TRANG 2-3 Tổng Bí thư Tô Lâm: "Tuổi trẻ càng giỏi công nghệ, càng tiếp cận nhanh với cái mới, càng phải giữ vững lý tưởng, bản lĩnh chính trị, trách nhiệm xã hội và lòng yêu nước" ĐỒ HOẠ: THU TRANG CHUYỆN HÔM NAY Một cái bắt tay, nhiều tầng năng lượng XEM TIẾP TRANG 5 n NGUYỄN TUẤN Giữa những biến động của thế giới hôm nay, có những sự kiện không ồn ào nhưng lại mở ra một tương lai. THANH NIÊN với tương lai đất nước THỨ TƯ 25/3/2026 Số 84 0977.456.112 Việ t Nam-Nga thú c đẩ y hợ p tá c năng lượ ng nguyên tử TRANG 12 TRANG 14 Đề xuất giảm 50% thuế bảo vệ môi trường với xăng, dầu DỰ ÁN ĐIỆN HẠT NHÂN: Lựa chọn công nghệ an toàn, hiện đại TRANG 4-5 TỔNG BÍ THƯ TÔ LÂM
2 THỜI SỰ n Thứ Tư n Ngày 25/3/2026 Ngày 26/3 năm nay, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tròn 95 năm xây dựng, trưởng thành và cống hiến. Nhìn lại chặng đường vẻ vang ấy, chúng ta càng thêm tự hào về truyền thống của các thế hệ thanh niên Việt Nam. Trải qua các thời kỳ đấu tranh giành độc lập dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, xây dựng và phát triển đất nước, thanh niên luôn là lực lượng xung kích, đi đầu, không quản ngại khó khăn, gian khổ, sẵn sàng dấn thân vì sự nghiệp cách mạng. Dưới ngọn cờ vẻ vang của Đảng, được Bác Hồ kính yêu và các thế hệ cách mạng dìu dắt, tuổi trẻ nước ta đã viết nên nhiều trang sử đẹp bằng lý tưởng cao cả, tinh thần yêu nước và khát vọng cống hiến. Trong mọi giai đoạn cách mạng, thanh niên luôn là lực lượng tiên phong, đóng vai trò nòng cốt. Ngay từ những năm chuẩn bị thành lập Đảng, lực lượng thanh niên Việt Nam đã giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Thông qua Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội và các tổ chức tiền thân, nhiều thanh niên yêu nước đã sớm tiếp thu lý luận cách mạng, truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, gây dựng cơ sở, rèn luyện tổ chức, chuẩn bị đội ngũ cán bộ và tạo nền tảng chính trị, tư tưởng cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam. Các đồng chí, các nhà lãnh đạo tiền bối của Đảng đều đã giữ những cương vị trọng trách ngay từ khi còn đang tuổi thanh niên. Trong các cuộc kháng chiến, tuổi trẻ là lớp người “quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”, có mặt trên chiến hào, tuyến lửa, hậu phương lớn, công trường và trong những phong trào sôi nổi như “Ba sẵn sàng”, “Ba đảm đang” “Năm xung phong”. Đặc biệt, lực lượng thanh niên xung phong đã trở thành biểu tượng sáng đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, góp phần hết sức quan trọng vào thắng lợi của sự nghiệp giải phóng dân tộc. Khi đất nước bước vào công cuộc đổi mới, thanh niên tiếp tục là lực lượng nhanh nhạy tiếp cận cái mới, dám nghĩ, dám làm, đi đầu trong học tập, nghiên cứu khoa học, lao động sản xuất, kinh doanh và hội nhập quốc tế. Hiện nay, chúng ta đang sống trong một thời đại mà sức mạnh quốc gia ngày càng được đo bằng năng lực sáng tạo, trình độ khoa học - công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực và khả năng thích ứng trước những biến động lớn của thế giới. Năng lực cạnh tranh giữa các nền kinh tế không còn chủ yếu dựa vào tài nguyên hay vốn đầu tư, mà ngày càng phụ thuộc vào tri thức, công nghệ, mô hình quản trị và giá trị gia tăng mới. Trong bối cảnh thế giới diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường, yêu cầu xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, nâng cao năng lực tự chủ chiến lược của đất nước trở nên cấp bách hơn bao giờ hết. Vì vậy, đổi mới sáng tạo không còn là việc riêng của một số ngành hay một số doanh nghiệp, mà phải trở thành tinh thần phát triển chung của cả đất nước, của từng cấp, từng ngành, từng địa phương, từng cơ quan, đơn vị và mỗi người dân, nhất là thế hệ trẻ. Nhận thức sâu sắc điều đó, Đảng ta đã ban hành Nghị quyết số 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, xác định đây là động lực quan trọng để phát triển đất nước nhanh và bền vững, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế, đồng thời tăng cường tiềm lực và năng lực tự chủ chiến lược của quốc gia trong kỷ nguyên mới. Chúng ta vui mừng chứng kiến ngày càng nhiều thanh niên Việt Nam khẳng định trí tuệ và bản lĩnh trên nhiều lĩnh vực: từ khoa học, công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, tự động hóa đến khởi nghiệp sáng tạo, nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế số, giáo dục, y tế, môi trường, văn hóa. Ở nhiều địa phương, dù điều kiện còn khó khăn, nhiều đoàn viên, thanh niên vẫn kiên trì tìm tòi sáng kiến trong lao động, trong chuyển đổi số, trong phục vụ cộng đồng, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc. Điều đó cho thấy đổi mới sáng tạo không phải điều gì xa vời. Nó có thể bắt đầu từ phòng thí nghiệm hiện đại, nhưng cũng có thể bắt đầu từ một ý tưởng nhỏ nhằm giải quyết vấn đề thiết thực của người dân, doanh nghiệp, địa phương và đất nước. Đổi mới sáng tạo không chỉ là công nghệ cao hay những dự án thu hút vốn lớn. Trước hết, đó là năng lực nhìn ra điều chưa hợp lý để tìm cách làm tốt hơn; là dám đặt câu hỏi, dám thử nghiệm, dám thay đổi vì lợi ích chung; là biến ý tưởng thành giải pháp, biến tri thức thành năng suất, biến sáng kiến thành giá trị. Một bạn trẻ nghiên cứu thành công công nghệ Báo Tiền