Theo chia sẻ của người bán, chi phí đầu vào tăng là nguyên nhân chính. Từ giá gas, nguyên liệu thực phẩm cho đến các chi phí vận hành đều cao hơn. Cùng thời điểm, giá xăng liên tục điều chỉnh cũng khiến chi phí vận chuyển và vận hành đội lên. Trong khoảng hai tuần kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát, giá xăng trong nước đã qua 6 lần điều chỉnh. Có thời điểm, xăng RON95-III vượt 29.000 đồng/lít, tạo thêm áp lực lên chi phí toàn chuỗi. Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Hoàng Tùng, Chủ tịch F&B Investment (đơn vị sở hữu chuỗi PizzaHome và Cơm gà 68), cho biết, thực tế, áp lực chi phí trong ngành ẩm thực (F&B) đã xuất hiện từ trước Tết, không phải đến thời điểm giá xăng dầu tăng mới bắt đầu. Nguyên nhân trước hết đến từ những thay đổi, yêu cầu cao hơn để đáp ứng quy định pháp lý, thuế và truy xuất nguồn gốc sản phẩm. “Từ cuối năm ngoái, nhiều nhà hàng buộc phải chuẩn hóa giấy tờ, tuân thủ chặt hơn các quy định, kéo theo chi phí tăng. Tuy nhiên, do sức mua yếu, phần lớn doanh nghiệp, tổ chức chưa dám điều chỉnh giá bán ngay. Bên cạnh đó, một yếu tố ít được chú ý là sự thay đổi trong hệ thống nhà cung cấp. Nhiều đơn vị không đáp ứng đủ tiêu chuẩn pháp lý đã bị loại bỏ, buộc doanh nghiệp phải tìm nguồn thay thế với giá cao hơn, thậm chí phải mua qua kênh siêu thị, khiến chi phí đầu vào tăng đáng kể”, ông Tùng nói. Trong đó, với thương hiệu pizza đang vận hành, ông Tùng chia sẻ, các mặt hàng nhập khẩu như phô mai, xúc xích pepperoni chịu tác động từ gián đoạn vận chuyển quốc tế, khiến giá tăng khoảng 10% và có thể còn tiếp tục leo thang. Chi phí bao bì, in ấn cũng tăng theo giá nguyên liệu và vận chuyển. Ông Tùng cho rằng, giá xăng dầu chỉ đóng vai trò như lý do cuối cùng để thị trường điều chỉnh giá. Trước đó, chi phí đầu vào đã tăng nhưng các cửa hàng, doanh nghiệp còn chần chừ vì lo ngại sức mua suy yếu. “Việc giảm giá trở lại là rất khó, bởi nhiều yếu tố tăng chi phí không đến từ xăng dầu mà từ quy định và cấu trúc thị trường”, ông Tùng nhận định. Tuy vậy, doanh nghiệp vẫn phải cân nhắc phản ứng của thị trường. Nếu họ tăng giá hàng hóa quá cao, khách hàng sẽ giảm chi tiêu, buộc các đơn vị phải tung khuyến mãi để giữ chân người mua. Theo ông Tùng, hiện các doanh nghiệp F&B đang lựa chọn ba cách ứng xử. Thứ nhất, chấp nhận giảm biên lợi nhuận. Thứ hai, tối ưu vận hành để giữ lợi nhuận. Và cuối cùng, nếu không còn dư địa, mới buộc phải tăng giá. ÁP LỰC CHI PHÍ TÍCH TỤ Ở góc độ vận hành, ông Đỗ Duy Thanh, Giám đốc Công ty Tư vấn FnB Director, sáng lập Horeca Business School, cho rằng, mỗi lần tăng giá luôn là quyết định rất nhạy cảm, vì doanh nghiệp sẽ phải đối mặt phản ứng gần như tức thì từ khách hàng. Do đó, khi có một lý do mang tính thị trường và dễ được chấp nhận như giá xăng tăng, nhiều cơ sở sẽ tận dụng thời điểm này để điều chỉnh giá, vừa để bù đắp chi phí, vừa để thiết lập lại mặt bằng lợi nhuận. “Việc giá món ăn tăng nhanh khi xăng tăng, nhưng không giảm tương ứng khi xăng hạ là hiện tượng có thật, nhưng nếu nhìn đúng bản chất thì đây không phải câu chuyện riêng của xăng dầu”, ông Thanh nói và cho rằng, xăng chỉ là yếu tố kích hoạt. Khi giá xăng tăng, toàn bộ chuỗi chi phí trong ngành F&B phản ứng gần như ngay lập tức, từ vận