ngôi trường này là Grand Lycée Yersin để tưởng nhớ tới ông… NGỌN LỬA KHOA HỌC YERSIN Vừa qua, Hiệp hội nhân đạo và phi lợi nhuận của Thụy Sĩ (HELVIETMED) thông báo về Giải thưởng “Alexandre Yersin Prize for Outstanding Medical Publications” cho năm 2025-2026. Đây là giải thưởng dành cho các nhà khoa học Y học người Việt Nam, thực hiện tại Việt Nam, do người Việt Nam thực hiện. Giải thưởng này được phát động thường niên từ năm 2017. Mục tiêu chính của Giải thưởng Yersin là khuyến khích các nhà nghiên cứu Y học ở Việt Nam đóng góp vào y văn quốc tế, và ghi nhận những thành tựu khoa học xuất sắc. Từ 8 năm trước, giải thưởng Yersin lần đầu tiên được trao cho 4 công trình nghiên cứu y học của các nhà khoa học Việt Nam trong lĩnh vực Y học. Bác sĩ Yersin cũng chính là người lập ra các Viện Pasteur ở Việt Nam, trong đó tại miền Trung có Viện Pasteur Nha Trang được bác sĩ Yersin thành lập năm 1895, trở thành một trong những Viện Pasteur đầu tiên ngoài nước Pháp. Đây là địa chỉ chủ lực trong lĩnh vực Y tế dự phòng và Y tế công cộng từ Quảng Bình tới Bình Thuận (nay là Quảng Trị và Lâm Đồng). Trải qua 131 năm kể từ ngày ra đời, cũng là hơn một thế kỷ Viện đã bền bỉ cuộc chiến đấu với các loại dịch bệnh vì sức khoẻ người dân. Bác sĩ Yersin cũng là hiệu trưởng đầu tiên của Đại học Y Hà Nội. Ngôi trường này đã đào tạo ra đội ngũ y bác sĩ, nhà khoa học hàng đầu của Việt Nam như: GS. Hồ Đắc Di, GS. Tôn Thất Tùng, BS. Phạm Ngọc Thạch, GS. Đặng Văn Ngữ, GS. Đỗ Xuân Hợp... Trường có 7 nhà giáo được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động, 2 nhà giáo được tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cảm kích tinh thần của bác sĩ Yersin, một phòng khám chữa bệnh từ thiện được tổ chức để phục vụ người dân nghèo và mang tên Yersin. Hơn 30 năm qua, các y bác sĩ đến với phòng khám này hoàn toàn với tinh thần tình nguyện vì cộng đồng. Phó Chủ tịch Hội những người ái mộ bác sĩ Yersin là bác sĩ Nguyễn Văn Xáng, nguyên Giám đốc Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa tâm niệm, việc khám chữa bệnh cho bà con, giúp đỡ dân nghèo để tiếp nối tinh thần và hình ảnh tốt đẹp của “ông Năm”. TÀU DE LANESSAN Với mảnh đất Khánh Hòa, bác sĩ Yersin cũng là người đề xuất với chính quyền Đông Dương thành lập Sở Hải Dương học nghề cá Đông Dương, nay là Viện Hải dương học Nha Trang. Ít ai biết Viện Hải dương học Nha Trang hiện có mô hình con tàu của Viện Hải dương học từng xuôi ngược ra Hoàng Sa, Trường Sa hơn 100 năm trước, đó là tàu De Lanessan. Chiếc tàu này hành trình từ nước Pháp và cập cảng Hải Phòng ngày 7/11/1924. Trong các tài liệu thời Pháp thuộc mô tả, tuyến hàng hải của xứ An Nam có các tàu hơi nước như tàu Melbourne chở khách đi tuyến Trung Hoa, tàu Laos, Indus, Annam, Tonkin chạy tuyến nội địa và nhiều con tàu già nua. Vì vậy tàu De Lanessan vào thời đó là tàu hiện đại bậc nhất. Con tàu De Lanessan thường hải trình