhà thầu khác cho biết, trước tình trạng thiếu hụt nhân lực kéo dài, doanh nghiệp buộc phải thay đổi công nghệ thi công nhằm giảm phụ thuộc vào lao động thủ công. Cùng với đó, thay vì thuê khoán như trước, công ty chuyển sang tuyển dụng công nhân cơ hữu, đưa người lao động trở thành nhân sự chính thức, được hưởng lương ổn định, đóng bảo hiểm và các chế độ phúc lợi đầy đủ. “Đây là việc chúng tôi buộc phải làm ngay, chấp nhận biên lợi nhuận mỏng hơn để bảo đảm tiến độ và tính bền vững cho dự án”, đại diện doanh nghiệp nói. Dự báo trong thời gian tới, đặc biệt sau Tết Nguyên đán và khi hàng trăm dự án lớn trên cả nước bước vào giai đoạn thi công cao điểm đầu năm 2026, “cơn khát” nhân lực xây dựng sẽ còn gay gắt hơn. Đứng ở góc độ nhà thầu, ông Lê Hải Hưng kiến nghị các cơ quan quản lý Nhà nước cần có sự điều tiết thời gian cấp phép và triển khai dự án một cách phù hợp, tránh để quá nhiều công trình bùng nổ cùng một lúc gây áp lực lên nguồn cung nhân lực và vật liệu. Về lâu dài, ngành xây dựng cần những chính sách đãi ngộ đặc thù Trong bối cảnh hàng loạt “đại dự án” bất động sản và đầu tư công được triển khai, ngành xây dựng đang đối mặt với việc thiếu hụt nhân lực trầm trọng. Dù mức lương đã tăng cao so với trước đây, các nhà thầu vẫn đang phải loay hoay trong cuộc chiến giành giật và giữ chân công nhân. Hàng loạt công trường khát Tình trạng thiếu công nhân xảy ra phổ biến tại nhiều công trường hiện nay ẢNH: PHAN THIÊN Theo Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, nhu cầu tuyển dụng trong lĩnh vực xây lắp luôn giữ ở mức cao. Cụ thể, trong tháng 10/2025, nhu cầu nhân lực ngành xây dựng chiếm 15,2% tổng nhu cầu tuyển dụng toàn Thành phố. Sang tháng 11/2025, con số này có sự điều chỉnh xuống còn 7,2% và tăng trưởng trở lại khoảng 9,8% trong tháng 12/2025 khi các dự án tăng tốc cán đích. Cần tính đến phương án nhập khẩu nhân công KHÓ TUYỂN Theo ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu Xây dựng Việt Nam, tình trạng thiếu lao động hiện nay đã trở thành một trong những vấn đề nghiêm trọng nhất của ngành xây dựng. Từ các dự án nhà ở thương mại, nhà ở xã hội cho tới những công trình hạ tầng quy mô lớn, đâu đâu cũng gặp khó trong tuyển dụng công nhân. “Hiện nay, tuyển dụng lao động xây dựng là câu chuyện cực kỳ khó. Không chỉ thiếu về số lượng mà còn yếu về chất lượng”, ông Hiệp thẳng thắn nhìn nhận. Theo Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng, nguyên nhân sâu xa của tình trạng này xuất phát từ sự thay đổi mạnh mẽ của thị trường lao động. Lao động phổ thông ngày càng có nhiều lựa chọn việc làm hơn, trong khi nghề xây dựng lại mang đặc thù nặng nhọc, nguy hiểm, điều kiện làm việc khắc nghiệt và thiếu tính ổn định lâu dài. Trong khi đó, thu nhập từ công việc xây dựng không còn đủ hấp dẫn so với các ngành nghề khác. Các khu công nghiệp mọc lên khắp nơi, mang lại công việc nhẹ nhàng hơn, môi trường làm việc ổn định hơn và thu nhập đều đặn, khiến không ít lao động rời bỏ công trường để chuyển sang làm công nhân nhà máy. Đáng lo ngại hơn, theo ông Hiệp, thị trường lao động xây dựng còn đang bị “bóp méo” bởi sự cạnh tranh thiếu lành mạnh. Một số doanh nghiệp lớn thành lập công ty xây dựng riêng, tuyển dụng ồ ạt với mức lương rất cao, thậm chí gấp đôi mặt bằng chung. Việc này tạo ra hiện tượng “hút máu” nhân lực, phá vỡ cân bằng thị trường lao động. “Có một doanh nghiệp lớn tuyển công nhân thợ xây với mức lương 800.000 đồng/ngày, cao gấp đôi so với mức trung bình gây khó khăn cho các công trình khác. Thậm chí, ai giới thiệu được công nhân vào làm được hưởng thêm 200.000 đồng/ngày”, ông Hiệp cho hay. Hệ quả của tình trạng thiếu lao động không chỉ dừng lại ở khó khăn của doanh nghiệp, mà đang tác động trực tiếp tới người dân và các mục tiêu an sinh xã hội. Theo ông Hiệp, ngay cả các dự án nhà ở xã hội - lĩnh vực được ưu tiên về cơ chế, chính sách - cũng đang “khát” công nhân. “Không có người xây thì dù đã bán nhà, dự án vẫn có nguy cơ chậm tiến độ. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến người thu nhập thấp - những đối tượng đang rất cần nhà ở”, ông Hiệp cho biết. Trong bối cảnh đầu tư công được đẩy mạnh, hàng loạt dự án hạ tầng giao thông, đô thị, khu công nghiệp cùng lúc triển khai, nhu cầu lao động xây dựng càng tăng cao. Tuy nhiên, nguồn cung không theo kịp, khiến áp lực lên tiến độ và chi phí ngày càng lớn. Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu Xây dựng Việt Nam cho biết: Đối mặt với áp lực thiếu nhân sự, nhiều doanh nghiệp đã tính phương án nhập khẩu lao động. Đây là điểm nghẽn lớn nhất trong hoạt động ngành xây dựng Việt Nam. Nhiều doanh nghiệp tính phương án nhập khẩu lao động ẢNH: PHAN THIÊN
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==