khán giả và thực sự yêu nghề thì trước hết phải có năng khiếu và khổ luyện”. Được biết, Bùm Bum đóng vai Trưng Trắc trong trích đoạn Mê Linh biệt khúc, vở Tiếng trống Mê Linh, ở chương trình Tự tình phương Nam 4 diễn ra tại rạp Hồng Liên (TPHCM), nhân dịp 8/3 vừa qua. Chương trình có bán vé với các hạng vé từ 400.000, 500.000 đến 600.000 đồng/vé xem trực tiếp, 300.000 đồng/vé xem livestream Facebook. Điều đáng nói, Mê Linh biệt khúc là tiết mục “diễn chui”, không nằm trong danh mục được chấp thuận biểu diễn. “DỰA HƠI”, “LẤN SÂN” VÀ HỆ LỤY Nhiều vấn đề được đặt ra quanh “thảm họa” Bùm Bum, chẳng hạn: quy trình kiểm duyệt nội dung, chất lượng biểu diễn? Tại sao lại có chuyện “lọt lưới” để được “diễn chui”? Nhưng vấn đề trăn trở là cuộc “lấn sân” của nhiều người nổi tiếng không có chuyên môn vào các lĩnh vực của nghệ thuật. Không phải đến bây giờ, khi mạng xã hội bùng nổ, mới có chuyện người nổi tiếng lấn sân đóng phim, ca hát. Trước đây, từng có chân dài Phi Thanh Vân lấn sân ca hát và bị nhận xét “thảm họa âm nhạc”. Trào lưu người đẹp hát cũng nhanh chóng thoái trào. Bùm Bum khác ở chỗ, cô “tấn công” cải lương, đảm nhận một vai diễn thuộc hàng kinh điển. Làm nghệ thuật trước hết phải có lòng tự trọng. Nếu được giao vai diễn quá sức, Bùm Bum có quyền từ chối. Cô có gì tự tin khi nhận vai Trưng Trắc? Khi ồn ào nổ ra, nhiều khán giả đặt câu hỏi: Là con gái của nghệ sĩ cải lương Tiểu Linh, cháu gái của cố nghệ sĩ Vũ Linh nên Bùm Bum có quyền lên sân khấu và “diễn bừa”? Sinh ra trong gia đình làm nghệ thuật chắc gì đã có năng khiếu và đam mê? Được biết mặt, biết biệt danh qua những màn livestream bán hàng đã tự coi mình là nghệ sĩ, đã dám đảm đương vai diễn tạo nên tượng đài sân khấu. NSND Trọng Bình đánh giá: “Dù chỉ xem Bùm Bum diễn một đoạn ngắn trên video, tôi thấy một số bạn trẻ hiện nay mắc bệnh tự huyễn hoặc bản thân. Chỉ 6 ngày luyện tập “gánh” một vai diễn lịch sử, không tự huyễn hoặc thì ai dám làm?”. Ông cho rằng, ngay cả với người có tài năng cũng vẫn cứ phải qua đào tạo. Bởi nghệ thuật sân khấu cải lương là nghệ thuật sân khấu tổng hợp, kết hợp cả ca và diễn. “Ngoài lòng bản, cải lương còn vay mượn dân ca, bài chòi, những điệu lý, điệu hò sông nước. Cho nên, đâu phải chỉ có vũ khí là giọng hát đã trở thành nghệ sĩ cải lương chuyên nghiệp?”, ông nói. Thế nhưng, vẫn có những khán giả bênh Bùm Bum, vỗ tay với vai diễn Trưng Trắc của cô. NSND Trọng Bình nhìn nhận: “Có những diễn viên lệch chuẩn trong nhận thức và có những khán giả lệch chuẩn trong cảm nhận về nghệ thuật”. Ồn ào gắn với Bùm Bum cũng đặt ra vấn đề ứng xử với tác phẩm kinh điển, với kho tàng nghệ thuật truyền thống giàu có của dân tộc. Một số khán giả bênh Bùm Bum cho rằng, bất kể ai cũng có quyền hóa vai Trưng Trắc trong vở Tiếng trống Mê Linh, miễn đừng “xuyên tạc”. Nếu biểu diễn trong nhà, không bàn, song đã mang lên sân khấu, có