Mẹ Huệ vẫn nhớ rất rõ khoảng thời gian sau khi nhập ngũ, đầu xuân năm 1988, anh Thế báo tin sẽ vào Cam Ranh (Khánh Hòa) để chuẩn bị ra đảo xây dựng và bảo vệ chủ quyền. Trước ngày đi, nó tranh thủ chạy về thăm, dặn tôi và các em giữ gìn sức khỏe. Hôm chia tay con, bà vẫn đang làm ngoài đồng nên không kịp nấu một bữa cơm đàng hoàng. Đó cũng là điều khiến bà day dứt suốt bao năm qua. “Lúc đó nó nói với tôi: Con đi bộ đội, khi nào về con giúp mẹ làm xong cái nhà rồi cưới vợ, chăm lo cho mẹ. Ai ngờ đó lại là lời hứa dang dở...”, mẹ Huệ nghẹn lời. Vài ngày sau khi vào Nha Trang, mẹ nhận được lá thư của con. Trong thư, anh Thế dặn mẹ giữ gìn sức khỏe vì đó là điều anh mong muốn nhất. Anh cũng dặn hai em phải chăm lo cho mẹ. Cuối thư, anh hẹn ngày trở về Đà Nẵng. Nhưng lời hẹn ấy mãi mãi không thành hiện thực. Và bức thư trở thành kỷ vật cuối cùng của anh. Mẹ Huệ giữ gìn nó như báu vật, coi đó như một phần xương cốt của con trai. Vào năm 2017, khi Khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma ở Cam Ranh hoàn thành, mẹ đã trao tặng bức thư cho phòng lưu trữ di vật liệt sĩ. Trước khi trao đi, mẹ photo lại một bản để giữ làm kỷ niệm. Và suốt 38 năm qua, mỗi khi nhớ con, mẹ lại lấy bức thư ra đọc. Con cháu trong nhà chia sẻ, cuộc sống của mẹ Huệ giờ đây giản dị và lặng lẽ. Tuổi già mẹ vẫn phụ con cháu những việc nhỏ trong nhà như nhặt rau, nấu nước để khuây khỏa. Những lúc rảnh rỗi, mẹ lại ngồi tụng kinh cầu nguyện. “Nguyện cầu bình an cho con cháu. Tôi cầu mong một ngày nào đó tìm được một phần thi thể của con để đem về quê hương. Như vậy tôi mới yên lòng”, mẹ Huệ nói. TỪNG ĐÊM NGUYỆN CẦU CHO CON VÀ ĐỒNG ĐỘI Không chỉ mẹ Huệ, ở Đà Nẵng vẫn còn những người mẹ mang trong mình nỗi nhớ con suốt gần bốn thập kỷ. Mấy năm nay, do tuổi cao sức yếu và con cháu bận rộn, mẹ Huỳnh Thị Kế - mẹ của liệt sĩ Gạc Ma Nguyễn Phú Đoàn đã chuyển về sống cùng con gái trong một căn hộ ở chung cư Phong Bắc, phường Cẩm Lệ. Ở tuổi 93, mẹ Kế vẫn còn minh mẫn, mỗi khi nhắc đến con trai, ánh mắt mẹ lại xa xăm. Mẹ Kế kể: Anh Nguyễn Phú Đoàn nhập ngũ khi vừa bước qua tuổi đôi mươi. Mẹ chỉ có 2 người con, anh Đoàn là con trai một. Ngày đó, cả nhà không muốn anh đi xa, nhưng anh đã lén ra phường đăng ký tình nguyện vào Hải quân. Sau vài tháng huấn luyện, anh được điều ra Trường Sa làm nhiệm vụ. Nhưng rồi anh ngã xuống ở Gạc Ma khi chưa một lần kịp về thăm mẹ. Đầu năm 1988, tin dữ báo về, nhưng lúc ấy, chính quyền địa phương chỉ thông báo anh Đoàn bị mất tích. Ba năm sau, gia đình nhận được giấy báo tử chính thức xác nhận anh đã anh dũng hy sinh. Những ngày này, nhắc đến con trai giọng mẹ Kế vừa tự hào vừa nghẹn ngào, ánh mắt rưng rưng. Mẹ Kế kể: “Ngày ấy con lên đường ra Trường Sa, tôi động viên con rằng đó là điều vinh dự khi tuổi trẻ góp phần bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc. Dù nhà chỉ có một đứa con trai, tôi vẫn khuyên nó ra đi giữ biển...”, mẹ Kế kể. Con cháu trong nhà cho biết, dù tuổi cao nhưng mẹ vẫn thường