Phong trân trọng giới thiệu bài viết: “Thanh niên với tương lai đất nước” của Tổng Bí thư Tô Lâm. Tôi mong thanh niên Việt Nam hôm nay luôn ghi nhớ: yêu nước trong thời đại mới không chỉ thể hiện bằng cảm xúc, mà phải được thể hiện bằng tri thức, năng lực hành động, tinh thần chinh phục những đỉnh cao mới của khoa học - công nghệ và ý chí làm chủ tương lai đất nước. TỔNG BÍ THƯ TÔ LÂM Thanh niên với tương lai đất nước QUAÛNG CAÙO PHAÙT HAØNH Haø Noäi: ÑT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TPHCM: ÑT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giôø haønh chính (024)39439664 Ngoaøi giôø 0912033213 (Thu Hieàn) n Thieát keá : QUANG HUY n Giaù: 5.500 ñoàng n Ban ñaiï dienä taiï thanø h pho á Ho à Chí Minh: 384 Nam Kyø Khôiû Nghóa, P.Xuanâ Hoa-ø TPHCM. ÑT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï mienà Trung: 339 Leâ Thanh Nghò, P.Hoaø Cöônø g; 19 Ngoâ Gia Tö,ï P.Haiû Chauâ , TP Ña ø Nanü g, ÑT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban ñaiï dienä taiï Bacé Trung Bo:ä 21 Ho à Xuanâ Höông, P.Thanø h Vinh, tænh Ngheä An. ÑT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban ñaiï dienä taiï ÑBSCL: 103 Tranà Vanê Hoaiø , P.Ninh Kieuà , TP Canà Thô. ÑT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Nguyenâ - Nam Trung Bo:ä 52 Tranà Nhatä Duatä , P.Buonâ Ma Thuotä , Ñaké Laké , ÑT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, ñöônø g 2/4, P. Bacé Nha Trang, tænh Khanù h Hoaø . SÑT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Bacé Bo:ä 64 ñöônø g Ly ù Tö ï Tronï g, P.Yenâ Baiù , tænh Laoø Cai. ÑT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Ñonâ g Bacé Bo:ä So á 18 Le â Thanh Nghò, P.Haï Long, tænh Quanû g Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Toøa soaïn: 15 Hoà Xuaân Höông, P.Hai Baø Tröng vaø D29 Phaïm Vaên Baïch, P.Caàu Giaáy, Haø Noäi. ÑT: 3943 4031 - 38227525 E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn, ISSN 0866-0827 Website: www.tienphong.vn n Toång Bieân taäp: PHUØNG COÂNG SÖÔÛNG n Phoù Toång Bieân taäp: Nguyeãn Ngoïc Tieán, Traàn Thò Thu Haø n In taiï : Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 1, Cty in baoù Nhanâ Danâ Ña ø Nanü g, Cty TNHH MTV in Ñaé êkê Laké , Xöônû g in Quanâ khu IV, Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 2, TPHCM Tổng Bí thư Tô Lâm tại Đại hội Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam lần thứ IX ẢNH: NHƯ Ý n TỔNG BÍ THƯ TÔ LÂM
mới là đổi mới sáng tạo; một kỹ sư cải tiến dây chuyền để tiết kiệm nguyên liệu, tăng năng suất là đổi mới sáng tạo; một bác sĩ, giáo viên hay cán bộ trẻ ứng dụng công nghệ để phục vụ nhân dân tốt hơn cũng là đổi mới sáng tạo. Ở đâu có khát vọng vươn lên và tinh thần làm tốt hơn cho cộng đồng, ở đó có đổi mới sáng tạo. Vì vậy, sự nghiệp đổi mới sáng tạo của thanh niên không giới hạn trong vài lĩnh vực thời thượng mà bao trùm nhiều mặt của đời sống quốc gia. Trong học tập, thanh niên cần rèn tư duy phản biện, tư duy hệ thống, năng lực tự học suốt đời, làm chủ ngoại ngữ, kỹ năng số và phương pháp nghiên cứu khoa học. Trong lao động, phải quý trọng kỷ luật, tôn trọng quy trình nhưng không chấp nhận lối mòn, không bằng lòng với những gì đã có. Trong sản xuất, kinh doanh, cần mạnh dạn ứng dụng công nghệ, nâng cao chất lượng quản trị, cải thiện năng suất, xây dựng thương hiệu Việt Nam bằng chất lượng và sáng tạo. Trong khu vực công, thanh niên cần góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, hiệu lực, hiệu quả. Trong văn hóa, xã hội, môi trường, quốc phòng, an ninh, thanh niên cũng phải chủ động đưa giải pháp mới vào thực tiễn, giữ gìn bản sắc, bảo vệ Tổ quốc trên cả không gian thực và không gian số. Tuy nhiên, sáng tạo chân chính không thể tách rời lý tưởng sống, đạo đức và trách nhiệm công dân. Thanh niên phải dám nghĩ, dám làm, dám thử nghiệm cái mới; nhưng điều đó không có nghĩa là tùy tiện, nóng vội, chạy theo trào lưu hay sự nổi tiếng nhất thời. Đổi mới sáng tạo phải gắn với phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, tuân thủ pháp luật, tôn trọng đạo đức, văn hóa, lợi ích cộng đồng và lợi ích quốc gia - dân tộc. Một sáng kiến chỉ thật sự có giá trị khi làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn, xã hội văn minh hơn, con người được phục vụ tốt hơn, đất nước mạnh hơn, độc lập, tự chủ hơn. Tuổi trẻ càng giỏi công nghệ, càng tiếp cận nhanh với cái mới, càng phải giữ vững lý tưởng, bản lĩnh chính trị, trách nhiệm xã hội và lòng yêu nước. Đó là điều bảo đảm để đổi mới sáng tạo đi đúng hướng, phát triển lành mạnh, bền vững. Tôi mong thanh niên Việt Nam hôm nay luôn ghi nhớ: yêu nước trong thời đại mới không chỉ thể hiện bằng cảm xúc, mà phải được thể hiện bằng tri thức, năng lực hành động, tinh thần chinh phục những đỉnh cao mới của khoa học - công nghệ và ý chí làm chủ tương lai đất nước. Thành công bắt đầu từ tinh thần không ngừng học hỏi, không ngừng hoàn thiện, không ngừng đặt ra yêu cầu cao hơn cho bản thân. Không có thành công bền vững nếu thiếu lao động nghiêm túc; không có công trình lớn nếu thiếu tích lũy bền bỉ; không có thành tựu thật sự nếu chỉ dựa vào may mắn hay cảm hứng nhất thời. Con đường đi tới thành công đòi hỏi cả tài năng lẫn kỷ luật, cả nhiệt huyết lẫn chiều sâu, cả khát vọng