Tổ ng Bí thư Tô Lâm nêu rõ , những vấn đề được bàn và quyết nghị tại Hội nghị Trung ương 2 chính là những “hành lang pháp lý”, những “quy tắc vận hành”, những “nguyên tắc kỷ luật”, những “chuẩn mực hành động” để đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, tạo nền tảng vững chắc hiện thực hóa hai mục tiêu chiến lược 100 năm của dân tộc. 3 n Thứ Ba n Ngày 24/3/2026 THỜI SỰ Trao đổi với PV Tiền Phong, đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn (đoàn Hà Nội), Ủy viên hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho rằng, trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc chuẩn bị cho cuộc bầu cử vừa qua, là một phép thử rất lớn, cũng là dịp để nhiều địa phương cho thấy tinh thần chủ động, kỷ luật và khả năng thích ứng thể chế khá nhanh. “Điều tôi đánh giá cao là nhiều địa phương không coi công tác bầu cử chỉ là một nhiệm vụ hành chính theo lịch, mà đã tiếp cận như một công việc chính trị đặc biệt quan trọng, gắn với việc kiện toàn bộ máy cho cả nhiệm kỳ mới”, ông Sơn nói. NHIỆM KỲ CỦA HÀNH ĐỘNG ĐỘT PHÁ Sau bầu cử và kiện toàn tổ chức bộ máy, nhân sự cho nhiệm kỳ mới, ông kỳ vọng gì vào sự thay đổi về bộ máy chính quyền, HĐND các cấp trong điều hành, thực hiện các chương trình cũng như sự đột phá phát triển kinh tế - xã hội? Sau kết quả bầu cử, điều tôi kỳ vọng không chỉ là bộ máy mới được kiện toàn về mặt nhân sự, mà là một tinh thần điều hành mới, một văn hóa trách nhiệm mới và một năng lực thực thi mới. Tôi kỳ vọng trước hết ở sự chuyển biến trong tư duy điều hành. Khi không gian hành chính đã được tổ chức lại, mô hình 2 cấp đòi hỏi các cấp chính quyền phải làm việc theo hướng rõ người, rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm và rõ kết quả hơn trước. HĐND các cấp, nhất là cấp xã, phường, không thể chỉ là nơi thông qua nghị quyết, mà phải trở thành thiết chế phản ánh hơi thở đời sống, giám sát đến nơi đến chốn, thúc đẩy những quyết sách sát dân, sát địa bàn. UBND các cấp cũng phải chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ, từ xử lý công việc theo hồ sơ sang giải quyết vấn đề theo kết quả cuối cùng mà người dân và doanh nghiệp nhận được. Xa hơn, tôi kỳ vọng nhiệm kỳ tới sẽ là nhiệm kỳ của hành động đột phá. Một bộ máy gọn hơn phải tạo ra tốc độ nhanh hơn trong thực hiện chương trình phát triển; một cơ cấu đại biểu chất lượng hơn phải tạo ra quyết sách tốt hơn; một HĐND mạnh hơn phải góp phần kiểm soát quyền lực tốt hơn và làm cho bộ máy trong sạch, hiệu quả hơn. Đột phá phát triển kinh tế - xã hội không chỉ đến từ vốn, từ hạ tầng hay công nghệ, mà còn đến từ chất lượng thể chế và chất lượng con người trong bộ máy công quyền. Nếu chúng ta hình thành được một đội ngũ đại biểu và chính quyền địa phương vừa có tâm, vừa có tầm, vừa dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, thì tôi tin nhiệm kỳ 2026 - 2031 sẽ không chỉ là một nhiệm kỳ vận hành mô hình mới, mà sẽ là một nhiệm kỳ mở ra động lực phát triển mới cho đất nước. GIÁM SÁT CỦA HĐND KHÔNG THỂ LÀM THEO LỐI CŨ Trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, theo ông việc giám sát phải thực hiện ra sao để đảm bảo mang lại hiệu quả cao nhất, thưa ông? Theo tôi, trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, giám sát của HĐND không thể làm theo lối cũ. Khi bộ máy được tinh gọn hơn, thẩm quyền được phân cấp, phân quyền mạnh hơn, thì yêu cầu kiểm soát quyền lực cũng phải được nâng lên tương xứng. Nếu trước đây, ở nhiều nơi, giám sát đôi khi còn nặng về quy trình, nặng về hình thức, thì trong mô hình mới, HĐND phải chuyển mạnh sang giám sát thực chất, giám sát theo kết quả, theo trách nhiệm giải trình và theo những vấn đề người dân cảm nhận trực tiếp trong đời sống. Đây là điểm rất quan trọng, bởi một bộ máy gọn hơn mà giám sát không sắc hơn thì hiệu lực có thể tăng, nhưng hiệu quả và niềm tin xã hội chưa chắc đã tăng. Luật hiện hành đã trao cho HĐND cấp xã, phường những nhiệm vụ, quyền hạn khá rõ, từ quyết định biện pháp bảo đảm thi hành pháp luật, quyết định chính sách và biện pháp phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn, đến ban hành nghị quyết thuộc thẩm quyền; đồng thời có quyền đình chỉ việc thi hành, bãi bỏ một phần hoặc toàn bộ văn bản trái pháp luật của UBND, Chủ tịch UBND cùng cấp. Điều đó cho thấy HĐND không phải là