SÁU TƯỢNG VÀNG CHO MỘT CUỘC CHIẾN Lễ trao giải Oscar lần thứ 98 khép lại tại Nhà hát Dolby, Los Angeles, với một kết quả gần như đã được dự báo trước - chiến thắng áp đảo của One battle after another (tựa Việt tạm dịch: Hết trận này đến trận khác). Phim của đạo diễn Paul Thomas Anderson giành 6 tượng vàng, trong đó có những hạng mục quan trọng như Phim hay nhất, Đạo diễn xuất sắc, Kịch bản chuyển thể và Nam diễn viên phụ xuất sắc cho Sean Penn. Trong nhiều năm, Paul Thomas Anderson được xem là một trong những đạo diễn quan trọng nhất của điện ảnh Mỹ đương đại. Ông từng nhiều lần được đề cử Oscar với các tác phẩm như There Will Be Blood, Phantom Thread, Magnolia hay Licorice Pizza. Tuy nhiên, phải đến Oscar 2026, Anderson mới có được chiến thắng lớn đầu tiên tại giải thưởng này. Hết trận này đến trận khác được chuyển thể từ tiểu thuyết Vineland của nhà văn Thomas Pynchon. Phim theo chân một cựu nhà hoạt động cách mạng (Leonardo DiCaprio thủ vai) buộc phải quay lại vòng xoáy bạo lực để tìm kiếm con gái bị bắt cóc. Đằng sau cốt truyện mang màu sắc phiêu lưu chính trị là những vấn đề gai góc về quyền lực, nhập cư, chủng tộc và sự thao túng của giới tài phiệt trong đời sống Mỹ hiện đại. Tác phẩm quy tụ dàn diễn viên nổi bật gồm Leonardo DiCaprio, Sean Penn, Benicio del Toro, Regina Hall và Teyana Taylor. Trong đó, Sean Penn giành tượng vàng Nam diễn viên phụ xuất sắc, đánh dấu giải Oscar thứ ba trong sự nghiệp. Nếu nhìn vào toàn bộ mùa giải Oscar 2026, chiến thắng của Hết trận này đến trận khác không phải là bất ngờ. Tác phẩm đã thống trị nhiều giải tiền Oscar như giải Lựa chọn của giới phê bình điện ảnh, BAFTA và Quả Cầu Vàng. Anderson không chạy theo mô hình bom tấn Hollywood truyền 8 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ n Thứ Ba n Ngày 17/3/2026 Kết quả Oscar 2026 phản ánh khá rõ xu hướng của điện ảnh đương đại: những bộ phim mang dấu ấn cá nhân của đạo diễn và các câu chuyện gia đình, đời thường giàu chiều sâu tâm lý ngày càng được đánh giá cao thay vì các dự án bom tấn. Tác phẩm thắng giải Phim hay nhất thuộc về một dự án Mỹ quy mô lớn nhưng đậm màu sắc tác giả, trong khi giải Phim quốc tế gọi tên một tác phẩm Na Uy có cấu trúc kể chuyện tinh tế và tập trung vào các mối quan hệ gia đình. TRỌN ĐAM MÊ Chiều muộn, mặt trời rọi ánh nắng vàng trên những vườn cà phê, con suối thì thầm chảy qua những cánh rừng, âm thanh trầm hùng sâu lắng như vọng từ ngàn đời. Ở sân nhà nghệ nhân Y Krai Cil (SN 1947, buôn Jiê Yúk, xã Đắk Phơi, tỉnh Đắk Lắk), nhiều bạn trẻ đang say sưa hoà vào thanh âm ấy. Sau một ngày lao động trên nương rẫy, người nghệ nhân già lại được sống trọn với đam mê. Năm nay đã gần 80 tuổi, nhưng nghệ nhân Y Krai vẫn hăng say lao động sản xuất và đau đáu với công tác bảo tồn nét đẹp văn hoá của dân tộc mình. Ông Y Krai chia sẻ, những giá trị văn hóa truyền thống, đặc biệt là âm vang cồng chiêng của người M’nông Gar ở Đắk Phơi, chỉ thực sự được biết đến rộng rãi khi các nghệ sĩ tìm đến nơi đây nghiên cứu, sáng tác. Ông kể về lần đầu được tham gia biểu diễn, cách đây