15 n Thứ Ba n Ngày 24/3/2026 QUỐC TẾ Nhà lãnh đạo Mỹ đưa ra nhiều thông điệp trái ngược nhau, khi cuộc chiến đã bước sang tuần thứ 4. Trước đó, Tổ ng thố ng Trump yêu cầu các đồng minh đưa tàu chiến đến giúp mở lại eo biển Hormuz. Khi họ từ chối, ông nói không cần giúp đỡ và chê NATO “hèn nhát”. Trước khi yêu cầu Iran phải mở lại eo biển trong vòng 48 giờ, nếu không Mỹ sẽ tấn công các nhà máy điện, ông Trump nói đến lúc nào đó eo biển “tự khắc sẽ mở”. Sự thay đổi chóng mặt này cho thấy tầm quan trọng sống còn của eo biển và tác động của việc đóng cửa - khiến hàng loạt tàu chở dầu bị mắc kẹt, gây ra khủng hoảng giá năng lượng và đe dọa đẩy kinh tế toàn cầu vào suy thoái. Tuy nhiên, có thể đã đến thời điểm mà những mâu thuẫn trong phát ngôn của nhà lãnh đạo Mỹ không còn che lấp được hậu quả từ lựa chọn của ông. Ông Trump có thể sẽ thử xem liệu leo thang xung đột có mở ra lối thoát hay chỉ làm trầm trọng thêm những hệ lụy kinh tế và chính trị mà Mỹ đang vất vả kiểm soát. NẾ U MỸ TẤN CÔNG CÁC NHÀ MÁY ĐIỆN IRAN… Trong ngắn hạn, Tổng thống Trump đã tự vạch ra một “lằn ranh đỏ” mới rất lớn, trong khi chưa có dấu hiệu Iran sẽ nhượng bộ trong vấn đề eo biển Hormuz - công cụ chiến lược hàng đầu của Tehran trong cuộc xung đột. Nếu ông Trump ra lệnh tấn công các nhà máy điện Iran, nhiều khả năng điều này sẽ kích hoạt các đòn trả đũa dữ dội nhất từ Tehran, khiến thị trường dầu mỏ toàn cầu tiếp tục chao đảo. Nếu ông Trump không hành động và eo biển vẫn đóng, lãnh đạo Iran sẽ khẳng định họ có thể thách thức sức mạnh quân sự Mỹ và Israel, dù yếu thế hơn nhiều. Tấn công các nhà máy điện có thể gây thêm áp lực lên Lực lượng Vệ binh cách mạng Iran - lực lượng kiểm soát phần lớn cơ sở hạ tầng dân sự. Nhưng điều đó cũng có thể gây khủng hoảng nhân đạo ở quốc gia vốn đã chịu nhiều thiếu thốn, khi bệnh viện, hệ thống nước và vệ sinh đều cần nguồn điện ổn định. Ở góc độ rộng hơn, tình thế tiến thoái lưỡng nan mới của Tổng thống Trump đang làm dấy lên lo ngại, rằng ông vẫn chưa có chiến lược hoặc lối thoát cho cuộc chiến mà Nhà Trắng phát động mà không tham vấn Quốc hội hay thuyết phục người dân Mỹ về cái giá phải trả. “Họ không có tầm nhìn, không có kế hoạch, không có chiến lược rút lui. Rõ ràng họ đã không lường trước một số diễn biến, bao gồm việc đóng cửa eo biển Hormuz”, lãnh đạo phe Dân chủ tại Hạ viện Hakeem Jeffries nói trên chương trình “State of the Union” của CNN ngày 22/3. “CHỈ CÓ LỰA CHỌN TỒI” Một bước leo thang nữa chắc chắn sẽ làm trầm trọng thêm phản ứng đối với một cuộc chiến vốn không được ủng hộ trong nước. Dù có thể được coi là chiến thắng chiến lược cho Mỹ và Israel nhờ những thiệt hại gây ra cho Iran sau nhiều tuần tấn công, hai đồng minh đứng trước nguy cơ thất bại về chính trị và kinh tế. “Tổng thống không đùa. Không giống những người tiền nhiệm, ông giữ vững các lằn ranh đỏ của mình”, Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz khẳng định. