Báo Tiền Phong số 82

10 n Thứ Hai n Ngày 23/3/2026 ĐỜI SỐNG TAN HOANG SAU BÃO Sau hai đợt mưa bão số 5, số 10 năm 2025, dọc bờ biển các xã Thạch Khê, Lộc Hà, Cổ Đạm, Tiên Điền (Hà Tĩnh) trở nên xơ xác khi những dải rừng phi lao bị bẻ gãy ngang thân, bật gốc, ngọn cây trơ trụi. Có những khu vực, cả một dãy rừng từng xanh tốt nay chỉ còn lưa thưa vài cây đứng trụ được sau gió lớn. Tại xã Lộc Hà, người dân không khỏi xót xa khi chứng kiến thành quả của hàng chục năm gây trồng bị xóa sổ chỉ sau đợt mưa bão. Dãy phi lao chạy dọc khu dân cư, từng giữ vai trò chắn gió, giảm sóng và ngăn cát bay, nay gần như không còn khả năng bảo vệ. “Cả dải rừng trước nhà tôi giờ chỉ còn lại vài cây đứng được. Gió lớn quá, cây to cũng gãy cả loạt. Rừng này trồng từ đầu những năm 2000, phải mất mấy chục năm mới thành hình như vậy. Giờ mất ngọn, thân gãy ngang buộc phải cắt bỏ làm củi”, ông Nguyễn Văn Phong (trú xã Lộc Hà) nói. Theo người dân địa phương, phi lao là loài cây chịu mặn, chịu gió, nhưng khi bão lớn liên tiếp với cường độ mạnh, cây không kịp phục hồi thì việc gãy đổ hàng loạt là điều khó tránh khỏi. Nhiều gốc cây có đường kính lớn, rễ ăn sâu, vẫn bị sóng đánh bật lên khỏi mặt cát. Không chỉ mất rừng, điều khiến người dân lo lắng hơn là khoảng trống phòng hộ để lại sau bão. Bởi những rừng phòng hộ ở đây đều có độ tuổi từ 20-30 tuổi. Khi “tường thành xanh” bị phá vỡ, sóng biển, gió mùa đông bắc và triều cường có nguy cơ tấn công trực tiếp vào khu dân cư, đê biển và đất sản xuất. “Khi rừng bị gãy đổ, gió thổi mạnh hơn hẳn. Những hôm biển động, cát bay thẳng vào tận nhà nên ai cũng lo lắng. Đặc biệt, người dân càng bất an khi nghĩ đến những năm tới nếu mưa bão tiếp diễn, rừng chắn sóng bảo vệ bờ biển không còn thì cuộc sống sẽ ra sao”, bà Nguyễn Thị Hồng (50 tuổi, trú tại xã Lộc Hà) chia sẻ. GIAN NAN PHỤC HỒI RỪNG Theo một cán bộ lâm nghiệp quản lý tại xã Cổ Đạm chia sẻ, khác với rừng sản xuất có thể trồng lại và khai thác theo chu kỳ thì rừng phòng hộ ven biển đòi hỏi thời gian dài, điều kiện khắt khe và chi phí lớn để hình thành. Để có một dãy rừng phi lao đủ dày, đủ cao, đủ khả năng chắn gió, giữ cát, phải mất ít nhất từ 10-30 năm chăm sóc liên tục. Vì thế việc khắc phục trồng lại cây để bảo vệ, chức năng chắn sóng sẽ gặp nhiều khó khăn hơn. “Không phải cứ trồng cây xuống là có rừng. Đất cát ven biển nghèo dinh dưỡng, mặn, gió mạnh, nếu không có biện pháp che chắn, cây non rất dễ chết. Có nơi trồng đi trồng lại nhiều lần mới giữ được cây. Khó khăn hiện nay không chỉ nằm ở kinh phí trồng lại rừng, mà còn ở bài toán làm sao để rừng mới có thể đứng vững trước biến đổi khí hậu ngày càng khắc nghiệt”, một cán bộ kiểm lâm chia sẻ. Thực tế tại nhiều xã ven biển Hà Tĩnh, người dân từng tham gia trồng rừng phòng hộ theo các chương trình dự án từ hàng chục năm trước. Họ bày tỏ mong muốn với những khu rừng đã gãy đổ hoàn toàn, cần sớm có phương án xử lý cây ngã, tận thu hợp lý để tránh lãng phí, đồng thời chuẩn bị mặt bằng cho việc trồng lại. Được biết, thời gian qua, tại một số địa phương đã bắt đầu triển khai các phương án trồng lại rừng phòng hộ ven biển. Điển hình như tại xã Thạch Khê, lực lượng cán bộ xã, thôn cùng đoàn viên thanh niên và người dân được huy động, chia thành từng nhóm để trồng mới hàng nghìn cây xanh như thông, phi lao, bạch đàn khuynh diệp, tre thuồng luồng và nhiều loại cây chịu hạn khác phù hợp với điều kiện đất cát ven biển. Trên các đồi cát và dọc bờ biển, những dải phi lao chắn gió tiếp tục được trồng bổ sung. Bên cạnh đó, tại các tuyến đường và khu dân cư, nhiều loại cây xanh cũng được trồng nhằm sớm khôi phục cảnh quan sau bão. Ông Trần Quang Hưng - Chủ tịch UBND xã Thạch Khê cho biết, đợt ra quân trồng cây sau bão được sự quan tâm, hỗ trợ kịp thời về giống cây, trong đó ưu tiên các loại cây có khả năng chịu hạn, chịu gió và thích nghi tốt với điều kiện khắc nghiệt của vùng ven biển. Việc lựa chọn đúng chủng loại cây nhằm đẩy nhanh quá trình phục hồi