khán giả, có bán vé, đòi hỏi đơn vị tổ chức và nghệ sĩ phải thận trọng và nghiêm túc, mới góp phần giữ gìn và lan tỏa nghệ thuật truyền thống. NSND Trọng Bình đang đề xuất dựng lại vở Tiếng trống Mê Linh ở Nhà hát Sân khấu Nghệ thuật Truyền thống quốc gia Việt Nam. “Tiếng trống Mê Linh trên sân khấu hôm nay cần mang hơi thở thời đại để khán giả dễ dàng tiếp nhận. Không nên đào sâu hận thù, mà nên khơi gợi tình yêu quê hương đất nước, tinh thần đoàn kết dân tộc, quảng bá hình ảnh con người Việt Nam bằng hình thức nghệ thuật sân khấu”, ông nói. ĐÀO NGUYÊN 9 n Thứ Tư n Ngày 18/3/2026 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ Ở những nghĩa trang liệt sĩ, nơi phần mộ các Anh hùng, nơi có hài cốt của những người đã hy sinh thường xuất hiện loại hoa dừa cạn và ong bướm suốt ngày rập rờn. Còn nơi này, hoa dừa cạn nở rộ bên cạnh tượng đài. Cựu chiến binh Tạ Quang Chung, người quản lý Khu tưởng niệm Chiến sĩ Gạc Ma ngắm trảng hoa dừa cạn trước tượng đài, ánh mắt trầm ngâm. Dù có thâm niên 36 năm quân ngũ, nhưng anh kể khá nhỏ giọt về đời lính của mình, giống như lời thơ của nhà báo Trần Tuấn: “Những người lính lái xuồng khắp đại dương Hoàng Sa, Trường Sa/ Tôi nhận thấy họ thường rất kiệm lời/ Như thể quen với nỗi cô đơn/ Của những đứa con thường xuyên rời xa tàu mẹ”... ĐẦY ẮP HƯƠNG ĐẢO Tôi cùng 2 người lính Biên phòng bước đi thật nhẹ, đốt nén hương trước cụm tượng đài “Những người nằm lại phía chân trời” với “Vòng tròn bất tử”. Một cơn mưa nhỏ rơi xuống bất chợt rồi lại tạnh ráo giống cơn mưa tôi từng gặp ở Thành cổ Quảng Trị trước giờ truy điệu. Tiếng mưa rơi lắc rắc trên những tán lá dày của cây tra gợi nhớ chuyện nhà báo Nguyễn Viết Thái từng ra Trường Sa năm 1988 kể, nghe mưa, lính đảo cười toe toét, quên hết mọi thứ căng thẳng, ai cũng ùa ra tắm mưa, la hét như những đứa trẻ vô tư. Cây tra luôn thấp thoáng sau những tấm ảnh chụp ở Trường Sa cũng được trồng dọc theo lối đi lên tượng đài. Cư dân ở Trường Sa thường lấy lá tra non ăn với thịt, cá. Quả tra ra quanh năm được người ở đảo xem như nho Trường Sa. Cây tra luôn gắn với vùng biển đảo nhưng ít được nhắc tên. Ở quần đảo Thổ Chu, tỉnh An Giang, năm 1991, khi những cư dân đầu tiên trở lại để tham gia thành lập xã đảo Thổ Châu, chiều chiều mọi người đu lên những cây tra cổ thụ, dõi mắt về đất liền chờ mong thấy bóng những con tàu. Anh Chung là người quản lý khu tưởng niệm nên đêm nào cũng nghe mùi hương hoa bàng vuông. Anh bước tới tấm bia, rà tay trên hàng quê quán của những người lính quê ở Đà Nẵng, Phú Yên, Nghệ An, Thanh Hóa… rồi dừng lại ở cái tên Thượng úy Phạm Gia Thiều, thuyền phó HQ 604, quê Nam Định và nói: “Đây là đồng hương của anh. Ngày 14/3/1988 nổ ra vụ Gạc Ma thì ngày 17/3 anh có mặt ở Cam Ranh, lúc đó mới 18 tuổi, cầu vai binh nhì, huấn luyện xong thì đánh kẻng báo động, tập trung quân số, thế là phần lớn đều ra Trường Sa, năm 