4 n Thứ Ba n Ngày 17/3/2026 THỜI SỰ ĐẠI HỌC - BỆNH VIỆN Hai dòng người - sinh viên và bệnh nhân - hòa vào dòng xe cộ đông nghẹt, tạo nên bức tranh quen thuộc ở nhiều khu vực nội đô TPHCM. Khi các trường đại học và bệnh viện lớn vẫn tập trung dày đặc trong khu trung tâm, áp lực lên giao thông và hạ tầng đô thị ngày càng trở nên rõ rệt. NỘI ĐÔ “GÁNH” HÀNG CHỤC NGHÌN SINH VIÊN TPHCM là trung tâm đào tạo đại học lớn nhất cả nước. Tuy nhiên, nhiều trường đại học quy mô lớn lại nằm trong khu vực nội thành lịch sử - nơi quỹ đất hạn chế và mật độ dân cư cao. Vào giờ cao điểm, khu vực giao lộ Nguyễn Văn Cừ - An Dương Vương (phường Chợ Quán) thường xuyên xảy ra ùn ứ. Chỉ trong bán kính vài trăm mét đã tập trung nhiều cơ sở đào tạo lớn như Trường Đại học Sư phạm TPHCM, Đại học Khoa học Tự nhiên (ĐHQG-HCM) và Đại học Sài Gòn. Mỗi ngày, khu vực này thu hút hàng chục nghìn sinh viên di chuyển. Chưa kể, xen giữa các trường đại học còn có nhiều cơ sở giáo dục phổ thông như Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, Trường Phổ thông Năng khiếu (ĐHQG-HCM) hay Trường Trung học Thực hành (ĐH Sư phạm TPHCM). Mật độ trường học dày đặc khiến giao thông tại khu vực này thường xuyên quá tải vào giờ cao điểm. Ở một khu vực khác, Trường Đại học Công nghiệp TPHCM (phường Hạnh Thông) với hơn 40.000 sinh viên cũng tạo áp lực lớn lên hạ tầng giao thông quanh tuyến đường Nguyễn Văn Bảo. Mới đây, khi nhiều bãi giữ xe tư nhân quanh trường tạm ngưng hoạt động, nhà trường buộc phải điều chỉnh một số lớp học sang hình thức trực tuyến vì bãi xe trong trường không đủ đáp ứng nhu cầu gửi xe của sinh viên. Không chỉ giao thông, không gian trong nhiều trường đại học nội thành cũng ngày càng chật hẹp. Phần lớn các cơ sở này được xây dựng từ nhiều thập kỷ trước, khi quy mô đào tạo còn nhỏ. Đến nay, số lượng sinh viên tăng mạnh nhưng khuôn viên trường gần như không thể mở rộng do quỹ đất hạn chế. “ĐIỂM NÓNG” Y TẾ GIỮA NỘI ĐÔ Không chỉ giáo dục, TPHCM còn là trung tâm y tế lớn nhất cả nước, tiếp nhận hàng chục triệu lượt khám chữa bệnh mỗi năm. Tuy nhiên, phần lớn các bệnh viện tuyến cuối lại tập trung tại khu vực nội thành. Những cơ sở y tế lớn như Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Từ Dũ, Bệnh viện Nhi Đồng 1 hay Bệnh viện Nhi Đồng 2 mỗi ngày tiếp nhận hàng nghìn lượt bệnh nhân. Không chỉ người dân thành phố, bệnh nhân từ các tỉnh miền Tây, miền Trung và Tây Nguyên cũng đổ về đây khám chữa bệnh. Mô hình tập trung nhiều bệnh viện lớn trong khu vực trung tâm được hình thành từ nhiều thập niên trước, khi quy mô dân số và nhu cầu khám chữa bệnh còn thấp. Tuy nhiên, khi đô thị phát triển nhanh và lượng bệnh nhân tăng mạnh, hệ thống này bắt đầu bộc lộ nhiều hạn chế. Hình ảnh quen thuộc tại các bệnh viện tuyến cuối là cảnh 7 giờ sáng, dòng xe máy ken đặc trên đường Lý Thường Kiệt (TPHCM). Trước cổng Trường Đại học Bách khoa TPHCM, hàng nghìn sinh viên vội vã vào lớp. Chỉ cách đó chưa đầy 2 km, khu vực quanh Bệnh viện Chợ Rẫy cũng chật kín bệnh nhân và người nhà từ nhiều tỉnh thành đổ về khám chữa bệnh. Áp lực ngày càng lớn Trường ĐH Bách khoa - ĐHQG TPHCM vừa được đề xuất di dời ra khỏi nội thành Các bệnh viện chuyên khoa sâu đang tập trung ở vùng lõi của thành phố là nguyên nhân gây quá tải cho nội đô ẢNH: VÂN SƠN MÔ HÌNH “MỘT BỆNH VIỆN, TRƯỜNG HỌC – HAI CƠ SỞ” Một trong những hướng đi được lựa chọn là xây dựng cơ sở thứ hai cho các bệnh viện đầu ngành. Chẳng hạn, Bệnh viện Ung Bướu TPHCM đã đưa vào hoạt động cơ sở 2 tại khu vực TP Thủ Đức (cũ) với quy mô lớn, góp phần giảm đáng kể áp lực cho cơ sở cũ nằm trong nội thành. Tương tự, Bệnh viện Nhi Đồng Thành phố tại Bình Chánh khi đi vào hoạt động đã