chuyển, nguyên liệu đến giao nhận, buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh giá để bảo vệ biên lợi nhuận. Tuy nhiên, khi xăng giảm, chi phí lại không giảm tương ứng vì nhiều yếu tố đã neo ở mặt bằng mới như giá thực phẩm, bao bì, nhân sự và mặt bằng. Ngoài ra, giá trong ngà nh F&B không vận hành theo công thức chi phí cộng biên lợi nhuận một cách cơ học, mà còn phụ thuộc vào sức mua và mặt bằng thị trường. Khi khách hàng đã chấp nhận mức giá mới, doanh nghiệp thường không có động lực giảm giá trở lại nếu các yếu tố chi phí cốt lõi vẫn chưa hạ. VIỆ T LINH 5 n Thứ Tư n Ngày 18/3/2026 THỜI SỰ NHÍCH GIÁ buộc bụng” Tại buổi làm việc, đại diện các doanh nghiệp bán lẻ cho biết đang cùng lúc chịu sức ép từ chi phí đầu vào, chi phí vận chuyển và sức mua suy giảm. Bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Giám đốc Truyền thông Tập đoàn Central Retail Việt Nam, nhìn nhận, việc yêu cầu nhà cung cấp không tăng giá là không khả thi khi họ đang chịu tác động kép từ giá nguyên liệu và logistics. Không chỉ hàng nhập khẩu, nguồn cung trong nước chiếm tới khoảng 95% cơ cấu hàng hóa cũng đang chịu áp lực lớn khi nhiều nhà cung cấp đề xuất tăng giá đầu vào từ 10 - 20%. “Chúng tôi liên tục đàm phán để giảm mức tăng, cố gắng giữ giá tốt nhất có thể, nhưng không thể kéo dài mãi” - bà Hiền nói. Các hệ thống bán lẻ đã chủ động tăng tồn kho khoảng 30%, tối ưu vận hành để kéo dài thời gian giữ giá. Tuy nhiên, theo nhiều doanh nghiệp, các giải pháp này chỉ giúp thị trường ổn định thêm trong ngắn hạn. Để giảm bớt áp lực, các doanh nghiệp kiến nghị tiếp tục giảm thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu, duy trì VAT 8%, gia hạn nghĩa vụ thuế và xem xét giảm thuế nhập khẩu đối với một số mặt hàng thiết yếu. Ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công Thương TPHCM, cho biết, thành phố đang tập trung đảm bảo nguồn cung, đặc biệt với các mặt hàng thiết yếu. Ông đề nghị các doanh nghiệp tiếp tục phối hợp trong chương trình bình ổn thị trường, kéo dài thời gian giữ giá, đồng thời ưu tiên hợp tác với các nhà cung cấp có khả năng giữ giá ổn định để giảm chi phí. Cơ quan quản lý sẽ hỗ trợ doanh nghiệp thông qua kết nối cung cầu, xúc tiến thương mại và truyền thông nhằm giảm chi phí, tạo dư địa ổn định giá. Ông Phan Văn Chinh, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), nó i rằ ng, doanh nghiệp cần kiểm soát chi phí đầu vào ở mức hợp lý, tiết giảm tối đa chi phí và thận trọng trong việc tăng giá bán. Việc chủ động nguồn nguyên liệu trong nước có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hiện nay. UYÊN PHƯƠNG Nỗ lực ổn định thị trường Hàng quán bình dân trước sức ép chi phí, nguyên liệu đầu vào tăng giá Ngày 17/3, tại TPHCM, đoàn công tác của Bộ Công Thương làm việc với các hiệp hội ngành hàng, Sở Công Thương các tỉnh, thành phía Nam nhằm nắm bắt tình hình và đề xuất giải pháp bình ổn thị trường trong bối cảnh biến động thế giới ngày càng phức tạp. Trong bối cảnh giá xăng dầu tăng, những ngày qua, giá nhiều hàng hóa và dịch vụ thiết yếu cũng lên theo, phổ biến nhất là mặt hàng ăn uống. công làm lời, tăng giá là mất khách ngay nên cũng ráng giữ” - anh Tâm bộc bạch. Theo các chủ quán, việc giữ giá cũ đồng nghĩa với lợi nhuận giảm