PHÁT TRIỂN KHOA HỌC CÔNG NGHỆ, KINH TẾ TẦM THẤP Phát biểu tại tọa đàm, Phó Giám đốc Sở KH&CN Hà Nội Nguyễn Anh Tuấn cho biết, theo Nghị quyết 02 của Bộ Chính trị, Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2045 trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực. Để hiện thực hóa điều này, Luật Thủ đô đã thực hiện phân cấp, phân quyền triệt để cho thành phố trong hầu hết các lĩnh vực, trừ an ninh quốc phòng và đối ngoại. Đây chính là bệ phóng để tạo ra những bước đột phá mạnh mẽ về phương thức quản lý tài chính và nhân lực khoa học. Điểm đột phá nhất trong Dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi lần này là cơ chế khoán chi triệt để, xóa bỏ tư duy quản lý ngân sách cũ. Ông Tuấn nhấn mạnh: «Luật xác lập cơ chế khoán chi cho các tổ chức, viện nghiên cứu. Nếu đơn vị đạt được kết quả sản phẩm cuối cùng như thành phố đặt hàng mà tiết kiệm được kinh phí, thì phần dư đó thành phố không thu lại mà giao cho đơn vị tự quyết để thưởng cho người tham gia hoặc trích lập các quỹ. Đây là tư duy đột phá, bởi trước đây nếu còn dư tiền là phải trả lại ngân sách, nay chúng ta cho phép các nhà khoa học có ‘của để dành’ khi làm việc hiệu quả”. Theo lãnh đạo Sở KH&CN Hà Nội, các chuyên gia còn được miễn thuế thu nhập cá nhân đối với thù lao thực hiện nhiệm vụ và hoạt động tư vấn chuyên sâu. Nhiều chuyên gia sẵn sàng nhận thù lao thấp hơn một chút nhưng không phải lo các thủ tục hành chính phức tạp về kê khai, quyết toán thuế vào cuối năm, điều này giúp họ tập trung tối đa cho chuyên môn. Về phương thức triển khai, Hà Nội đã chuyển đổi từ việc ngồi chờ đăng ký đề tài sang tư duy chủ động “đặt hàng”. Ông Tuấn cho biết, vừa qua, thành phố đã phê duyệt danh mục 30 bài toán lớn và 10 nhóm công nghệ chiến lược để huy động các nguồn lực giải quyết các điểm nghẽn của Thủ đô. Để bảo vệ các nhà khoa học dấn thân vào những lĩnh vực mới, Luật Thủ đô cũng quy định cơ chế miễn trách nhiệm dân sự khi thực hiện các hoạt động KH&CN có rủi ro khách quan. Đặc biệt, thành phố thiết lập cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các mô hình kinh doanh, dịch vụ công nghệ mới. “Trong khoa học luôn có rủi ro, nếu không có cơ chế bảo vệ và chấp nhận thất bại ở những công nghệ lõi, công nghệ mới, chúng ta rất khó để có những sản phẩm đột phá”, ông Tuấn chia sẻ. Bên cạnh nguồn lực công, dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi được kỳ vọng sẽ tạo ra cơ chế, thúc đẩy mạnh mẽ vai trò của doanh nghiệp thông qua chính sách “siêu khấu trừ thuế” tối thiểu 200% khi sử dụng quỹ phát triển KH&CN. Thành phố sẵn sàng đóng vai trò là “nhà tiêu dùng đầu tiên”, đặt hàng trực tiếp hoặc chỉ định thầu đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa có sản phẩm tiềm năng để nuôi dưỡng hệ sinh thái khởi nghiệp. Mục tiêu cuối cùng là đến năm 2030, tỷ trọng kinh tế số của Hà Nội phải chiếm tối thiểu 40% GRDP. Theo ông Tuấn, thành phố sẽ ưu tiên phát triển các loại tài sản số và mô hình kinh tế mới như kinh tế không gian tầm thấp hay ứng dụng công nghệ trong công nghiệp văn hóa. Đây là những lĩnh vực có dư địa phát triển bền vững, ít thâm dụng tài nguyên thiên nhiên, giúp Thủ đô duy trì đà tăng trưởng trên 10% liên tục trong 20 năm tới. TẠO MÔI TRƯỜNG ĐỂ THU HÚT NGƯỜI TÀI Đồng tình, đại biểu Quốc hội Tạ Văn Hạ - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội nhận định: Luật Thủ đô sửa đổi cần chọn vấn đề trọng tâm, là điểm nghẽn, nút thắt để tháo gỡ, tạo sự đột phá. Trong