rừng phòng hộ, từng bước tái lập “lá chắn xanh” bảo vệ bờ biển và khu dân cư phía trong. Theo ông Hưng, hoạt động này không chỉ mang ý nghĩa khôi phục môi trường sinh thái sau thiên tai mà còn góp phần nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của rừng phòng hộ ven biển. Qua đó, phát huy tinh thần đoàn kết, chung tay của cả hệ thống chính trị và cộng đồng trong công tác bảo vệ, chăm sóc và phát triển rừng, hướng tới phát triển bền vững và chủ động ứng phó với thiên tai trong những năm tới. HOÀI NAM Ngày 22/3, UBND phường Hà Đông (Hà Nội) cho biết, hộ dân cuối cùng đã đồng thuận ký biên bản bàn giao mặt bằng Dự án Trạm bơm tiêu Yên Nghĩa. Như vậy, đến nay toàn bộ các hộ thuộc diện thu hồi đất của dự án đã bàn giao mặt bằng. Đây là cơ sở để triển khai các bước tiếp theo như phá dỡ, hoàn thiện mặt bằng sạch theo kế hoạch. Trước đó, công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) của dự án gặp không ít khó khăn. Tính đến đầu tháng 3/2026, trên địa bàn phường vẫn còn 8 trường hợp chưa bàn giao đất. Các tổ công tác của phường đã tăng cường tuyên truyền, vận động và tổ chức đối thoại trực tiếp với từng hộ dân, đồng thời chủ động hỗ trợ các điều kiện cần thiết nhằm giúp người dân ổn định cuộc sống. Nhờ đó, đến nay tất cả các hộ đã đồng ý bàn giao mặt bằng thực hiện dự án. Được biết, Dự án Cải thiện hệ thống tiêu nước phía Tây thành phố Hà Nội (Trạm bơm tiêu Yên Nghĩa) là dự án trọng điểm của Hà Nội, nhằm cải thiện hệ thống tiêu thoát nước cho khu vực phía Tây. Dự án có tổng diện tích cần GPMB là 29,15 ha được khởi công từ năm 2015, do Sở NN&PTNT Hà Nội (nay là Sở NN&MT) làm chủ đầu tư. Đến tháng 1/2020, dự án mới hoàn thành hạng mục trạm bơm tiêu Yên Nghĩa. Trong dự án này, hạng mục cứng hóa toàn bộ kênh La Khê chưa thể hoàn thiện do vướng mắc về GPMB. UBND quận Hà Đông (cũ) đã tiến hành 6 đợt cưỡng chế GPMB, nhưng vẫn còn một số hộ không thể cưỡng chế vì tính chất nhân đạo. Vì vậy, dự án đã phải nhiều lần lùi tiến độ. Do dự án chậm tiến độ là một trong những nguyên nhân khiến thành phố bị ngập lụt quy mô lớn trong đợt mưa lũ cuối tháng 9/2025. Bởi trạm bơm tiêu Yên Nghĩa hiện mới chỉ hoạt động tối đa được khoảng 70% công suất thiết kế. Ngay sau đó, UBND thành phố đã yêu cầu chủ đầu tư Trạm bơm tiêu Yên Nghĩa, đẩy nhanh tiến độ dự án. Hiện tại, chủ đầu tư dự kiến dự án sẽ hoàn thành trong năm 2026. Bên cạnh đó, thành phố đã phê duyệt một loạt công trình khẩn cấp để chống ngập thành phố. Hiện tại, các dự án chống ngập khẩn cấp này đang được gấp rút triển khai, dự kiến hoàn thành trước mùa mưa bão năm 2026. THANH HIẾU Được ví như “tường thành xanh” nhưng sau hai đợt bão lớn liên tiếp trong năm 2025, nhiều khu rừng phòng hộ ven biển tại Hà Tĩnh nay chỉ còn lại những thân cây trơ trọi, gãy đổ ngổn ngang, để lộ bãi cát trắng. Đến nay toàn bộ các hộ thuộc diện thu hồi đất của dự án Trạm bơm tiêu Yên Nghĩa đã bàn giao mặt bằng. Đây là cơ sở để triển khai các bước tiếp theo như phá dỡ, hoàn thiện mặt bằng sạch theo kế hoạch. Cứu rừng phòng hộ ven biển Rừng phòng hộ bị gãy đổ tan hoang trong đợt bão năm 2025 Hạng mục cứng hóa kênh La Khê thuộc dự án Trạm bơm tiêu Yên Nghĩa đang triển khai Lãnh đạo xã Thạch Khê cùng đoàn viên, thanh niên trồng cây tại rừng phòng hộ ven biển Hoàn tất giải phóng mặt bằng dự án Trạm bơm Yên Nghĩa Theo báo cáo của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Hà Tĩnh, tác động kép của các cơn bão lớn trong năm 2025 đã gây thiệt hại khoảng 42.000 ha rừng trên toàn tỉnh. Trong đó, gần 27.600 ha là rừng sản xuất, diện tích còn lại là rừng phòng hộ và rừng đặc dụng. Xét theo mức độ thiệt hại, có khoảng 6.500 ha rừng bị thiệt hại dưới 30%; 9.100 ha thiệt hại từ 30–50%; 10.500 ha thiệt hại từ trên 50% đến 70%; và 15.900 ha rừng bị thiệt hại nghiêm trọng trên 70%, nhiều khu vực gần như mất hoàn toàn khả năng phòng hộ, cần thời gian dài và nguồn lực lớn để phục hồi.

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==