lớn lẫn sự khiêm tốn, cầu thị. Tổ quốc cần ở thanh niên một tinh thần học tập suốt đời. Trong thế giới biến động nhanh chóng, tri thức hôm nay có thể nhanh chóng lạc hậu nếu chúng ta dừng lại. Bởi vậy, học tập không chỉ giới hạn trong nhà trường hay những năm đầu đời, mà phải trở thành một phẩm chất thường trực. Thanh niên Việt Nam cần chủ động cập nhật tri thức mới, nâng cao kỹ năng số, năng lực sử dụng công nghệ, ngoại ngữ, hợp tác quốc tế và khả năng làm việc trong môi trường đa ngành, đa văn hóa. Nhưng học tập không chỉ để có việc làm hay để tiến thân; học tập còn để mở rộng tầm nhìn, nâng cao năng lực cống hiến, để khi đất nước cần, mỗi bạn trẻ đều có đủ trình độ và bản lĩnh nhận nhiệm vụ khó hơn, lớn hơn. Một quốc gia mạnh về đổi mới sáng tạo trước hết phải là quốc gia có người trẻ ham học hỏi và có môi trường thuận lợi để biến tri thức thành hành động. Thanh niên cũng cần nuôi dưỡng mạnh mẽ tinh thần khởi nghiệp, lập nghiệp, nhưng đó phải là khởi nghiệp bằng trí tuệ, đạo đức kinh doanh và khát vọng tạo ra giá trị mới cho xã hội. Khởi nghiệp không chỉ để thành công cho riêng mình, mà còn để giải quyết vấn đề của cộng đồng, tạo việc làm cho người khác, góp phần nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế. Tôi mong những doanh nhân trẻ Việt Nam không chỉ mơ ước xây dựng doanh nghiệp lớn, mà còn xây dựng doanh nghiệp tử tế; không chỉ tìm kiếm lợi nhuận, mà còn hướng tới giá trị bền vững; không chỉ cạnh tranh bằng giá rẻ, mà bằng công nghệ, chất lượng, quản trị và uy tín. Đất nước rất cần những nhà khoa học trẻ dám đi vào lĩnh vực mới, những kỹ sư trẻ chinh phục công nghệ cốt lõi, những nông dân trẻ làm nông nghiệp thông minh, những công chức trẻ cải cách mạnh mẽ quy trình công vụ, những văn nghệ sĩ trẻ sáng tạo tác phẩm có giá trị và những chiến sĩ trẻ làm chủ công nghệ hiện đại, góp phần bảo vệ vững chắc Tổ quốc. Tựu chung lại, lực lượng thanh niên hôm nay có thể đưa ra phương châm hành động: “Bản lĩnh tự cường - Tiên phong sáng tạo - Khát vọng cống hiến - Làm chủ tương lai”. Để đạt được điều đó, không thể chỉ đặt kỳ vọng lên vai thanh niên mà cả hệ thống chính trị và toàn xã hội phải cùng hành động. Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, tháo gỡ rào cản, tạo môi trường pháp lý minh bạch, thuận lợi cho sáng tạo, khuyến khích thử nghiệm và bảo vệ những người dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới vì lợi ích chung. Các cơ sở giáo dục phải đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học, chú trọng hình thành tư duy độc lập, năng lực giải quyết vấn đề, kỹ năng hợp tác và thực hành. Các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp cần tăng cường gắn kết, hình thành chuỗi liên thông từ nghiên cứu đến ứng dụng, từ ý tưởng đến sản phẩm, từ phòng thí nghiệm đến thị trường. Khi thể chế thông thoáng, môi trường thuận lợi và niềm tin xã hội được củng cố, sức sáng tạo của tuổi trẻ sẽ được khơi dậy và phát huy mạnh mẽ hơn. Tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phải tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức hoạt động, thực sự là người bạn đồng hành của thanh niên, là mái nhà chung để tập hợp, cổ vũ, phát hiện, bồi dưỡng và nâng đỡ tài năng trẻ. Phong trào thanh niên phải trở thành môi trường để thế hệ trẻ trưởng thành về lý tưởng, đạo đức, năng lực và trách nhiệm; đồng thời là nơi phát hiện những nhân tố mới, mô hình hay, cách làm hiệu quả và những tấm gương tiêu biểu. Khi được tổ chức tốt và khơi dậy đúng hướng, thanh niên hoàn toàn có thể tạo ra những đóng góp thiết thực cho đất nước và cộng đồng. Tôi đề nghị các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, nhà giáo, nhà khoa học và toàn thể nhân dân tiếp tục quan tâm sâu sắc hơn đến sự trưởng thành của thế hệ trẻ. Cần lắng nghe tiếng nói của thanh niên, tôn trọng những ý tưởng đúng đắn và đồng hành cùng thanh niên trong học tập, nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp, lập thân, lập nghiệp. Một đất nước muốn phát triển nhanh và bền vững không thể thiếu niềm tin vào lớp trẻ. Nhưng niềm tin ấy không chỉ dừng ở lời nói mà phải được thể hiện bằng cơ chế, chính sách, nguồn lực, môi trường thuận lợi, cùng với sự nêu gương, dìu dắt và trao truyền trách nhiệm của các thế hệ đi trước. Nhân dịp kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, mong rằng tuổi trẻ Việt Nam hôm nay sẽ tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang, hun đúc khát vọng cống hiến, làm giàu trí tuệ, rèn luyện bản lĩnh, bồi dưỡng đạo đức, nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo, làm chủ khoa học - công nghệ và chuyển đổi số, dũng cảm bước vào những lĩnh vực mới, việc khó, việc chưa có tiền lệ. Với niềm tin đó, chúng ta có cơ sở để kỳ vọng rằng thế hệ trẻ Việt Nam sẽ tiếp tục viết tiếp những trang sử vẻ vang của dân tộc bằng ngôn ngữ của thời đại hôm nay: ngôn ngữ của tri thức, của sáng tạo, của trách nhiệm và của khát vọng vươn lên không ngừng. q Tổng Bí thư Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo Trung ương và thành phố Hà Nội khai trương phòng học “STEM Innovation 57” tại Trường THCS Cầu Giấy ẢNH: TTXVN Thanh niên cần nuôi dưỡng tinh thần khởi nghiệp, lập nghiệp bằng trí tuệ, đạo đức kinh doanh và khát vọng tạo ra giá trị mới cho xã hội Tựu chung lại, lực lượng thanh niên hôm nay có thể đưa ra phương châm hành động: “Bản lĩnh tự cường - Tiên phong sáng tạo - Khát vọng cống hiến - Làm chủ tương lai”. TỔNG BÍ THƯ TÔ LÂM 3 n Thứ Tư n Ngày 25/3/2026 THỜI SỰ
