Báo Tiền Phong số 8

3 n Thứ Năm n Ngày 8/1/2026 THỜI SỰ VỊ THẾ TỪ ĐỔI MỚI TƯ DUY Quy mô GDP đến nay đạt khoảng 514 tỷ USD, thu nhập bình quân đầu người vượt 5.000 USD. Theo PGS.TS Nguyễn Thường Lạng (ĐH Kinh tế Quốc dân), đây là những con số đặc biệt quan trọng, chỉ báo cơ bản khẳng định vị thế kinh tế Việt Nam đang có sự chuyển biến. Tỷ trọng nền kinh tế Việt Nam trong nền kinh tế thế giới tăng lên (khoảng 0,2% GDP thế giới). Thu nhập bình quân đầu người mặc dù gần đạt mức bình quân ASEAN - 5.700 USD và bằng 40% mức bình quân thế giới, nhưng khẳng định xu hướng tăng trưởng liên tục. Để đạt thu nhập trung bình cao từ 7.500 - 8.000 USD vào năm 2030, tăng trưởng cần đạt bình quân 2 con số mỗi năm. Xét về cơ cấu, nền kinh tế có tỷ trọng nông nghiệp giảm đáng kể từ trên 30% của 30 năm trước, nay chỉ còn khoảng 12%. Công nghiệp và dịch vụ chiếm tỷ trọng khoảng 88%. Như vậy, tăng trưởng kinh tế gắn với chuyển dịch cơ cấu đúng hướng. Nếu tăng trưởng công nghiệp và dịch vụ liên tục cao hơn nông nghiệp nhờ đầu tư lớn vào công nghiệp công nghệ cao và dịch vụ chất lượng cao, tỷ trọng nông nghiệp giảm xuống khoảng 1% trong GDP. Theo ông Lạng, đây là cơ cấu của nước công nghiệp phát triển - mục tiêu đặt ra phải đạt được vào năm 2045. Để đạt tỷ trọng này, mỗi năm bình quân tỷ trọng nông nghiệp giảm 0,5%, nền tảng quan trọng để huy động nguồn lực phù hợp với mô hình tăng trưởng mới, chuyển dịch cơ cấu thị trường theo hướng thúc đẩy cạnh tranh, cải thiện chất lượng tăng trưởng- tăng sức chống chịu, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và đáp ứng tiêu chuẩn bền vững. “Vị thế cao và chất lượng tăng trưởng tốt tạo tầm nhìn mới với nhiều cơ hội mới và nguồn lực phát triển mới. Quy mô GDP cao là thị trường nội địa lớn để thu hút lượng đầu tư lớn cả trong nước và nước ngoài. Dân số trên 101 triệu người và lực lượng lao động 55 triệu người trong thời kỳ dân số vàng tạo sức hấp dẫn đối với các tập đoàn công nghệ cao di chuyển cơ sở sản xuất đến Việt Nam để thúc đẩy xuất khẩu. Vị thế và chất lượng tăng trưởng mới còn tạo điều kiện để đất nước tạo được bước phát triển quan trọng trong giai đoạn tiếp theo”, ông Lạng nhận định. Sau 40 năm Đổi mới, tư duy phát triển kinh tế của Việt Nam đã có bước chuyển căn bản theo hướng đa thành phần. Việc khẳng định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế cho thấy, những định kiến và sự phân biệt đối xử kéo dài hàng chục năm đã chính thức được xóa bỏ, qua đó tạo động lực mạnh mẽ để khu vực này phát triển tương xứng với vai trò và tiềm năng vốn có. Cùng với đó, tư duy phát triển mới đặt ra yêu cầu điều chỉnh bộ máy quản lý theo hướng tinh gọn, hiệu năng, hiệu quả và hiệu lực, mở rộng không gian phát triển, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và huy động tối đa các nguồn lực xã hội. Trọng tâm là phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn cho địa phương, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người dân, chuyển từ tư duy “được làm những gì pháp luật cho phép” sang “được làm những gì pháp luật không cấm”. Bước tiến này không chỉ tạo động lực phát triển mới, mà còn hình thành phương thức vận hành mới, qua đó mở ra những đột phá cho giai đoạn phát triển tiếp theo, ông Lạng nói. VAI TRÒ KINH TẾ TƯ NHÂN TRONG MÔ HÌNH TĂNG TRƯỞNG GIAI ĐOẠN TỚI TS Nguyễn Minh Phong, Ủy viên Hội đồng Tư vấn Kinh tế - Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nhận định, Nghị quyết 68 là bước ngoặt lớn nhất về tư duy phát triển kinh tế tư nhân. Tư duy mới không chỉ dừng ở việc thừa nhận mà yêu cầu xóa bỏ mọi định kiến, kỳ thị, xây dựng thể chế bảo vệ quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh, tiếp cận vốn, đất đai, công nghệ và chấp nhận rủi ro có kiểm soát. “Định hướng phát triển các tập đoàn tư nhân lớn được xem là trụ cột của mô hình kinh tế hai tầng: tầng trên là các tập đoàn lớn (nhà nước, tư nhân, FDI), tầng dưới là mạng lưới doanh nghiệp nhỏ và vừa liên kết chặt chẽ. Đây là cấu trúc phổ biến của các nền kinh tế phát triển”, ông Phong nhận định. Dự thảo Báo cáo tổng kết 40 năm công cuộc đổi mới ở