xuyên nhắc đến anh Đoàn trong những câu chuyện thường ngày. Ký ức về người con trai trẻ tuổi dường như chưa bao giờ phai mờ trong tâm trí người mẹ. Những đêm thanh vắng, mẹ vẫn ngồi tụng kinh niệm Phật, trong lời nguyện cầu của mẹ, con cháu trong nhà vẫn nghe mẹ nhắc tên anh Đoàn và đồng đội ngã xuống ở Gạc Ma từng đêm. Ở cùng con gái, nhưng những ngày giỗ anh Đoàn mẹ Kế và cháu con cùng người thân lại tề tựu về ngôi nhà cũ của mẹ ở phường Hòa Cường để cùng làm mâm cơm tưởng nhớ và ôn chuyện về anh Đoàn. Năm nào lễ tưởng niệm các liệt sĩ Gạc Ma của Ban liên lạc Bộ đội Trường Sa, của Hội cựu chiến binh Lữ đoàn 83 Công binh Hải quân tổ chức, mẹ Kế cũng đều có mặt. Năm nay tuy già yếu hơn, nhưng người thân bảo: Mẹ vẫn quyết tâm ra làm lễ tưởng nhớ con và đồng đội. Với mẹ niềm thương nhớ chưa bao giờ vơi! N.T 9 n Thứ Năm n Ngày 12/3/2026 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ thay đổi diện mạo. Song không phải lúc nào “xấu tự nhiên” cũng được hoan nghênh trên phim ảnh. Đó là trường hợp của diễn viên Doãn Quốc Đam trong phim truyền hình Gió ngang khoảng trời xanh từng gây tranh luận cuối năm ngoái. Một bộ phận khán giả soi từ hàm răng xỉn màu, không hàng lối ngay ngắn của nam diễn viên khi vào vai giám đốc. Thậm chí có những khán giả còn soi cảnh tắm của nhân vật giám đốc trong phim rồi chê cả “khu rừng” dưới cánh tay của nam diễn viên. Họ so sánh tổng tài trong phim ta với tổng tài trong phim Trung, phim Hàn. “Nhiều khán giả đang hiểu sai về cụm từ tổng tài, nâng nó lên thành một cấp độ kinh khủng, nhưng thực ra đơn thuần chỉ là một người chủ”, Doãn Quốc Đam lên tiếng. Mâu thuẫn ở chỗ, khán giả luôn mong muốn phim như đời nhưng đôi khi lại đòi hỏi không được bê đời vào phim. ĐÀO NGUYÊN Bức thư và là kỷ vật cuối của liệt sĩ Lê Thế được mẹ Huệ chụp lại trước khi tặng cho Khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma ở Khánh Hòa ẢNH: NGUYỄN THÀNH Trong phim Bước chân vào đời, nhân vật Thương không chỉ bị “soi” về trang điểm mà còn bị soi về trang phục không hợp hoàn cảnh. Chẳng hạn, cảnh Thương đứng trên bục giảng trong trang phục áo trắng sơ vin phía trước, buông phía sau kết hợp cùng quần jean. Nhiều khán giả thắc mắc: Có giáo viên nào mặc thế này khi đứng trên bục giảng? Quỳnh Kool bày tỏ: “Đội ngũ phục trang đã tìm hiểu khá kỹ lưỡng. Thương là giáo viên thực tập, chưa phải giáo viên chính thức. Tuy nhiên, cái nhìn của một bộ phận khán giả cũng có lý vì mỗi trường học có những quy định khác nhau về phục trang của giáo viên”. Diễn viên Quỳnh Kool nói: “Tôi nghĩ phim hay ở chỗ, mỗi người xem có một cảm nhận riêng. Có người chú ý tính chân thực, có người thích hình ảnh đẹp, chỉn chu. Nhưng việc khán giả bàn luận nhiều chứng tỏ bộ phim và nhân vật đang được quan tâm”. Đó là trường hợp tác giả Lâu Văn Mua bị thu hồi giải thưởng vì vi phạm quy chế. “Tôi yêu quý những trang viết của Lâu Văn Mua, nhưng có những điều đã xảy ra rất đáng tiếc. Sự việc có một phần nhỏ thất bại của Hội Nhà văn, nhưng sự