4 n Thứ Tư n Ngày 25/3/2026 KINH TẾ CÔNG NGHỆ HẠT NHÂN HIỆN ĐẠI, ĐẶT AN TOÀN LÊN HÀNG ĐẦU Ngày 23/3, Việt Nam và Liên bang Nga đã ký Hiệp định liên Chính phủ về hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên trên lãnh thổ Việt Nam. Theo các thông tin ban đầu, dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 dự kiến gồm hai tổ máy, với tổng công suất khoảng 2.400 MW, sử dụng công nghệ lò phản ứng VVER-1200 do Nga phát triển. Hiệp hội năng lượng Việt Nam đánh giá, hợp tác này không chỉ là một bước tiến trong bảo đảm an ninh năng lượng, mà còn mang ý nghĩa chiến lược sâu rộng đối với việc hiện thực hóa Nghị quyết 57 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Theo Hiệp hội năng lượng Việt Nam, điện hạt nhân không đơn thuần là một nguồn điện bổ sung cho hệ thống, mà là ngành công nghiệp công nghệ cao mang tính tích hợp. Việc tái khởi động chương trình điện hạt nhân vì vậy có thể trở thành “đòn bẩy” để nâng cấp toàn diện năng lực khoa học - công nghệ quốc gia, nếu được thiết kế đúng hướng và triển khai bài bản. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, mỗi dự án điện hạt nhân không tồn tại độc lập, mà luôn kéo theo sự hình thành của một hệ sinh thái công nghệ quy mô lớn. Đó là sự kết nối giữa các viện nghiên cứu chuyên sâu, hệ thống đào tạo kỹ sư trình độ cao, mạng lưới doanh nghiệp công nghiệp phụ trợ và cơ chế quản lý - giám sát an toàn hiện đại. Với Việt Nam, những nền tảng ban đầu của hệ sinh thái này đã được tích lũy qua nhiều năm hợp tác và đào tạo quốc tế. Do đó, việc triển khai dự án mới có thể tạo ra bước nhảy vọt, đúng với mục tiêu đưa khoa học - công nghệ trở thành động lực chính của tăng trưởng trong thời gian tới. Một điểm đáng chú ý được các chuyên gia Hiệp hội năng lượng Việt Nam nhấn mạnh là lựa chọn công nghệ lò phản ứng VVER1200 thuộc thế hệ III+. Đây là dòng lò nước áp lực tiên tiến, công suất khoảng 1.200 MW mỗi tổ máy, được tích hợp nhiều lớp an toàn hiện đại. Khác với các thế hệ trước, thiết kế này ưu tiên các hệ thống an toàn thụ động có thể vận hành ngay cả khi mất điện hoặc mất điều khiển từ bên ngoài, kết hợp với các giải pháp như bẫy lõi lò và vỏ bảo vệ kép nhằm giảm thiểu rủi ro trong các kịch bản sự cố nghiêm trọng. Tuổi thọ thiết kế dài, có thể lên tới 60 năm và gia hạn đến 80-100 năm, cũng giúp nâng cao hiệu quả đầu tư dài hạn. “Những cải tiến công nghệ này phản ánh rõ xu hướng phát triển của ngành điện hạt nhân toàn cầu sau các sự cố lớn như Chernobyl và Fukushima, trong đó an toàn và khả năng chống chịu rủi ro được đặt ở vị trí trung tâm”, ông Nguyễn Anh Tuấn - chuyên gia Hội đồng Năng lượng Việt Nam đánh giá. TS Vương Hữu Tấn, nguyên Cục trưởng Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, Bộ Khoa học và Công nghệ cho rằng, việc Việt Nam lựa chọn công nghệ lò phản ứng VVER-1200 không chỉ dựa trên yếu tố hợp tác, mà còn xuất phát từ mức độ kiểm chứng và độ tin cậy cao của công nghệ này trên thực tế. Đây là dòng lò thế hệ III+ đã được triển khai tại nhiều quốc gia, đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn khắt khe của ngành điện hạt nhân hiện đại. Theo ông Tấn, điểm nổi bật của VVER-1200 nằm ở hệ thống an toàn đa lớp, đặc biệt là các cơ chế an toàn thụ động cho phép nhà máy vẫn duy trì trạng thái an toàn ngay cả khi mất điện hoặc mất điều khiển từ bên ngoài. Đây là yếu tố then chốt trong bối cảnh các tiêu chuẩn an toàn hạt nhân toàn cầu ngày càng được siết chặt sau những sự cố lớn trong lịch sử. “VVER-1200 không chỉ là công nghệ đã được kiểm chứng vận hành tại Nga và châu Âu, mà còn là nền tảng mà Nga đang xuất khẩu chuẩn cho các quốc gia mới phát triển điện hạt nhân”, ông Tấn cho hay. EVN, PVN TĂNG TỐC CHUẨN BỊ, MỞ ĐƯỜNG NỘI ĐỊA HÓA Sau khi được giao làm chủ đầu tư hai dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2, thời gian qua, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam đang khẩn trương triển khai các công việc chuẩn bị, đẩy nhanh tiến độ trên nhiều mặt, từ hoàn thiện cơ sở pháp lý, chuẩn bị nguồn nhân lực đến xúc tiến hợp tác quốc tế và nghiên cứu lựa chọn công nghệ. Với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), ngoài nền tảng kinh nghiệm từ giai đoạn chuẩn bị dự án Ninh Thuận trước đây, hiện nay đang rà soát lại toàn bộ hồ sơ, dữ liệu kỹ thuật, quy hoạch địa điểm và các nghiên cứu tiền khả thi đã thực hiện. Đồng thời, EVN đang chủ động cập nhật các tiêu chuẩn an toàn mới của quốc tế, đặc biệt là các yêu cầu sau Fukushima, nhằm sẵn sàng tích hợp vào quá trình chuẩn bị đầu tư nếu dự án được triển khai trở lại. Song song với đó, EVN đã khởi động lại công tác chuẩn bị nguồn nhân lực, thông qua việc kết nối lại mạng lưới cán bộ đã từng được đào tạo ở Nga, Nhật Bản và châu Âu, đồng thời nghiên cứu xây dựng các chương trình đào tạo mới gắn với công nghệ hiện đại. Một số đơn vị thành viên cũng được giao nghiên cứu khả năng tham gia vào các khâu như quản lý vận hành, bảo trì và dịch vụ kỹ thuật cho nhà máy điện hạt nhân trong tương lai. Trong khi đó, Petrovietnam (PVN) thể hiện vai