Việt Nam trình Đại hội XIV của Đảng nêu rõ định hướng nhiệm vụ, giải pháp thời gian tới: “Phát huy đầy đủ chức năng, vai trò của các khu vực kinh tế. Phát triển kinh tế nhà nước thật sự giữ vai trò chủ đạo trong việc bảo đảm các cân đối lớn, định hướng chiến lược, dẫn dắt nền kinh tế. Phát triển kinh tế tư nhân thực sự là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia; chú trọng phát triển các tập đoàn tư nhân Việt Nam lớn mạnh, có tầm chiến lược, hỗ trợ tích cực doanh nghiệp vừa và nhỏ”. Ông Phong nhận định, phân vai như vậy không phải là sự đối lập giữa hai khu vực. Ngược lại, kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân ngày càng gắn kết thông qua các mô hình PPP (hình thức hợp tác giữa Nhà nước và khu vực tư nhân), liên kết với khu vực FDI, cùng tham gia vào chuỗi giá trị và các dự án lớn. Vai trò của Nhà nước chuyển mạnh từ “làm thay” sang “kiến tạo - điều tiết - bảo đảm cạnh tranh công bằng”. Theo đó, tiếp cận các nguồn lực nhà nước như đất đai, vốn, dự án đầu tư công phải ngày càng bình đẳng, minh bạch, thông qua đấu thầu, đấu giá theo cơ chế thị trường, chỉ định chỉ còn áp dụng trong những lĩnh vực đặc thù như quốc phòng - an ninh. Đây cũng là một trong những đổi mới quan trọng nhất về tư duy thể chế hiện nay là xác lập lại vai trò, cách hiểu về kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân. Vai trò chủ đạo của doanh nghiệp nhà nước không cố định về quy mô hay tỷ lệ vốn, mà có thể linh hoạt thông qua cổ phần hóa, thoái vốn, mua bán cổ phần hoặc tái cơ cấu. Nhà nước có thể tham gia ở giai đoạn đầu, sau đó rút dần khi thị trường đã vận hành ổn định. “Những lĩnh vực mà khu vực tư nhân làm tốt hơn thì Nhà nước không cần, và không nên bao trùm”, ông Phong lưu ý. Theo ông Phong, mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2030 có cơ sở thực tiễn rõ ràng. Sau gần 40 năm Đổi mới, Việt Nam đã tích lũy nền tảng thể chế, hội nhập và môi trường kinh doanh đủ dày để bước vào giai đoạn tăng tốc. Cùng với đó, lực lượng sản xuất mới gắn với kinh tế số, công nghệ cao đang hình thành nhanh, tạo dư địa tăng trưởng dài hạn. Việc đẩy mạnh đầu tư công, kích hoạt đầu tư tư nhân và thu hút FDI chất lượng cao, trong bối cảnh tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, sẽ bổ sung động lực từ cả trong và ngoài nước. Đặc biệt, khi kinh tế tư nhân được xác định là động lực quan trọng nhất theo Nghị quyết 68 và được cởi trói thực chất, mục tiêu tăng trưởng cao trở nên khả thi hơn. VIỆT LINH Chuyển mạnh sang tư duy phát triển đa thành phần, trao vai trò động lực cho kinh tế tư nhân và đổi mới mô hình tăng trưởng được coi là nền tảng quan trọng để hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số từ năm 2026. Mở rộng không gian phát triển “Hành trình 40 năm đổi mới với những mốc son quan trọng, thúc đẩy liên tục sự phát triển. Mốc son quan trọng nhất và khởi đầu giai đoạn phát triển chưa từng có của đất nước là sự kiện mang tính bước ngoặt lịch sử: Đảng khởi xướng và lãnh đạo thành công công cuộc đổi mới với trọng tâm là đổi mới kinh tế từ năm 1986. Mốc son thứ 2 là sự kiện Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) năm 2007 - mở ra chu kỳ mở cửa liên tục nền kinh tế đất nước. Mốc son thứ 3 là việc khẳng định Việt Nam bước vào kỷ nguyên vươn mình từ năm 2025 bằng một loạt quyết sách mang tính bước ngoặt lịch sử, bao trùm và sâu sắc có thể coi như một cuộc cách mạng bộ máy quản lý và đổi mới mô hình quản trị quốc gia lấy doanh nghiệp và người dân làm trung tâm”. PGS.TS NGUYỄN THƯỜNG LẠNG – ĐH Kinh tế Quốc dân Quốc hội quyết nghị mục tiêu tăng trưởng 10% năm 2026, khởi đầu cho giai đoạn tăng trưởng kinh tế 2 con số ẢNH: VGP Kinh tế Việt Nam năm 2025 ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ với tốc độ tăng trưởng GDP đạt 8,02%. Quy mô GDP Việt Nam đạt 514 tỷ USD, tăng 38 tỷ USD so với năm 2024. GDP bình quân đầu người tương đương 5.026 USD, tăng 326 USD so với năm trước. Kinh tế Việt Nam được đánh giá như một điểm sáng về khả năng thích ứng và sức chống chịu ẢNH: NHƯ Ý

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==