1990, anh ra đảo Ba Kè 4 tháng tham gia xây dựng”. Khu tưởng niệm Chiến sĩ Gạc Ma nằm ở bán đảo Cam Ranh, là nơi gần với Trường Sa nhất nếu tính từ đất liền. Có thể so sánh, đảo Lý Sơn ở tỉnh Quảng Ngãi cũng là điểm gần với quần đảo Hoàng Sa nhất. Năm 2016, Khu tượng đài Nghĩa sĩ Hoàng Sa cũng từng được khởi công, nhưng đến bây giờ vẫn còn là nền móng, còn ở Khu tưởng niệm Chiến sĩ Gạc Ma này, hàng năm có khoảng 50 ngàn lượt người đến viếng, thăm các anh. Trên dải đất hình chữ S, có nhiều tượng đài thể hiện niềm vinh quang sau chiến thắng, còn tượng đài khắc họa 64 người lính Gạc Ma khắc họa nỗi đau. Tôi nhìn lên khuôn mặt của những người lính quay về hướng Tây và dễ dàng nhận ra đâu là người lính công binh giữ vai trò chính trị viên. Có một thế hệ người Việt Nam từng thần tượng Chính trị viên của Liên Xô là Vasily Klochkov với câu nói: “Nước Nga rộng lớn nhưng không còn chỗ để lùi”. Còn trong sự kiện Gạc Ma, Lữ đoàn phó, tham mưu trưởng Lữ đoàn 146 vùng 4 Hải quân Trần Đức Thông với câu nói: “Dù địch vây ép, dù mất tàu, chúng tôi quyết không lùi”. ĐỊA CHỈ ĐỎ Đọc lá thư của liệt sĩ Nguyễn Văn Phương đặt tại phòng trưng bày, cảm giác rất xúc động với sự hy sinh của người chiến sĩ mới 19 tuổi, bởi trong bức thư này có những dòng ghi chép giống như dự cảm sẽ không trở về nữa. Dự cảm này giống như liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc, trong một lá thư, anh Thạc viết: “Ngày 30/4/1975 sẽ là ngày Như Anh và Thạc tìm được câu trả lời: Hạnh phúc là gì?...”. Lướt qua những dòng ghi chép về năm sinh, quê quán của 64 liệt sĩ Gạc Ma, nhiều người lính đã nằm lại ở tuổi đôi mươi. Trung sĩ Nguyễn Văn Phương, quê ở tỉnh Thái Bình (nay là tỉnh Hưng Yên), lúc hy sinh mới 19 tuổi. Hạ sĩ Lê Bá Giang, quê ở tỉnh Nghệ An, lúc hy sinh 20 tuổi. Binh nhì Nguyễn Hữu Lộc và binh nhất Nguyễn Phú Đoàn, quê ở thành phố Đà Nẵng đều hy sinh lúc 20 tuổi. Các anh sẽ mãi mãi ở tuổi hai mươi, giống như bài thơ “For the fallen” được đọc ở các nghĩa trang khắp thế giới: “Họ sẽ không già đi như chúng ta, những người còn sống… Khi mặt trời lặn và lúc bình minh lên/ Chúng ta sẽ mãi nhớ về họ”. LÊ VĂN CHƯƠNG Chiến sĩ Biên phòng bên bia khắc tên 64 liệt sĩ với chùm hoa dừa cạn ẢNH: LÊ VĂN CHƯƠNG Bình minh trên đường chạy “Năm 2026 là năm có nhiều dấu mốc quan trọng như kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh (26/3/1931 - 26/3/2026) và 80 năm Ngày Thể thao Việt Nam (27/3/1946 - 27/3/2026). Đồng thời, tháng 3 cũng gợi nhắc sự kiện Gạc Ma năm 1988, nơi 64 chiến sĩ hải quân đã hy sinh để bảo vệ chủ quyền biển đảo Tổ quốc”. Nhà báo PHÙNG CÔNG SƯỞNG - Tổng Biên tập báo Tiền Phong, Trưởng Ban Tổ chức Giải Vô địch Quốc gia Marathon - Báo Tiền Phong, lần thứ 67 - năm 2026 Bùm Bum trong vai Trưng Trắc, trích đoạn Tiếng trống Mê Linh, bị khán giả phản ứng gắt
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==