trò chủ động hơn ở khía cạnh công nghiệp và chuỗi cung ứng. Tập đoàn đã bắt đầu rà soát năng lực của toàn hệ sinh thái, từ các đơn vị thiết kế, chế tạo, xây lắp đến dịch vụ kỹ thuật, nhằm xác định những lĩnh vực có thể tham gia ngay vào dự án điện hạt nhân. Một số đơn vị thành viên trong lĩnh vực cơ khí, chế tạo thiết bị và dịch vụ kỹ thuật dầu khí được đánh giá có khả năng chuyển đổi, tham gia vào các hạng mục công nghiệp phụ trợ. Đáng chú ý, PVN đang thúc đẩy hợp tác quốc tế, trong đó có các đối tác Nhật Bản, để tiếp cận kinh nghiệm quản trị dự án, tiêu chuẩn kỹ thuật và mô hình tổ chức triển khai, nhằm từng bước xây dựng năng lực nội tại cho tập đoàn trong lĩnh vực mới. DƯƠNG HƯNG Theo các chuyên gia, công nghệ lò phản ứng VVER-1200 thế hệ III+ mà Việt Nam dự kiến lựa chọn của Nga rất tiên tiến, đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn cao của ngành điện hạt nhân hiện đại. Với công suất khoảng 1.200 MW mỗi tổ máy, thiết kế này tích hợp nhiều lớp bảo vệ, ưu tiên hệ thống an toàn thụ động có thể vận hành ngay cả khi mất điện. Đặc biệt, tuổi thọ vận hành dài, có thể lên tới 60 năm và gia hạn đến 80-100 năm. DỰ ÁN ĐIỆN HẠT NHÂN: “Những cải tiến công nghệ này phản ánh rõ xu hướng phát triển của ngành điện hạt nhân toàn cầu sau các sự cố lớn như Chernobyl và Fukushima, trong đó an toàn và khả năng chống chịu rủi ro được đặt ở vị trí trung tâm”. Ông NGUYỄN ANH TUẤN - chuyên gia Hội đồng Năng lượng Việt Nam Công nghệ lò phản ứng VVER-1200 thuộc thế hệ III+ là dòng lò nước áp lực tiên tiến, công suất khoảng 1.200 MW mỗi tổ máy, được tích hợp nhiều lớp an toàn hiện đại. Khác với các thế hệ trước, thiết kế này ưu tiên các hệ thống an toàn thụ động có thể vận hành ngay cả khi mất điện hoặc mất điều khiển từ bên ngoài, kết hợp với các giải pháp như bẫy lõi lò và vỏ bảo vệ kép, nhằm giảm thiểu rủi ro trong các kịch bản sự cố nghiêm trọng. Tuổi thọ thiết kế dài, có thể lên tới 60 năm và gia hạn đến 80-100 năm, cũng giúp nâng cao hiệu quả đầu tư dài hạn. Việt Nam sử dụng công nghệ lò phản ứng VVER-1200 thế hệ III+ như Nhà máy điện hạt nhân Leningrad II đang sử dụng Lựa chọn công nghệ an toàn, hiện đại Toàn cảnh thôn Vĩnh Trường (Khánh Hòa), nơi sẽ xây dựng nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1
Dân mong sớm triển khai dự án 5 n Thứ Tư n Ngày 25/3/2026 KINH TẾ CHUYỆN HÔM NAY Lễ ký hiệp định hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân tại Việt Nam, dưới sự chứng kiến của Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng Mikhail Mishustin, là một dấu mốc như thế. Không chỉ là một văn kiện hợp tác, đó là tuyên bố về cách Việt Nam nhìn nhận bài toán năng lượng trong nhiều thập kỷ tới. Nhu cầu điện của nền kinh tế đang tăng trưởng nhanh chưa từng có. Áp lực chuyển đổi xanh ngày càng rõ nét khi các cam kết giảm phát thải không còn là khẩu hiệu. Trong khi đó, các nguồn năng lượng truyền thống dần bộc lộ giới hạn, cả về tài nguyên lẫn môi trường. Đặt trong bối cảnh ấy, việc tái khởi động hướng đi điện hạt nhân không phải là lựa chọn ngẫu nhiên, mà là một bước đi có tính toán. Điện hạt nhân, với ưu thế công suất lớn, ổn định và phát thải thấp, từ lâu đã được xem là một trong những trụ cột của hệ thống năng lượng hiện đại. Nhưng điều quan trọng hơn, nó đòi hỏi trình độ công nghệ cao, năng lực quản trị rủi ro và một hệ sinh thái nhân lực tương xứng. Chính vì vậy, lựa chọn đối tác không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà còn là câu chuyện niềm tin. Trong lĩnh vực này, Nga không phải là cái tên xa lạ. Hợp tác năng lượng – dầu khí giữa Việt Nam và Nga đã được bồi đắp qua nhiều thập kỷ, trở thành một trong những biểu tượng bền vững nhất của quan hệ song phương. Từ những giàn khoan ngoài khơi đến các dự án liên doanh, sự hiện diện của Nga trong ngành năng lượng Việt Nam không chỉ là dấu ấn kinh tế, mà còn là dấu ấn lịch sử. Lần này, hai bên không dừng lại ở việc khẳng định lại truyền thống, mà hướng tới việc nâng tầm hợp tác. Điện hạt nhân được kỳ vọng trở thành công trình biểu tượng mới – một biểu tượng của công nghệ, của niềm tin và của tầm nhìn dài hạn. Đáng chú ý, hợp tác không chỉ bó hẹp trong năng lượng truyền thống. Những nội dung được thống nhất cho thấy một hướng đi rộng mở hơn: từ năng lượng sạch, năng lượng tái tạo đến khoa học – công nghệ, trí tuệ nhân tạo, giao thông đô thị và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Điều này phản ánh một thực tế: quan hệ Việt Nam – Nga đang được “tái cấu trúc” theo hướng đa chiều và thích ứng hơn với bối cảnh mới. Trong một thế giới ngày càng phân cực, việc Việt Nam tiếp tục củng cố quan hệ với Nga, đồng thời mở rộng hợp tác với nhiều đối tác khác, cho thấy sự kiên định trong đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa. Không có sự lựa chọn cảm tính, càng không phải là sự lệ thuộc. Đó là cách một quốc gia tìm kiếm lợi ích tối ưu trong một môi trường nhiều biến động. Hiệp định điện hạt nhân vì thế mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một dự án. Nó là phép thử cho năng lực triển khai các chương trình công nghệ cao, là cơ hội để đào tạo và tích lũy nguồn nhân lực chất lượng, đồng thời góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong dài hạn. Ở một tầng sâu hơn, đó còn là câu