kéo dài hàng tháng trời, đưa các nhà khoa học đặt chân lên các đảo ở quần đảo Hoàng Sa như Tri Tôn, Đá Lồi, Bạch Quy, Phú Lâm… Điểm lại các hoạt động của tàu và nghiên cứu lại các bức điện của chính phủ bảo hộ cho thấy, kết quả nghiên cứu của tàu còn gắn với mục đích khẳng định chủ quyền. Đơn cử như bức điện 1512, ngày 18/10/1930 của Vụ các vấn đề Chính trị, Phủ Toàn quyền Đông Dương gửi Bộ trưởng Bộ Thuộc địa nói về vua Gia Long với Hoàng Sa. Nội dung bức điện đề cập Phủ Khâm sứ Pháp đã tiếp cận các văn bản chữ Hán Nôm của vua Gia Long ở triều đình Huế, có 4 tờ bản đồ, qua đó cho thấy An Nam đã sở hữu quần đảo Hoàng Sa trước năm 1909. Qua đó khẳng định Trung Hoa không có chủ quyền ở nơi này. Để củng cố chủ quyền, ngày 5/5/1939, Toàn quyền Đông Dương (Đệ nhị Bắc đẩu Bội tinh) Brévié đã ban hành Nghị định thành lập 2 đơn vị hành chính Hoàng Sa thuộc tỉnh Thừa Thiên (Đại lý An Vĩnh và vùng Phụ thuộc; Đại lý Lưỡi Liềm và vùng phụ thuộc). Ranh giới giữa 2 đơn vị hành chính này là đường kinh độ 112 độ, trừ mỏm đá Chim Yến. LÊ VĂN CHƯƠNG 9 n Thứ Hai n Ngày 23/3/2026 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ Điểm lại sự kiện tàu De Lanessan 100 năm sau, Việt Nam vừa “hạ thủy một con tàu khoa học” khác, đó là Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Việt Nam xác định, đây là chìa khóa để Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới. “Đón ánh bình minh” là chủ đề của Giải Vô địch Quốc gia Marathon - Báo Tiền Phong. Qua đó cũng tôn vinh ánh bình minh của khoa học bằng cách kể lại di sản trăm năm của nhà khoa học Yersin. Việt Nam tiêu biểu, triển vọng Hoa vẫn luôn tươi trên mộ bác sĩ Yersin ở Cam Lâm, Khánh Hòa ẢNH: LÊ VĂN CHƯƠNG trẻ Việt Nam thêm tự tin trong hành trình hòa nhập và khẳng định sức mạnh của văn hóa Việt, phẩm chất tốt đẹp của người Việt. Tự nhận không có lợi thế về giọng hát, nếu so với những thí sinh cùng chinh chiến ở đấu trường Intervision 2025, nhưng chính nguồn cảm xúc dạt dào trong tiếng hát của nam ca sĩ, cùng hiệu ứng sân khấu đã giúp Đức Phúc chiến thắng thuyết phục. Nhà thơ Nguyễn Duy bày tỏ niềm hạnh phúc khi những câu thơ trong bài thơ Tre Việt Nam của ông vang lên trên sân khấu của cuộc thi âm nhạc quốc tế uy tín: “Tre xanh xanh tự bao giờ/Chuyện ngày xưa đã có bờ tre xanh/Thân gầy guộc lá mong manh/Mà sao nên lũy nên thành tre ơi…”. Trước Đức Phúc, Phương Mỹ Chi cũng mang văn hóa Việt ra thế giới, qua cuộc thi âm nhạc xuyên quốc gia Sing! Asia 2025. “Hò ơi, Việt Nam gạo trắng nước trong/Ai đi đến đó lòng không muốn về”. Rock hạt gạo đã giúp Phương Mỹ Chi giành chiến thắng trước thí sinh đến từ Nhật Bản tại vòng đối kháng. Không chỉ mang hạt gạo Việt Nam đến Sing! Asia, Phương Mỹ Chi còn giới thiệu nhiều “đặc sản” văn hóa Việt: Chuyện người con gái Nam Xương của danh sĩ thời trung đại Nguyễn Dữ (trong ca khúc Bóng phù hoa), mashup Lý Bắc Bộ gồm Bà còng đi chợ trời mưa, Lý cây