mạnh. Một số trường hợp buộc phải điều chỉnh nhẹ để bù chi phí. Bà Minh, bán cơm gần khu vực nhiều trường đại học trên đường Điện Biên Phủ (phường Thạnh Mỹ Tây), cho biết, vừa tăng từ 25.000 đồng lên 27.000 đồng/phần. “Tăng 2.000 đồng cũng chỉ để bù tiền gas, thực phẩm thôi chứ không có thêm lãi” - bà Minh nói. Theo các đơn vị bán lẻ như Saigon Co.op, SATRA, Go!, MM Mega Market…, hệ thống đã nhận được thông báo từ một số nhà cung cấp về khả năng điều chỉnh giá do chi phí đầu vào tăng. Tuy nhiên, đơn vị phân phối vẫn đang cân nhắc và chưa tăng giá đối với các mặt hàng thiết yếu. Đặc biệt, giá các sản phẩm trong chương trình bình ổn thị trường như trứng, thịt heo, gạo, dầu ăn… vẫn được giữ ở mức thấp hơn khoảng 5-15% so với thị trường bên ngoài. Ông Vũ Dương Quân, Giám đốc Phòng Nghiên cứu thị trường và Quản lý hệ thống bán lẻ SATRA, cho biết, ngay từ đầu năm 2026, doanh nghiệp đã chủ động đàm phán các hợp đồng khung với nhà cung cấp để kiểm soát giá đầu vào, đồng thời tăng dự trữ các nhóm hàng thiết yếu. Hiện hệ thống tập trung đảm bảo nguồn cung đối với 12 nhóm hàng lương thực, thực phẩm như gạo, đường, dầu ăn, thịt, rau củ quả cùng các sản phẩm tiêu dùng thiết yếu khác. SATRA cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo để tối ưu vận hành và nâng cao trải nghiệm mua sắm cho khách hàng. Lãnh đạo một đơn vị bán lẻ thừa nhận, giá hàng hóa trong hệ thống phân phối thường được thực hiện theo các hợp đồng đã ký với nhà sản xuất. Tuy nhiên, khi giá xăng dầu tăng mạnh trong thời gian ngắn, giá nhiều mặt hàng sớm muộn cũng sẽ phải điều chỉnh. Vấn đề là tăng ở mức nào để vừa đảm bảo hoạt động kinh doanh, vừa tránh gây cú sốc giá cho người tiêu dùng. UYÊN PHƯƠNG Chị Hải, chủ quán cơm bình dân Minh Hải, vẫn giữ giá 35.000 đồng/phần suốt nhiều năm qua dù giá nguyên liệu, chi phí vận chuyển đều tăng Ả NH: U.P Khảo sát tại một số quán ăn ở Hà Nội cho thấy, mặt bằng giá đồ ăn bình dân gần đây có dấu hiệu nhích lên. Một số quán phở, bún tăng thêm 3.000–5.000 đồng mỗi bát so với trước Tết. Đồ uống ở nhiều nơi cũng tăng giá khoảng 10%. Không chỉ giá món chính tăng, các món ăn kèm cũng đượ c điều chỉnh theo hướng đắt hơn, ít hơn. “Suất quẩy 5.000 đồng trước đây có 3 miếng, nay giảm còn 2. Rau sống không được gọi thêm miễn phí, có những thay đổi nhỏ mà nhiều khi tôi cũng không để ý. Đã lâu rồi, tiền chi cho bữa ăn sáng ngoài quán cho 2 vợ chồng không dưới 100.000 đồng”, chị Hà Trang (Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết. Chính vì vậy, trong câu chuyện giá cả, sự chia sẻ và trách nhiệm xã hội của người kinh doanh cũng trở nên quan trọng. Tăng giá khi chi phí đầu vào tăng là điều có thể hiểu được. Nhưng lợi dụng biến động thị trường để trục lợi thì không chỉ làm mất niềm tin của khách hàng, mà còn làm méo mó môi trường kinh doanh. Nếu mỗi khâu trong chuỗi kinh tế đều hành xử công bằng và có trách nhiệm thì sức chống chịu của xã hội sẽ không chỉ nằm ở những con số thống kê, mà còn nằm ở niềm tin của người dân vào sự minh bạch và công bằng của thị trường. Một thị trường lành mạnh không chỉ được giữ bằng các quy định quản lý, mà còn bằng sự tử tế trong cách làm ăn của mỗi người. L.NG Câu chuyện phía sau giá cả
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==