chuyện của con người. Hàng nghìn chuyên gia Việt Nam từng được đào tạo tại Nga, đã và đang đóng góp quan trọng cho nhiều lĩnh vực của đất nước. Chính những con người ấy là sợi dây kết nối bền bỉ nhất, vượt qua mọi biến động của thời cuộc. Một nhà máy điện có thể mất chục năm để hoàn thành. Nhưng niềm tin – nếu được xây dựng đúng cách – có thể kéo dài lâu hơn thế. Và đôi khi, sự hợp tác bền lâu của hai quốc gia bắt đầu từ một cái bắt tay. N.T Một cái bắt tay, nhiều tầng năng lượng TIẾP THEO TRANG 1 Tại cuộc họp rà soát tiến độ của hai dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2 mới đây, lãnh đạo UBND tỉnh Khánh Hòa ghi nhận công tác giải phóng mặt bằng tại hai dự án trọng điểm này đã có những bước tiến đáng kể. Tính đến trung tuần tháng 3/2026, cơ quan chức năng địa phương đã phê duyệt phương án bồi thường cho 154 trường hợp với kinh phí hơn 168 tỷ đồng trên tổng diện tích 449ha tại dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1, xã Phước Dinh. Trong khi đó, việc di dời 571 ngôi mộ cũng đang được ráo riết thực hiện để hoàn thành trong tháng này. Đối với dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 2 (xã Vĩnh Hải), kết quả cũng khả quan khi 516/534 hộ dân đã được niêm yết phương án bồi thường, trong đó 120 hộ đã nhận tiền tạm ứng với tổng kinh phí trên 109 tỷ đồng. Dù địa phương đã nỗ lực giải ngân đạt 100% kế hoạch vốn năm 2025 (tương đương 3.236 tỷ đồng), nhưng thực tế triển khai vẫn đang vấp phải những điểm nghẽn. Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay nằm ở việc một số cơ chế, chính sách đặc biệt theo Nghị quyết số 189/2025/QH15 của Quốc hội chưa được điều chỉnh, bổ sung kịp thời, khiến địa phương lúng túng trong việc áp dụng đơn giá bồi thường cây trồng, vật nuôi và các chính sách hỗ trợ đặc thù. Bên cạnh đó, tiến độ đầu tư hạ tầng các khu tái định cư và nghĩa trang phục vụ di dời vẫn còn chậm so với yêu cầu thực tế. Trước những vướng mắc này, UBND tỉnh Khánh Hòa đã kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội sớm ban hành nghị quyết đặc thù để tạo hành lang pháp lý vững chắc, giúp địa phương sớm hoàn tất công tác chi trả và bàn giao mặt bằng đồng bộ. Chỉ đạo cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Trịnh Minh Hoàng nhấn mạnh: “Đây là dự án trọng điểm quốc gia, có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của cả nước. Do đó, các đơn vị liên quan không được phép chậm trễ, phải chủ động phối hợp chặt chẽ để tháo gỡ từng nút thắt kỹ thuật, khẩn trương hoàn thiện hạ tầng khu tái định cư nhằm sớm ổn định đời sống người dân vùng dự án. Tại cuộc họp trực tuyến với UBND tỉnh Khánh Hòa liên quan đến những vấn đề còn tồn đọng của dự án vào ngày 9/3, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đề nghị tỉnh Khánh Hòa cần căn cứ kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đối với dự án đặc biệt quan trọng quốc gia, cũng như căn cứ kết luận của Thanh tra Chính phủ và dựa trên những khó khăn thực tế của người dân bị ảnh hưởng bởi dự án, từ đó xây dựng văn bản kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội có chính sách hỗ trợ đặc thù. NGƯỜI DÂN MONG SỚM TRIỂN KHAI DỰ ÁN Trò chuyện với PV Tiền Phong, nhiều người dân trong vùng quy hoạch xây dựng Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2 rất đồng thuận và mong sớm triển khai dự án này để an cư tại nơi ở mới, ổn định sinh kế. Họ cũng kỳ vọng dự án mang lại diện mạo mới, phát triển hạ tầng và kinh tế địa phương. Bà Nguyễn Thị Lan (ở thôn Vĩnh Trường, xã Phước Dinh) hy vọng việc triển khai dự án không chỉ mang lại nguồn năng lượng cho quốc gia mà còn là “chìa khóa” giải quyết việc làm, nâng cao đời sống và hiện đại hóa hạ tầng địa phương, giúp xã Phước Dinh thoát khỏi cái danh “vùng đất khó”. Ông Nguyễn Văn Thắng (Trưởng thôn Vĩnh Trường, xã Phước Dinh, nơi được quy hoạch xây dựng Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1) chia sẻ, khi nghe thông tin về chủ trương tái khởi động điện hạt nhân, bản thân ông cũng như người dân trong thôn đều hết sức đồng tình, ủng hộ. “Đây là một chủ trương lớn, cần thiết và hết sức quan trọng vì sự phát triển của quốc gia, dân tộc. Bà con ở đây mong muốn dự án sớm triển khai một cách đồng bộ, đồng thời kỳ vọng dự án sẽ mang lại sự đổi thay và phát triển mạnh mẽ cho địa phương, đất nước trong giai đoạn mới”, ông Thắng nói. Thôn Thái An, xã Vĩnh Hải (nơi được quy hoạch xây dựng Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 2) là vùng đất trồng nho, tỏi nổi tiếng của tỉnh Ninh Thuận cũ. Những cây nho, cây tỏi đã mang lại cho người dân địa phương có cuộc sống khấm khá, ấm no bao đời nay. Ông Nguyễn Khắc Phòng - Giám đốc Hợp tác xã nho Thái An, chia sẻ: “15 năm trước tôi cũng đã đồng thuận, ủng hộ chủ trương xây dựng nhà máy điện hạt nhân và lần này cũng thế. Tôi suy nghĩ đơn giản, tất cả vì sự phát triển chung của đất nước và cũng thấy tự hào vì địa phương mình được chọn là nơi xây dựng dự án rất lớn của đất nước”. Nhưng theo vị Giám đốc Hợp tác xã nho Thái An, bản thân ông cũng như nhiều người khác cũng trăn trở liệu khi về nơi ở mới có tốt hơn nơi ở cũ, công ăn việc làm có đảm bảo hay không? Bởi theo ông, bao đời nay người dân đã sinh sống trên mảnh đất này và ở đây vẫn phát triển hơn rất nhiều nhờ nghề trồng