một thiết chế “tham gia cho đủ”, mà là một trụ cột kiểm soát quyền lực ở cơ sở. Vấn đề là phải làm cho quyền năng pháp lý ấy trở thành năng lực thực tiễn. Vậy theo ông, phải đổi mới theo hướng nào để có thể đạt được các mục tiêu trong hoạt động giám sát? Tôi cho rằng, HĐND cần đổi mới theo ba hướng. Thứ nhất, giám sát phải bám vào dữ liệu, vào chỉ số, vào cam kết đầu ra cụ thể, chứ không chỉ nghe báo cáo rồi kết luận chung chung. Thứ hai, giám sát phải đi tới cùng trách nhiệm cá nhân, nhất là trách nhiệm người đứng đầu, bởi trong mô hình phân quyền mạnh, nếu không gắn quyền với trách nhiệm thì rất dễ sinh ra khoảng trống kiểm soát. Thứ ba, giám sát phải mở rộng tính xã hội, tức là biết lắng nghe phản ánh của cử tri, phát huy vai trò phản biện của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội, để quyền lực được soi chiếu không chỉ từ trong bộ máy mà còn từ đời sống. Bản chất của chính quyền địa phương 2 cấp là gần dân hơn, sát dân hơn; vì vậy, giám sát của HĐND cũng phải gần dân hơn, nhanh hơn, dũng cảm hơn và hữu hiệu hơn. Chỉ khi đó, mô hình mới mới thật sự vận hành theo đúng tinh thần phục vụ nhân dân và chịu sự kiểm tra, giám sát của nhân dân. Trân trọng cảm ơn ông! LUÂN DŨNG (thực hiện) Bộ máy gọn hơn phải chạy nhanh hơn “Đột phá phát triển kinh tế - xã hội không chỉ đến từ vốn, từ hạ tầng hay công nghệ, mà còn đến từ chất lượng thể chế và chất lượng con người trong bộ máy công quyền”, đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn nhận định. Một bộ máy gọn hơn phải tạo ra tốc độ nhanh hơn trong thực hiện chương trình phát triển. Hoạt động tại Trung tâm Phục vụ hành chính công Hà Nội ẢNH: THANH HIẾU “Điều tôi đánh giá cao là nhiều địa phương không coi công tác bầu cử chỉ là một nhiệm vụ hành chính theo lịch, mà đã tiếp cận như một công việc chính trị đặc biệt quan trọng, gắn với việc kiện toàn bộ máy cho cả nhiệm kỳ mới”. Đại biểu Quốc hội BÙI HOÀI SƠN duy quản lý thông thường, mà bằng tư duy chiến lược để tạo ra tự chủ chiến lược, tạo ra động năng, động lực trước yêu cầu phát triển đất nước trong môi trường quốc tế biến động sâu sắc. Chúng ta phải có tầm nhìn dài hạn, hành động quyết liệt, phân bổ nguồn lực đúng trọng tâm, khơi thông mọi nguồn lực để tăng trưởng, tạo không gian phát triển mới rộng mở và nhất là tạo được động lực, năng lực, điều kiện cho chính quyền địa phương 2 cấp vận hành hiệu quả, sáng tạo, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày một tốt hơn, hoàn thiện hơn”, Tổng Bí thư nói. Tổng Bí thư cũng nhấn mạnh: “Điều đặc biệt quan trọng là chúng ta phải bàn và tìm ra phương cách để tăng trưởng GDP trên 10% trong cả nhiệm kỳ 2026-2031 và những năm tiếp theo. Nhiệm vụ phát triển đất nước là nhiệm vụ bao trùm, xuyên suốt. Xác định đúng mô hình phát triển và tạo tốc độ tăng trưởng kinh tế là vấn đề rất trọng tâm, cốt lõi. Vấn đề cấp bách hiện nay là chống khủng hoảng kinh tế và chống chiến tranh xung đột. Ngăn chặn được hai đe dọa đó là tiền đề để chúng ta thành công trong nhiệm vụ phát triển đất nước hôm nay và trong tương lai”. Tổng Bí thư đề nghị từng Ủy viên Trung ương phát huy cao nhất trí tuệ, bản lĩnh, trách nhiệm trước Đảng, trước nhân dân, trước lịch sử; nghiên cứu thật kỹ tài liệu, phát biểu thật ngắn gọn, đi thẳng vào vấn đề, rõ chính kiến, rõ lập luận, rõ kiến nghị, rõ phương án lựa chọn để khi đã quyết thì thống nhất rất cao. Trung ương phải thật sự là trung tâm đoàn kết, là nơi hội tụ trí tuệ, đột phá về tư duy chiến lược, nghiêm về kỷ luật phát ngôn, về kỷ luật tổ chức, mạnh mẽ về tinh thần dám nghĩ, dám quyết, dám làm, dám chịu trách nhiệm trước Đảng và nhân dân. TRƯỜ NG PHONG hình mới. (2) Quy chế làm việc của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị và Ban Bí thư khoá XIV. (3) Chương trình làm việc của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV. Sau đó, Trung ương và các đại biểu làm việc tại tổ, thảo luận về các nội dung: (1) Quy định thi hành Điều lệ Đảng của Ban Chấp hành Trung ương Đảng. (2) Quy định về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng của Ban Chấp hành Trung ương Đảng. (3) Quy chế làm việc của Ủy ban Kiểm tra Trung ương khoá XIV. (4) Quy định về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng. TRƯỜNG PHONG
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==