khoảng 40 năm, một nghệ sĩ đến buôn làng ở Đắk Phơi để tìm cảm hứng sáng tác. Tại đây, ông phát hiện ra nét độc đáo trong không gian văn hóa cồng chiêng của người M’nông Gar (một nhánh của dân tộc M’nông). Sau đó, người nghệ sĩ này đã mời một số nghệ nhân tham gia biểu diễn cồng chiêng tại các sự kiện văn hóa. Cũng từ đó, ông Y Krai và các nghệ nhân trong buôn liên tục được mời đi biểu diễn trong tỉnh và nhiều tỉnh, thành trên cả nước. Mỗi lần khách tới thăm nhà, nghệ nhân Y Krai lại tự hào “khoe” bộ chiêng quý của gia đình. Cẩn thận lấy ra bộ chiêng quý gồm 6 chiếc và bộ cồng 3 chiếc, ông Y Krai nói rằng, bộ chiêng của người M’nông Gar gồm 6 chiếc. Ngày xưa người M’nông Gar phải đổi bằng trâu, có gia đình phải đổi đến 14 con trâu mới được một bộ chiêng. Ông nhớ lại, ngày ấy, hoàn cảnh gia đình khó khăn không đủ điều kiện để mua bộ cồng chiêng. Khi ấy, nơi đây, rừng núi bạt ngàn, đường đi lại hiểm trở, chẳng có phương tiện gì. Mỗi lần có nghi lễ, phải lặn lội sang địa phương khác để mượn về sử dụng. Có lần, ông phải đi bộ băng rừng, vượt suối cả ngày mới mượn được. Khi mượn chiêng về, mọi người nâng niu như báu vật. Theo thời gian, sự du nhập của nhiều luồng văn hóa hiện đại, nhiều người dân không còn thấy cần thiết để giữ gìn chiêng cổ nên đã bán, hoặc cất kỹ trong kho. Ông quyết tâm làm điều gì đó để đánh thức giá trị ấy. Nghệ nhân Y Krai nói rằng, đó không chỉ là âm thanh, mà là linh hồn, là nhịp sống, là hơi thở của Những năm gần đây, nhiều lớp truyền dạy đánh cồng chiêng, nhạc cụ dân tộc cho thế hệ trẻ được cấp ủy Đảng, chính quyền trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk tích cực triển khai để bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa đặc sắc. Ở vùng đất nắng gió này, có một người nghệ nhân già vẫn lặng lẽ sống trọn đam mê với những thanh âm truyền thống. Nghệ nhân Y Krai Cil (phải) giới thiệu về bộ chiêng quý của gia đình Nghệ nhân Y Krai Cil có rất nhiều đóng góp, cống hiến trong công tác gìn giữ và phát huy Di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc M’nông tại địa phương. Tháng 9/2022, ông Y Krai Cil vinh dự được Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú. Hết trận này đến trận khác thắng vang dội với 6 giải: Đạo diễn xuất sắc nhất, Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất, Dựng phim xuất sắc nhất, Tuyển chọn diễn viên xuất sắc nhất, Nam diễn viên phụ (Sean Penn) Một mùa Oscar không nhiều bất ngờ Nhìn tổng thể, Oscar 2026 là mùa giải ít gây tranh cãi. Các tác phẩm chiến thắng phần lớn đều nằm trong dự đoán của giới phê bình trước đó. Bộ phim Sinners, dù dẫn đầu với 16 đề cử, cuối cùng giành bốn tượng vàng, trong đó có giải Nam diễn viên chính cho Michael B. Jordan. Giải Nữ diễn viên chính xuất sắc thuộc về Jessie Buckley nhờ vai diễn trong bộ phim Hamnet. Những hạng mục kỹ thuật ghi nhận chiến thắng của các dự án lớn như Frankenstein, Avatar: Fire and Ash hay F1. n NGUYỄN THẢO PHÓNG SỰ Sứ giả văn hóa của người M’nông Gar OSCAR 2026: Hai chiến thắng đáng nói
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==