nho, trồng tỏi. Không chỉ vậy, những năm gần đây du lịch địa phương cũng phát triển rất mạnh, người dân phấn khởi bỏ tiền ra đầu tư mở rộng sản xuất, kinh doanh. “Do đó, khi nhường đất cho dự án để về nơi ở mới, người dân rất cần sự quan tâm đúng mức của Nhà nước”, ông Phòng nói. LỮ HỒ - HỒ NAM Để đảm bảo tiến độ bàn giao mặt bằng cho hai dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2 theo chỉ đạo của Chính phủ, lãnh đạo UBND tỉnh Khánh Hòa vừa yêu cầu các sở, ngành tập trung cao độ tháo gỡ vướng mắc về cơ chế bồi thường, hỗ trợ tái định cư cho hai dự án này. Ngày 30/11/2024, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết đồng ý tiếp tục chủ trương đầu tư dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận. Như vậy, dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận được khởi động lại sau 8 năm phải tạm dừng. Cách đây 15 năm, vào năm 2009, dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận được Quốc hội phê duyệt lần đầu với tổng công suất 4.000 MW, chia thành 2 nhà máy trên diện tích 1.642 ha tại xã Vĩnh Hải và Phước Dinh. Thôn Thái An, nơi được quy hoạch xây dựng Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 2 ẢNH: NHƯ Ý
6 n Thứ Tư n Ngày 25/3/2026 KHOA GIÁO KÌ THI “SÀNG LỌC” CẤP QUỐC GIA Đầu tháng 3, Hội đồng Y khoa quốc gia công bố thông tin về việc tổ chức kiểm tra, đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của Luật Khám chữa bệnh 2023. GS.TS Nguyễn Viết Tiến, Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng Y khoa quốc gia cho biết, việc kiểm tra, đánh giá năng lực là yêu cầu bắt buộc, được hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 96 của Chính phủ. Mục tiêu đặt ra là bảo đảm người hành nghề có đủ năng lực chuyên môn, kĩ năng và đạo đức nghề nghiệp, qua đó nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và bảo đảm an toàn cho người bệnh. Theo ông Tiến, hoạt động này không nhằm tạo thêm rào cản mà là công cụ chuẩn hóa chất lượng hành nghề, bảo vệ quyền lợi người bệnh và nâng cao uy tín đội ngũ nhân viên y tế. Đây cũng là bước đi cần thiết để từng bước chuẩn hóa nguồn nhân lực y tế theo tiêu chuẩn chung, phù hợp với xu thế hội nhập quốc tế. Một khi kì kiểm tra được tổ chức bài bản, minh bạch, kết quả không chỉ phản ánh năng lực cá nhân mà còn là “tấm gương soi” chất lượng đào tạo của các cơ sở y khoa. Hiện nay, chứng chỉ hành nghề của nhóm ngành sức khỏe do các sở Y tế các tỉnh/ thành cấp. Năm 2027, Hội đồng Y khoa quốc gia sẽ tổ chức kiểm tra đối với các chức danh bác sĩ (y khoa, rănghàm-mặt, y học cổ truyền và y học dự phòng). Từ năm 2028, phạm vi sẽ được mở rộng sang y sĩ, điều dưỡng, hộ sinh; từ năm 2029 áp dụng đối với các chức danh như kĩ thuật y, dinh dưỡng lâm sàng, cấp cứu viên ngoại viện và tâm lí lâm sàng. Những người không đạt có thể đăng kí dự thi lại, nhưng nếu không đạt nhiều lần sẽ phải xem xét chuyển hướng nghề nghiệp. Điều này cho thấy tính sàng lọc thực chất của kì thi, đồng thời tạo áp lực buộc các cơ sở đào tạo phải nâng cao chất lượng đầu ra. GS.TS Nguyễn Hữu Tú, Ủy viên Hội đồng Y khoa quốc gia, Hiệu trưởng Trường ĐH Y Hà Nội cho biết, nội dung đánh giá được tham khảo kinh nghiệm quốc tế có chọn lọc, đồng thời dựa trên các chuẩn năng lực quốc gia đã ban hành và điều kiện thực tiễn của Việt Nam. Theo ông Tú, thế giới không có mô hình đánh giá duy nhất. Mỗi quốc gia tổ chức theo cách riêng, phù hợp với hệ thống đào tạo và quản lí hành nghề. Đào tạo y khoa là một quá trình liên tục, kéo dài đến khi người thầy thuốc đủ năng lực hành nghề ở trình độ chuyên khoa, trong đó, 6 năm đào tạo bác sĩ đa khoa chỉ là nền tảng ban đầu. Vì vậy, kì kiểm tra năng lực quốc gia chỉ là một mắt xích trong toàn bộ tiến trình đào tạo, không phải điểm kết thúc. Một kì kiểm tra cấp chứng chỉ hành nghề cần bảo đảm bốn mục tiêu chính, gồm bảo vệ an toàn người bệnh, thiết lập chuẩn năng lực thống nhất trên toàn quốc, tạo điều kiện cho hành nghề và đào tạo sau ĐH, đồng thời tăng tính tương thích với chuẩn mực quốc tế. Dự kiến, kì thi sẽ được tổ chức tại 6 vùng trên cả nước nhằm tạo thuận lợi cho thí sinh. Năm 2027, kì thi đầu tiên dự kiến diễn ra vào tháng 12 để bảo đảm quyền lợi cho người tốt nghiệp. Từ năm 2028, sẽ tổ chức hai đợt mỗi năm, dự kiến vào tháng 10 và tháng 3, giúp thí sinh không phải chờ đợi quá lâu nếu chưa đạt. Hội đồng Y khoa quốc gia cũng sẽ xây dựng ngân hàng đề thi chuẩn hóa, hệ thống quản trị thi và quy trình đăng kí, tổ chức, chấm thi, phúc khảo cùng các quy chế pháp lí liên quan theo hướng minh bạch, chặt chẽ. Cùng với việc chuẩn hóa khâu đánh giá đầu ra, điều kiện dự thi cũng được siết chặt hơn. PGS. TS Nguyễn Quốc Huy, Giám đốc Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam cho biết, theo quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh, sinh viên y khoa chỉ đủ điều kiện tham dự kì kiểm tra, đánh giá năng lực hành nghề khi đã hoàn thành chương trình đào tạo và thực hành 12 tháng. Sau khi tốt nghiệp 6 năm ĐH, người học bắt buộc phải tham gia thực hành tại cơ sở y tế và được cấp giấy chứng nhận hoàn thành, thay vì chỉ cần bằng tốt nghiệp như trước đây. Theo ông Huy, nếu kì thi được tổ chức vào tháng 12/2027, các sinh viên tốt nghiệp từ giữa năm 2026 sẽ có đủ thời gian hoàn thành thực hành và ôn tập để