đó, phải quy định khung để Hà Nội chủ động, linh hoạt nhưng phải trong khung và có nguyên tắc. Ngoài ra, thành phố phải chuẩn bị lực lượng để xây dựng chính sách, triển khai chính sách, để đảm bảo chính sách đặc thù phát huy hiệu quả. Đặc biệt, quá trình triển khai phải rõ ràng, minh bạch, công khai. Về chính sách thu hút người tài, ông Tạ Văn Hạ cho rằng thành ĐÁP ỨNG YÊU CẦU PHÁT TRIỂN CỦA MỘT ĐÔ THỊ ĐẶC BIỆT Ngày 20/3, báo Tiền Phong phối hợp cùng Văn phòng UBND TP Hà Nội tổ chức tọa đàm với chủ đề Luật Thủ đô sửa đổi: Hà Nội trước cơ hội lịch sử. Phát biểu tại tọa đàm, ông Nguyễn Tiến Thiết - Chánh Văn phòng UBND TP Hà Nội cho biết, việc sửa đổi Luật Thủ đô diễn ra trong bối cảnh đặc biệt quan trọng, khi Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết 02 về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới. Nghị quyết đã xác lập tầm nhìn phát triển toàn diện, dài hạn, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ thể chế phát triển Thủ đô theo hướng đột phá, vượt trội, phù hợp với vị trí, vai trò đặc biệt của Hà Nội. Nghị quyết xác định rõ yêu cầu phát triển Thủ đô với tầm nhìn dài hạn, ổn định theo không gian phát triển mở, mô hình đô thị “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”, gắn với Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Thực tiễn phát triển của Hà Nội thời gian qua cho thấy, bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ đô đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn, như hạ tầng, giao thông, môi trường, quy hoạch và chất lượng sống, trong khi một số cơ chế, chính sách hiện hành chưa thực sự theo kịp yêu cầu phát triển của một đô thị đặc biệt. Để giải quyết căn cơ các vấn đề này, đồng thời khai mở các không gian phát triển mới, Hà Nội đang triển khai đồng bộ nhiều chương trình, đề án lớn. Trong đó, sửa đổi Luật Thủ đô được xác định là nhiệm vụ có tính nền tảng, nhằm hoàn thiện thể chế đặc thù, vượt trội, ổn định, góp phần thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững. NỀN MÓNG CHO NHỮNG QUYẾT SÁCH MANG TÍNH LỊCH SỬ Trao đổi tại tọa đàm, Đại biểu Quốc hội Phan Đức Hiếu - Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội - nêu rằng nên gọi Luật Thủ đô (sửa đổi) là phiên bản 4.0, bởi gắn liền với việc coi khoa học công nghệ là động lực tăng trưởng, nâng cao chất lượng, hiệu quả tăng trưởng. Ông Phan Đức Hiếu thông tin Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội họp cho ý kiến chỉnh lý; thống nhất cho rằng Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đã đủ điều kiện để trình vào kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa XVI và không CHUYÊN GIA KHẲNG ĐỊNH: PHẢI TRAO CHO HÀ NỘI CƠ CHẾ ĐỦ MẠNH ĐỂ CHỦ ĐỘNG XÂY DỰNG CHÍNH SÁCH, ĐỒNG THỜI KỲ VỌNG, KHI ĐƯỢC THÔNG QUA, LUẬT THỦ ĐÔ (SỬA ĐỔI) SẼ LÀ NỀN MÓNG CHO NHỮNG QUYẾT SÁCH MANG TÍNH LỊCH SỬ. LUẬT THỦ ĐÔ (SỬA ĐỔI) THỰC HIỆN PHÂN CẤP, PHÂN QUYỀN TRIỆT ĐỂ CHO THÀNH PHỐ TRONG HẦU HẾT CÁC LĨNH VỰC, TRỪ AN NINH, QUỐC PHÒNG VÀ ĐỐI NGOẠI. ĐÂY CHÍNH LÀ BỆ PHÓNG ĐỂ TẠO RA NHỮNG BƯỚC ĐỘT PHÁ MẠNH MẼ VỀ PHƯƠNG THỨC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH VÀ NHÂN LỰC KHOA HỌC, ĐỒNG THỜI MỞ ĐƯỜNG CHO CÁC MÔ HÌNH KINH TẾ MỚI. www.tienphong.vn THỜI SỰ 4 21-22/3/2026 Một góc Hà Nội “Mở khóa” thể chế cho các mô hình kinh tế mới HIỂU MINH TRẦN HOÀNG Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Nguyễn Anh Tuấn Trao cơ chế vượt trội để Hà Nội
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==