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho rằng “đôi khi phải leo thang để hạ nhiệt”. Nhận định này gợi nhớ đến các cuộc chiến như ở Iraq, với khởi đầu nhỏ nhưng kéo dài thành chiến tranh tiêu hao lớn. Các phát ngôn mang tính leo thang cũng tạo cơ hội chính trị cho phe Dân chủ. Một khảo sát cho thấy gần 60% người Mỹ tin rằng cuộc chiến đang diễn biến tồi tệ. Dù vậy, phe ủng hộ cho rằng các cuộc không kích đã làm suy yếu mối đe dọa quân sự từ Iran, và các đòn tấn công của Israel vào giới lãnh đạo ở Tehran sẽ sớm phát huy tác dụng. Một số nhà phân tích cho rằng ông Trump có thể tìm cách phá vỡ sức kháng cự của Iran bằng cách tấn công trung tâm xuất khẩu dầu tại đảo Kharg, hoặc các bệ phóng tên lửa dọc eo biển Hormuz. Tuy nhiên, những chiến dịch như vậy có thể đòi hỏi triển khai bộ binh - một canh bạc còn lớn hơn. Đến nay, chưa có dấu hiệu cho thấy Iran suy yếu. Cuối tuần qua, mộ t quả tên lửa đánh trúng tòa nhà ở thành phố Arad của Israel, khiến ít nhất 84 người bị thương. Theo truyề n thông Mỹ , Iran cũng phóng tên lửa tầm trung vào căn cứ Mỹ-Anh trên đảo Diego Garcia thuộc Ấn Độ Dương (không trúng mục tiêu), nhưng quãng bay 4.000km cho thấy nhiều căn cứ và tàu Mỹ có thể nằm trong tầm bắn. Những dấu hiệu này khiến quyết định của ông Trump càng trở nên hệ trọng. Quân đội Iran cảnh báo sẽ đóng eo biển Hormuz vô thời hạn và tấn công cơ sở năng lượng, viễn thông của Israel và các nước có căn cứ Mỹ. Giá dầu Brent liên tục tăng, gây thêm áp lực cho người tiêu dùng Mỹ. Các bước đi tiếp theo của Tổng thống Trump sẽ mang tính quyết định. Ông có thể làm như tối hậu thư mà ông đưa ra, khiến chiến tranh lan rộng. Ông cũng có thể tìm kiếm thỏa thuận, nhưng Iran đã trở nên cứng rắn hơn sau chiến tranh. “Chúng ta đang tiến đến điểm phải quyết định. Và thật không may, Mỹ không có lựa chọn tốt, chỉ có lựa chọn tồi”, ông Danny Citrinowicz, nghiên cứu viên Chương trình Trung Đông của Hội đồng Đại Tây Dương, nhậ n định. THU LOAN (theo CNN) Một phụ nữ đứng ở căn hộ tan hoang của bà trong tòa nhà chung cư ở Tehran, Iran sau vụ không kích ngày 21/3 ẢNH: GETTY Cuối tuần qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng ông đang cân nhắc “giảm nhiệt” cuộc chiến với Iran. Nhưng chỉ 1 ngày sau, ông lại đe dọa “xóa sổ” các nhà máy điện của nước này nếu Tehran không mở eo biển Hormuz. Lựa chọn của Tổng thống Mỹ Donald Trump có vẻ ngày càng thu hẹp. Ông có thể chọn cách leo thang để giữ uy tín và tìm lối thoát, nhưng điều đó cũng sẽ làm trầm trọng thêm một cuộc chiến vốn khó kiểm soát, dù ông tuyên bố mình đã chiến thắng. Lối thoát nào cho Tổng thống Mỹ ở Iran? “Chúng tôi sẽ tiếp tục kiềm chế Israel và thiết lập một chế độ pháp lý mới tại eo biển Hormuz”, nguồn tin cho biết, dường như nhắc đến một số báo cáo đề cập đến mức phí khoảng 2 triệu USD cho mỗi tàu chở dầu để được đi qua vùng biển hẹp này". “Với áp lực trong nước Mỹ và giá dầu toàn cầu gia tăng, ông Trump nên sớm thoát khỏi cái bẫy mà ông Netanyahu đã đặt ra và chấp nhận các điều kiện của Iran. Nếu không đưa ra những nhượng bộ cần thiết cho Iran, ông ấy có thể bước vào một con đường vô tận, mạo hiểm đánh đổi toàn bộ sự nghiệp chính trị của mình”, nguồn tin nói. Các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở dầu khí ở Trung Đông, cùng với việc eo biển Hormuz bị đóng cửa trên thực tế, đã đẩy giá dầu tăng cao kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Dầu Brent đã tăng thêm 1,69% lên khoảng 114,09 USD/thùng. Dầu thô Mỹ tăng thêm 2% lên 100,29 USD. Goldman Sachs trước đó nhận định mức giá cao có thể kéo dài đến năm 2027. Khi được hỏi về tác động của chiến tranh đối với nền kinh tế Mỹ, ngày 22/3, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói rằng người Mỹ sẽ chấp nhận “50 ngày giá cả tăng cao tạm thời” nếu điều đó mang lại 50 năm hòa bình ở Trung Đông. Tuy nhiên, ông cho biết “50 ngày” chỉ là một ví dụ và từ chối nói khi nào giá có thể bắt đầu giảm. Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) kêu gọi thiết lập một “khuôn khổ hàng hải an toàn” để đảm bảo cho phép các tàu thương mại đang mắc kẹt trong vịnh Ba Tư lưu thông nhanh chóng. Theo IMO, hiện có khoảng 20.000 thuyền viên và 2.000 tàu đang bị mắc kẹt ở vịnh. Iran bác bỏ tuyên bố của IMO, cho rằng tuyên bố này không đề cập đến các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran. Trung Quốc bày tỏ sự ủng hộ về nguyên tắc đối với hành lang an ninh được đề xuất, đồng thời nhấn mạnh cần phải làm rõ thêm về cách thức thực hiện. Theo một số bài báo, một công ty vận tải biển đã trả cho Iran 2 triệu USD để mộ t con tàu của họ được đi qua eo biển Hormuz. BÌNH GIANG (theo CNN, Telegraph) Iran chuẩn bị kiếm tiền từ việc kiểm soát Hormuz Một nguồn tin Iran nói với CNN rằng Tehran đang chuẩn bị kế hoạch kiếm tiền từ việc kiểm soát eo biển Hormuz, nơi họ quyết định ai được đi qua và theo những điều kiện nào. Khu vực eo biển Hormuz ẢNH: GETTY 48 GIỜ ĐỊNH MỆNH: QUAÛNG CAÙO PHAÙT HAØNH Haø Noäi: ÑT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TPHCM: ÑT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giôø haønh chính (024)39439664 Ngoaøi giôø 0912033213 (Thu Hieàn) n Thieát keá : QUANG HUY n Giaù: 5.500 ñoàng n Ban ñaiï dienä taiï thanø h pho á Ho à Chí Minh: 384 Nam Kyø Khôiû Nghóa, P.Xuanâ Hoa-ø TPHCM. ÑT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï mienà Trung: 339 Leâ Thanh Nghò, P.Hoaø Cöônø g; 19 Ngoâ Gia Tö,ï P.Haiû Chauâ , TP Ña ø Nanü g, ÑT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban ñaiï dienä taiï Bacé Trung Bo:ä 21 Ho à Xuanâ Höông, P.Thanø h Vinh, tænh Ngheä An. ÑT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban ñaiï dienä taiï ÑBSCL: 103 Tranà Vanê Hoaiø , P.Ninh Kieuà , TP Canà Thô. ÑT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Nguyenâ - Nam Trung Bo:ä 52 Tranà Nhatä Duatä , P.Buonâ Ma Thuotä , Ñaké Laké , ÑT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, ñöônø g 2/4, P. Bacé Nha Trang, tænh Khanù h Hoaø . SÑT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Bacé Bo:ä 64 ñöônø g Ly ù Tö ï Tronï g, P.Yenâ Baiù , tænh Laoø Cai. ÑT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Ñonâ g Bacé Bo:ä So á 18 Le â Thanh Nghò, P.Haï Long, tænh Quanû g Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Toøa soaïn: 15 Hoà Xuaân Höông, P.Hai Baø Tröng vaø D29 Phaïm Vaên Baïch, P.Caàu Giaáy, Haø Noäi. ÑT: 3943 4031 - 38227525 E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn, ISSN 0866-0827 Website: www.tienphong.vn n Toång Bieân taäp: PHUØNG COÂNG SÖÔÛNG n Phoù Toång Bieân taäp: Nguyeãn Ngoïc Tieán, Traàn Thò Thu Haø n In taiï : Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 1, Cty in baoù Nhanâ Danâ Ña ø Nanü g, Cty TNHH MTV in Ñaé êkê Laké , Xöônû g in Quanâ khu IV, Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 2, TPHCM
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==