tham dự. Những người đã tốt nghiệp trước thời điểm quy định có hiệu lực nhưng chưa có chứng chỉ hành nghề cũng thuộc diện được dự thi, với điều kiện hoàn thành chương trình thực hành theo quy định trước ngày 1/1/2027. Đây được xem là bước chuyển quan trọng nhằm bảo đảm người hành nghề không chỉ có kiến thức lí thuyết mà còn có trải nghiệm thực tiễn trước khi bước vào kì kiểm tra quốc gia. KHÔNG CHUẨN HÓA, KHÓ HỘI NHẬP GS.TS Lê Ngọc Thành, Hiệu trưởng Trường ĐH Y dược (ĐH Quốc gia Hà Nội) cho biết, sau hội thảo về đào tạo y khoa tổ chức vào tháng 2, hiệu trưởng các trường ĐH Y trên toàn quốc đã có sự thống nhất cao về việc thay đổi cách thức đào tạo bác sĩ, với mong muốn có thể áp dụng từ năm học 2027. Theo GS. Thành, mô hình hiện nay còn nhiều bất cập, đặc biệt là đối với bác sĩ nội trú khi tham gia khám chữa bệnh nhưng không được kí bệnh án, không có thu nhập, vẫn phải đóng học phí. Ông đề xuất, nếu Việt Nam lựa chọn mô hình tương tự như của Pháp, bác sĩ đa khoa sẽ học 6 năm, sau đó dự kì thi quốc gia. Giai đoạn tiếp theo sẽ là đào tạo chuyên khoa hoặc chuyên khoa sâu trong 3-4 năm, với việc lựa chọn chuyên ngành dựa trên kết quả thi. Khi đó, tất cả bác sĩ đều trải qua quá trình đào tạo như nhau, thay vì chỉ một bộ phận theo hệ nội trú như hiện nay. “Đây là một cuộc cạnh tranh về chất lượng học và đào tạo thực sự, có tác động trực tiếp đến nhà trường và người học”, GS. Lê Ngọc Thành nhận định. Ông Thành cho rằng, cần có sự vào cuộc mạnh mẽ của Chính phủ và Bộ Y tế trong việc tổ chức hệ thống đào tạo thực hành, cho phép người học lựa chọn cơ sở đào tạo chuyên khoa tại các bệnh viện tuyến trung ương hoặc địa phương, tùy theo năng lực và nhu cầu. Việc cải thiện chế độ đãi ngộ cũng cần được đặt ra song song với nâng cao chất lượng đào tạo, bởi người học kéo dài 6-9 năm cần được hưởng mức thu nhập tương xứng. Bên cạnh những thay đổi về mô hình đào tạo và kiểm tra đánh giá, các chuyên gia đặc biệt lưu ý vấn đề kiểm định chất lượng chương trình đào tạo y khoa. GS.TS Trần Diệp Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Trường ĐH Y Dược TPHCM cho rằng, kiểm định chất lượng là công cụ quan trọng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ĐH, đặc biệt có ý nghĩa then chốt đối với lĩnh vực y khoa do gắn trực tiếp với sức khỏe và tính mạng con người. Theo ông Tuấn, kiểm định chất lượng chương trình đào tạo bác sĩ y khoa có tác động trực tiếp trên hai phương diện. Thứ nhất là ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo và đầu ra của đội ngũ bác sĩ, vốn đòi hỏi chuẩn mực rất cao về chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp. Thứ hai là tạo điều kiện cho hội nhập quốc tế, giúp công nhận văn bằng và năng lực hành nghề, từ đó mở ra cơ hội dịch chuyển nguồn nhân lực y tế trong khu vực và trên thế giới. Trong bối cảnh ngành y tế Việt Nam đang trên đà phát triển, việc triển khai kiểm định chất lượng chương trình đào tạo theo các chuẩn mực quốc tế càng trở nên cấp thiết. Trên thế giới, Liên đoàn Giáo dục Y khoa Thế giới (WFME) đã ban hành bộ tiêu chuẩn kiểm định chất lượng chương trình đào tạo y khoa và được nhiều quốc gia sử dụng như một khung tham chiếu quan trọng. Tuy nhiên, đến nay, Việt Nam vẫn chưa có tổ chức kiểm định nào được WFME công nhận để thực hiện đánh giá theo chuẩn này. Đây là một khoảng trống lớn trong tiến trình hội nhập quốc tế của đào tạo y khoa Việt Nam. Lãnh đạo Trường ĐH Y Hà Nội cho rằng, trong khi nhiều ngành khác có thể chưa bắt buộc kiểm định chương trình đào tạo, thì đối với khối ngành khoa học sức khỏe, đây là yêu cầu bắt buộc. Đào tạo nhân lực y khoa không chỉ là đào tạo nguồn lao động mà còn là đào tạo lực lượng nòng cốt của hệ thống y tế, có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng và chất lượng cuộc sống của người dân. Kiểm định giúp các cơ sở đào tạo định kì soi chiếu chương trình với chuẩn quốc tế, chuẩn nghề nghiệp và chuẩn đạo đức, từ đó nâng cao chất lượng đào tạo một cách hệ thống. Một chương trình được kiểm định cũng đồng nghĩa với việc cơ sở đào tạo có hệ thống quản trị chất lượng rõ ràng, tạo niềm tin cho xã hội, người học và các cơ sở y tế. Đây là động lực thúc đẩy cải tiến liên tục và xây dựng văn hóa chất lượng trong các trường ĐH Y. NGHIÊM HUÊ Một kì thi đánh giá năng lực hành nghề cấp quốc gia đối với nhóm ngành sức khỏe cùng với yêu cầu kiểm định quốc tế các chương trình đào tạo đang được xem là hai giải pháp trọng tâm nhằm siết chặt chất lượng đào tạo y khoa tại Việt Nam. BÁO ĐỘNG CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO Y KHOA Một kì thi quốc gia công bằng, minh bạch sẽ là “tấm lọc” quan trọng để bảo đảm chỉ những người đủ năng lực mới được hành nghề. Trong khi đó, kiểm định quốc tế sẽ là “thước đo” giúp các cơ sở đào tạo không ngừng nâng cao chất lượng. Khi hai yếu tố này được triển khai đồng bộ, đào tạo y khoa Việt Nam sẽ có cơ hội khắc phục những bất cập tồn tại lâu nay, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho quá trình hội nhập quốc tế, hướng tới mục tiêu cao nhất là bảo vệ sức khỏe và an toàn của người bệnh. Thực hành lâm sàng đóng vai trò quan trọng trong đào tạo ngành Y Bài cuối: Hai giải pháp then chốt Giờ thực hành của sinh viên ngành Y
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==