thất bại lớn hơn thuộc về Lâu Văn Mua vì không có đủ bản lĩnh đi qua cám dỗ và thất bại. Anh đáng trách, bị mạng xã hội lên án và sẽ phải suy nghĩ rất nhiều, nhưng mong Lâu Văn Mua trở lại văn chương với một tư cách khác”, ông Nguyễn Quang Thiều nói. Năm nay, giải thưởng thơ và giải trẻ đều được trao cho các nhà thơ. Đại diện Ban Tổ chức nhận định nhà thơ nữ là những người trung thực nhất với nỗi buồn, nỗi đau và khát vọng của mình. Giải thưởng năm nay có thể không phải là mùa giải nổi trội hơn các năm khác, nhưng ở đó có những vẻ đẹp của sáng tạo và những con đường riêng. Ở hạng mục văn xuôi, tiểu thuyết Miền đất hứa của nhà văn Lê Thanh Kỳ (Nhà xuất bản Văn học) được trao giải. Tác phẩm gây chú ý bởi cách tiếp cận đời sống xã hội và con người đương đại với góc nhìn giàu suy tư, phản ánh những chuyển động của đời sống qua số phận nhân vật và những câu chuyện mang nhiều tầng ý nghĩa. Hạng mục thơ, có hai tác phẩm được vinh danh là tập thơ Thơm từ nỗi đau của nhà thơ Hoàng Thụy Anh và tập thơ Trên con đường tóc của nhà thơ Trang Thanh. Hai tập thơ mang phong cách riêng nhưng cùng thể hiện sự tìm tòi trong ngôn ngữ và cảm xúc. Ở lĩnh vực lý luận phê bình, giải thưởng được trao cho công trình Văn học như một diễn ngôn của nhà lý luận phê bình Trần Văn Toàn. Công trình tiếp cận văn học dưới góc nhìn lý thuyết hiện đại, đặt văn học trong mối quan hệ với diễn ngôn văn hóa, xã hội. Trong lĩnh vực văn học dịch, Hội Nhà văn Việt Nam trao giải cho hai bản dịch tiêu biểu, gồm tác phẩm Hạc trắng xòe cánh của nhà văn Tawada Yoko do dịch giả An Nhiên chuyển ngữ và Bài ca Solomon của nhà văn Mỹ Toni Morrison. Giải thưởng Văn học thiếu nhi được trao cho tiểu thuyết Miền thảo nguyên Panduranga của nhà văn Lê Đức Dương. Tác phẩm khai thác không gian văn hóa đặc sắc của vùng đất Panduranga, kết hợp yếu tố phiêu lưu, khám phá với những câu chuyện giàu trí tưởng tượng. Hội Nhà văn Việt Nam cũng trao Giải thưởng Tác giả trẻ năm 2025 cho Nguyễn Thị Kim Nhung với tập thơ Dần sáng và tác giả Cao Việt Quỳnh với tiểu thuyết Lục địa rồng. THU AN Ông Nguyễn Quang Thiều giận, buồn vụ nhà thơ bị thu hồi giải thưởng Lễ trao giải thưởng năm 2025 là dịp Hội Nhà văn Việt Nam tôn vinh những tác phẩm văn học có giá trị nổi bật được xuất bản trong năm qua. Trong ảnh, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều phát biểu tại Lễ trao giải Phát biểu mở đầu lễ trao giải thưởng văn học 2025, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều nói về sự sáng tạo văn chương và việc tiếp nhận tác phẩm. Nhắc lại những niềm vui và sự tiếc nuối xung quanh các tác giả, tác phẩm đoạt giải năm nay, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều nói về một trường hợp khiến ông giận, buồn và rất tiếc. Mẹ Trần Thị Huệ nghẹn ngào mỗi lần nhắc đến con trai ẢNH: NGUYỄN THÀNH Trang phục của cô giáo Thương (Quỳnh Kool đóng) trên bục giảng trong phim Bước chân vào đời trở thành chủ đề bàn luận
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==