trở thành trung tâm điều trị nhi khoa lớn của khu vực phía Tây thành phố và các tỉnh lân cận. Ngoài ra, Bệnh viện Chợ Rẫy cũng đang xúc tiến kế hoạch xây dựng cơ sở 2 tại Bình Chánh. Việc mở rộng bệnh viện ra vùng ven giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế thuận tiện hơn, đồng thời giảm bớt áp lực cho hệ thống y tế nội đô. Ở lĩnh vực giáo dục đại học, nhiều chuyên gia cho rằng việc di dời toàn bộ các trường đại học ra khỏi nội thành không phải là giải pháp tối ưu. Theo Thạc sĩ Phạm Thái Sơn - Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Truyền thông Trường Đại học Công Thương TPHCM - mô hình phù hợp hơn là phát triển theo hướng hai campus. Theo đó, các trường có thể giữ lại cơ sở tại khu vực nội thành, đồng thời xây dựng một campus mới ở khu vực ngoại thành hoặc các khu đô thị đại học với quỹ đất rộng hơn. Campus mới sẽ được quy hoạch hiện đại, đáp ứng nhu cầu phòng thí nghiệm, xưởng thực hành, ký túc xá và các tiện ích phục vụ sinh viên, đồng thời đảm nhận phần lớn hoạt động đào tạo đại học. Trong khi đó, campus nội thành có thể phát triển thành trung tâm nghiên cứu khoa học, đào tạo sau đại học và kết nối doanh nghiệp. Theo các chuyên gia, mô hình hai campus đã được nhiều trường đại học trên thế giới áp dụng, giúp dung hòa giữa việc bảo tồn giá trị lịch sử của các trường lâu đời và mở rộng không gian phát triển trong tương lai. TRÁNH QUÁ NHANH, THIẾU TÍNH TOÁN Trong khi đó, ở lĩnh vực y tế, theo các chuyên gia, nếu di dời quá nhanh hoặc thiếu tính toán, người dân ở khu vực trung tâm có thể gặp khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ y tế. Đồng thời, việc di chuyển của bệnh nhân từ các tỉnh về TPHCM cũng có thể bị ảnh hưởng nếu các bệnh viện tuyến cuối nằm quá xa khu vực giao thông trung tâm. Theo PGS. TS.BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TPHCM, việc xây dựng một bệnh viện hoàn toàn mới, đặc biệt là bệnh viện chuyên sâu, cần rất nhiều thời gian và nguồn lực. Trong khi đó, nhu cầu chăm sóc sức khỏe chất lượng cao của người dân là nhu cầu hiện hữu, không thể chờ đợi. Từ thực tiễn đó, ngành y tế thành phố đang lựa chọn mô hình “một bệnh viện - hai cơ sở” như một giải pháp linh hoạt. Thay vì xây dựng một bệnh viện mới hoàn toàn, các bệnh viện đầu ngành sẽ mở rộng hoạt động sang cơ sở thứ hai, nhưng vẫn giữ chung hệ thống chuyên môn và quản trị. Một ví dụ điển hình là cơ sở 2 của Bệnh viện Từ Dũ tại Cần Giờ, đi vào hoạt động từ tháng 11/2025. Trước đây, nhiều ca thai kỳ nguy cơ cao tại huyện đảo này phải di chuyển quãng đường dài vào trung tâm thành phố. Nay, với cơ sở mới, người dân có thể tiếp cận dịch vụ sản khoa chất lượng cao ngay tại địa phương. Ngành y tế thành phố cũng đang nghiên cứu mở rộng mô hình cơ sở 2 ra các địa phương mới sáp nhập, các bệnh viện cũ tại khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu đang được xem xét để phát triển các cơ sở chuyên khoa. Trong đó, các cơ sở của Bệnh viện Bà Rịa cũ và Bệnh viện Lê Lợi cũ được đề xuất chuyển đổi thành bệnh viện chuyên khoa, ưu tiên cho lĩnh vực GIÃN BỆNH VIỆN – TRƯỜNG HỌC RA VÙNG VEN: Những bước đi đầu tiên Phương án phát triển mạng lưới y tế mở rộng ra khu vực ngoại thành nhưng vẫn đáp ứng chuyên môn cao trong tình hình mới là giải pháp cần xúc tiến thực hiện ẢNH: VÂN SƠN Trước áp lực quá tải của hệ thống y tế nội đô, TPHCM đã bắt đầu triển khai nhiều giải pháp nhằm giãn bớt chức năng điều trị của các bệnh viện lớn ra khu vực vùng ven. Theo các chuyên gia, thay vì di dời toàn bộ bệnh viện khỏi trung tâm, giải pháp phù hợp là từng bước mở rộng thêm cơ sở mới để chia sẻ áp lực cho hệ thống hiện hữu.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==