6 n Thứ Năm n Ngày 12/3/2026 KHOA GIÁO KHÔNG CÒN PHÂN TUYẾN? Theo phương án dự kiến của Sở GD&ĐT Hà Nội, từ năm học 2026-2027, học sinh chỉ cần cư trú trên địa bàn thành phố là có thể đăng kí dự tuyển vào các trường THPT công lập, không còn phụ thuộc vào hộ khẩu thường trú theo khu vực như trước đây. Từ năm học 2026-2027, việc phân chia khu vực tuyển sinh dự kiến được bãi bỏ. Mỗi học sinh vẫn được đăng kí tối đa 3 nguyện vọng vào các trường THPT công lập, nhưng có thể lựa chọn bất kì trường nào trên địa bàn thành phố, miễn phù hợp với năng lực và điều kiện của bản thân. Theo Sở GD&ĐT Hà Nội, việc điều chỉnh nhằm mở rộng cơ hội học tập cho học sinh, đồng thời tạo sự công bằng hơn trong tiếp cận giáo dục giữa các địa bàn. Thay đổi này cũng gắn với việc Hà Nội thực hiện sắp xếp lại địa giới hành chính và tổ chức bộ máy từ tháng 7/2025. Trong bối cảnh đó, việc duy trì 12 khu vực tuyển sinh vốn dựa trên địa bàn quận, huyện trước đây được cho là có thể không còn phù hợp. Theo dự kiến của ngành giáo dục Thủ đô, năm học 2026-2027 toàn thành phố có khoảng 147.000 học sinh xét tốt nghiệp THCS. Hà Nội là một trong những địa phương có quy mô giáo dục lớn nhất cả nước với hơn 2.900 trường mầm non và phổ thông, hơn 2,3 triệu học sinh và trên 129.000 giáo viên. Vì vậy, bất kì thay đổi nào trong công tác tuyển sinh, đặc biệt là tuyển sinh lớp 10, đều thu hút sự quan tâm lớn của phụ huynh và xã hội. VỪA KÌ VỌNG, VỪA BĂN KHOĂN Chị Nguyễn Thu Hà có con đang học lớp 9 tại một trường THCS thuộc phường Cửa Nam (Hà Nội) bày tỏ hi vọng, nếu phương án mới được áp dụng, học sinh sẽ có thêm cơ hội lựa chọn trường phù hợp với năng lực và mong muốn. Tuy nhiên, theo chị Hà, thay đổi này cũng tạo thêm áp lực cho học sinh và các nhà trường. “Ví dụ năm 2025, học sinh chỉ được đăng kí nguyện vọng trong các trường THPT thuộc khu vực quận Hoàn Kiếm, quận Hai Bà Trưng (cũ). Do đó, thí sinh thuộc diện khá, giỏi thường đăng kí nguyện vọng 1 vào một trong các trường như THPT Việt Đức, THPT Trần Phú (Hoàn Kiếm), THPT Thăng Long; nguyện vọng 2 là THPT Trần Nhân Tông hoặc THPT Đoàn Kết - Hai Bà Trưng; còn nguyện vọng 3 đăng kí một trường ngoài khu vực như phương án dự phòng”, chị Hà nói. Khi không còn phân tuyến, nhiều gia đình sẵn sàng cho con “đánh cược” vào những trường mong muốn. Chẳng hạn, học sinh có thể đăng kí nguyện vọng 1 vào Trường THPT Kim Liên (quận Đống Đa cũ), nguyện vọng 2 vào THPT Trần Phú (Hoàn Kiếm). Năm 2025, điểm chuẩn Trường THPT Kim Liên là 25,50/30 điểm, trong khi điểm chuẩn Trường THPT Trần Phú là 23,75 điểm. Mức chênh 1,75 điểm được cho là đủ để nhiều phụ huynh cân nhắc “đặt cược”. Điều này có thể khiến tỉ lệ chọi ở các trường tốp đầu tăng mạnh. Cùng quan điểm, anh Nguyễn Tiến Đạt, phụ huynh có con học tại một trường THCS trên địa bàn phường Yên Hòa, Hà Nội cho rằng, nếu học sinh được