đa, Bà rằng bà rí, Đẩy xe bò. Trong màn trình diễn mashup Lý Bắc Bộ nữ ca sĩ khoe điệu múa dân gian Trống cơm. Giành hạng ba chung kết Sing! Asia, Phương Mỹ Chi nói: “Hành trang lớn nhất mà Chi mang theo khi tham gia Sing! Asia 2025 là tình yêu nước và sự ủng hộ của người dân, khán giả Việt Nam”. Hai năm liên tiếp nhận Giải thưởng Việt Nam triển vọng, Phương Mỹ Chi cho thấy hành trình bền bỉ chinh phục khán giả trong nước và quốc tế. Cô dùng âm nhạc kể câu chuyện Việt Nam theo cách riêng và đầy dấu ấn. “Âm nhạc Việt Nam có rất nhiều giá trị đẹp và độc đáo, chỉ cần chúng ta kể câu chuyện của mình một cách chân thành và tự nhiên. Trước đây Chi lựa chọn gắn bó với chất liệu dân gian vì đơn giản là yêu vẻ đẹp của nó. Nhưng khi bước ra sân khấu quốc tế, Chi ý thức rất rõ ràng rằng những chất liệu văn hóa ấy không chỉ là cảm hứng sáng tạo, mà còn là cách để giới thiệu hình ảnh Việt Nam đến bạn bè thế giới”, Phương Mỹ Chi nói. Những sản phẩm âm nhạc khai thác đề tài lớn như quê hương đất nước, tôn vinh văn hóa dân tộc, cần nghệ sĩ thể hiện có hình ảnh sạch. Hòa Minzy, Đức Phúc, Phương Mỹ Chi đều là những nghệ sĩ giữ hình ảnh đẹp, có những hoạt động xã hội tích cực. Gương mặt trẻ Việt Nam triển vọng 2025 Đức Phúc hé lộ: “Trong 5-10 năm tới, ngoài việc tiếp tục phát triển âm nhạc với những dự án chất lượng, tôi cũng mong muốn đóng góp nhiều hơn cho cộng đồng thông qua các hoạt động thiện nguyện hay những sản phẩm mang giá trị tích cực, có thể đồng hành với khán giả trong nhiều giai đoạn của cuộc sống”. ĐÀO NGUYÊN Để những MV, những màn trình diễn các ca khúc lan tỏa thông điệp tích cực, các nghệ sĩ trẻ sẵn sàng “đầu tư khủng”. Hòa Minzy từng chia sẻ về chi phí cho MV tạo kỳ tích: “Chi phí của MV này, đầu tiên phải nói rằng vô giá. Vì có những thứ tôi không thể trả bằng tiền. Còn nếu nói cụ thể thì nó cũng bằng căn chung cư cao cấp”. Chỉ tính riêng phục trang chuẩn bị cho Bắc Bling đã lên tới con số 500. Lượng người tham gia MV lên đến hơn 500, bao gồm vũ công, diễn viên quần chúng và 300 người dân quê Hòa Minzy (Lạc Xá, Bắc Ninh). Đức Phúc chi hàng tỷ đồng cho màn trình diễn mãn nhãn Phù Đổng Thiên Vương. Giọng ca gốc Hà Thành mang ê-kíp hùng hậu sang Nga, khoảng 16-17 người. Mức chi phí cho hiệu ứng pháo và lửa đã gần 2 tỷ đồng. Hoà Minzy, Đức Phúc, Phương Mỹ Chi đều là những nghệ sĩ chiều khán giả và biết lấy lòng khán giả. Khi giới thiệu MV ở quê, Hòa Minzy làm gần 100 mâm cỗ mời khách. Giọng ca Bắc Bling cũng chi mạnh tay cho Fan concert nhưng lại ưu đãi giá vé, như một lời tri ân khán giả. Phương Mỹ Chi dốc tiền tổ chức School tour xuyên Việt miễn phí dành cho học sinh, sinh viên. Không ngạc nhiên khi giọng ca Rock hạt gạo sở hữu lượng fan trẻ đông đảo. Phương Mỹ Chi khoe điệu múa Trống cơm trên sân khấu Sing! Asia Đức Phúc chiến thắng ở cuộc thi âm nhạc quốc tế Intervision 2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==