đăng kí vào bất kì trường nào, lượng hồ sơ đổ về các trường có chất lượng cao chắc chắn sẽ tăng. Khi đó, phụ huynh buộc phải tính toán kĩ hơn để vừa đặt mục tiêu phù hợp với năng lực của con, vừa bảo đảm có lựa chọn an toàn. Quận Hà Đông (cũ) vốn được xem là một trong những “điểm nóng” tuyển sinh lớp 10 do số lượng trường THPT công lập còn hạn chế. Chị Nguyễn Thị Thanh có con đang học lớp 9 Trường THCS Văn Yên chia sẻ, theo cách phân chia khu vực như các năm trước, con chị dự định đăng kí nguyện vọng 1 vào Trường THPT Lê Quý Đôn, nguyện vọng 2 vào Trường THPT Trần Hưng Đạo (Hà Đông) và nguyện vọng 3 vào Trường THPT Thanh Oai B. “Nếu cách phân chia khu vực năm nay thay đổi, rất có thể tỉ lệ chọi và điểm chuẩn của các trường cũng sẽ khác. Điều tôi lo nhất là những biến động đó có thể ảnh hưởng đến cơ hội trúng tuyển của con”, chị Thanh nói. Hiệu trưởng một trường THPT tại Hà Nội nhận định, nếu bỏ quy định phân tuyến, áp lực có thể dồn mạnh vào các trường tốp đầu và các quận nội thành cũ. Khi đó, điểm chuẩn không những không giảm mà còn có thể tăng cục bộ. Theo vị hiệu trưởng này, trong nhiều năm qua Hà Nội áp dụng mô hình 12 khu vực tuyển sinh, trong đó nguyện vọng 1 và 2 phải đăng kí trong cùng khu vực. Cơ chế này phần nào giúp “giãn” dòng thí sinh giữa các vùng. “Nếu bỏ ràng buộc khu vực, một lượng lớn hồ sơ sẽ có xu hướng dồn về các trường có thương hiệu mạnh, vị trí thuận tiện và thành tích cao ở khu vực nội đô. Điểm chuẩn giữa các trường sẽ phân hóa mạnh hơn”, vị hiệu trưởng phân tích. Khi cạnh tranh không còn bị giới hạn theo khu vực, các trường tốp trên có thể tăng điểm chuẩn đáng kể, trong khi một số trường ngoại thành hoặc trường mới thành lập có thể giảm áp lực tuyển sinh, thậm chí thiếu hồ sơ ở vòng đầu. “Phụ huynh sẽ “đánh cược” nhiều hơn, khiến rủi ro trượt cả 3 nguyện vọng tăng lên đối với nhóm chọn trường quá cao. Khi được đăng kí phi địa giới hành chính, tâm lí phổ biến sẽ là ưu tiên trường tốt nhất thay vì trường phù hợp và an toàn”, vị hiệu trưởng nhận định. Theo dự báo của vị hiệu trưởng này, tuyển sinh năm 2026 lớp 10 công lập của Hà Nội rất có thể xảy ra kịch bản một số trường tốp 2 thậm chí có thể rơi vào tình trạng điểm chuẩn giảm mạnh do thiếu nguồn tuyển nếu không có chính sách điều tiết phù hợp từ Sở GD&ĐT ngay từ đầu. NGHIÊM HUÊ Việc Hà Nội dự kiến bỏ khu vực tuyển sinh vào lớp 10 ngay lập tức thu hút sự quan tâm của phụ huynh, học sinh. Bên cạnh thuận lợi, các chuyên gia cũng dự báo những khó khăn mà ngành giáo dục cũng như phụ huynh sẽ phải đối mặt. BỎ KHU VỰC TUYỂN SINH LỚP 10: Phụ huynh sẵn sàng thích ứng Thí sinh Hà Nội thi lớp 10 năm 2025 ẢNH: ĐỨC NGUYỄN Mức tăng tập trung chủ yếu ở khu vực TPHCM cũ với hơn 27.000 học sinh, trong khi Bình Dương (cũ) và Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) lần lượt tăng hơn 8.400 và 7.200 em. Sở GD&ĐT đặt mục tiêu tuyển gần 118.400 em vào lớp 10 công lập trong năm học tới, tương đương tỷ lệ trúng tuyển khoảng 70%. Khoảng 51.000 học sinh còn lại dự kiến theo học tại các trường THPT tư thục, trường trung cấp hoặc hệ giáo dục thường xuyên. Nếu dựa trên sĩ số tiêu chuẩn 45 học sinh mỗi lớp, hệ thống trường THPT công lập của TP.HCM hiện tại chỉ có khả năng đáp ứng hơn 103.700 chỗ học, tương đương tỷ lệ trúng tuyển khoảng 61%. Cụ thể, các trường THPT công lập tại khu vực TPHCM và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ có thể tuyển khoảng 6566% số học sinh tốt nghiệp THCS, trong khi tỷ lệ này tại Bình Dương cũ chỉ đạt khoảng 44%. Để nâng khả năng tiếp nhận học sinh theo mục tiêu đề ra, Sở GD&ĐT yêu cầu các trường THPT khẩn trương rà soát cơ sở vật chất, đồng thời đề xuất nhu cầu mua sắm trang thiết bị, sửa chữa, cải tạo phòng học nhằm tăng thêm chỗ học cho học sinh trong năm học tới. Về phương án thi vào lớp 10, Sở GD&ĐT TPHCM đang lấy ý kiến trước khi UBND TPHCM phê duyệt. Sở GD&ĐT TPHCM dự kiến phương án thi vào lớp 10 theo 2 hình thức. Thi tuyển áp dụng cho các trường THPT công lập trên địa bàn TPHCM, xét tuyển đối với các trường tư thục, trường trung học nghề và một số trường THPT đặc thù. Đối với các trường công, Sở sẽ xét tuyển học sinh vào các trường: Trường THCS - THPT Thạnh An; Trường THPT Võ Thị Sáu - đặc khu Côn Đảo và Trường Phổ thông Dân tộc nội trú. Với học sinh thi tuyển, các em có thể đăng ký tới 8 nguyện vọng. Cụ thể, học sinh được đăng ký 3 nguyện vọng vào lớp 10 thường, 2 nguyện vọng vào lớp 10 chuyên và 3 nguyện vọng vào lớp 10 tích hợp. Thí sinh nếu không trúng tuyển hoặc không nộp hồ sơ trường chuyên, các em vẫn được tham gia xét tuyển 3 nguyện vọng thường đã đăng ký. 2026 là năm đầu tiên TPHCM tổ chức thi lớp 10 sau sáp nhập. TPHCM dự kiến tổ chức thi lớp 10 vào ngày 1-2/6. Các môn thi của năm nay vẫn được duy trì như các năm trước, gồm Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ. Về thời gian làm bài, thí sinh làm bài thi môn Ngữ văn và Toán trong thời gian 120 phút, môn Ngoại ngữ 90 phút còn môn chuyên có thời gian làm bài là 150 phút. ANH NHÀN TPHCM: Thí sinh thi vào lớp 10 tăng mạnh Theo báo cáo về thực trạng mạng lưới trường lớp vừa được Sở GD&ĐT TPHCM công bố ngày 10/3, năm nay TPHCM có hơn 169.000 học sinh tốt nghiệp THCS, tăng gần 43.000 em so với năm trước. Sở GD&ĐT TPHCM đang lấy ý kiến phương án thi vào lớp 10 ẢNH MINH HỌA: PHẠM NGUYỄN Khi rào cản địa lí được gỡ bỏ, tâm lí chung của phụ huynh thường hướng tới những trường có thương hiệu hoặc kết quả đầu ra tốt. Điều này dễ dẫn đến hiện tượng hồ sơ tập trung vào một số trường, làm gia tăng cạnh tranh ở nhóm trường tốp trên, trong khi một số trường khác có thể gặp khó khăn trong tuyển đủ chỉ tiêu.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==