14 n Thứ Năm n Ngày 12/3/2026 NHỊP SỐNG THỦ ĐÔ NÂNG VAI TRÒ THIẾT KẾ CHÍNH SÁCH CHO THỦ ĐÔ Theo Tờ trình của Chính phủ gửi Quốc hội, quá trình phát triển đô thị của Hà Nội thời gian qua bộc lộ nhiều hạn chế, tác động trực tiếp đến đời sống người dân. Tốc độ đô thị hóa nhanh trong khi hạ tầng chưa theo kịp đã dẫn đến tình trạng ùn tắc giao thông, ngập úng cục bộ và ô nhiễm môi trường. Công tác phòng cháy, chữa cháy vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt tại các khu chung cư cũ, khu tập thể xuống cấp. Bên cạnh đó, quy hoạch đô thị còn thiếu ổn định; tình trạng chồng chéo quy hoạch, quy hoạch treo, dự án chậm triển khai kéo dài vẫn diễn ra. Vi phạm pháp luật về đất đai, xây dựng cũng chưa được xử lý triệt để. Một hạn chế khác được chỉ ra là những vướng mắc về thể chế đã làm giảm khả năng huy động nguồn lực xã hội, nhất là từ khu vực tư nhân. Trong khi đó, yêu cầu xây dựng mô hình chính quyền đô thị hiện đại, tinh gọn và hiệu quả đòi hỏi phải đẩy mạnh phân cấp, phân quyền thực chất hơn. Chính phủ cho rằng, dù Luật Thủ đô năm 2024 mới được ban hành, song bối cảnh phát triển mới của đất nước đặt ra yêu cầu phải có những đột phá mạnh mẽ hơn về thể chế. Vì vậy, cần trao cho Hà Nội vai trò thiết kế chính sách ở tầm cao hơn, tạo dư địa để thành phố chủ động giải quyết các vấn đề đặc thù, hướng tới mục tiêu phát triển trong giai đoạn mới. BỔ SUNG CƠ CHẾ PHÂN QUYỀN MẠNH MẼ HƠN Theo UBND TP Hà Nội, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) kế thừa nhiều quy định của Luật Thủ đô năm 2024, đồng thời bổ sung các chính sách mới và bãi bỏ những quy định không còn phù hợp. Một điểm đáng chú ý là dự thảo luật tăng cường phân quyền cho thành phố trong tổ chức bộ máy. HĐND thành phố được quyết định cơ cấu tổ chức một số cơ quan chuyên môn, đơn vị sự nghiệp công lập phù hợp với đặc thù quản lý đô thị; đồng thời thúc đẩy xây dựng nền hành chính số, công vụ số gắn với chuyển đổi số toàn diện trong quản lý, điều hành. Về quản lý không gian đô thị, dự thảo quy định cụ thể việc khai thác không gian ngầm, không gian tầm thấp và tầm cao. UBND thành phố được giao xây dựng quy định về độ cao, phạm vi, phân vùng chức năng cũng như các biện pháp quản lý, cấp phép đối với không gian ngầm. HĐND thành phố có thẩm quyền ban hành cơ chế ưu đãi, hỗ trợ và các khoản thu từ hoạt động khai thác các loại không gian này. Đối với cải tạo, chỉnh trang và tái thiết đô thị, dự thảo luật quy định việc triển khai theo dự án, bảo đảm phù hợp quy hoạch, bảo vệ di sản và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp. Nguyên tắc tái định cư tại chỗ được ưu tiên; cộng đồng dân cư được khuyến khích tham gia đề xuất, triển khai dự án. Hà Nội cũng định hướng phát triển đô thị theo mô hình đa trung tâm, đô thị xanh, thông minh, gắn với nhà ở xã hội, nhà ở tái định cư và phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD). Trong lĩnh vực giao thông và logistics, dự thảo luật đặt ra cơ chế huy động nguồn lực để đầu tư hạ tầng kỹ thuật, các công trình ngầm công cộng và hệ thống chống ùn tắc. Thành phố sẽ phát triển vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn, đặc biệt là đường sắt đô thị; đồng thời có thể áp dụng các biện pháp hạn chế phương tiện cá nhân, thu phí giảm ùn tắc. Hệ thống đường vành đai, trung tâm logistics cũng được chú trọng nhằm tăng cường kết nối vùng. Bên cạnh đó, dự thảo luật bổ sung các chính sách hỗ trợ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Thủ đô theo cơ chế tài chính linh hoạt, lấy kết quả làm căn cứ phân bổ và quyết toán ngân sách. Về nguyên tắc phân quyền, dự thảo quy định rõ việc tăng cường phân cấp, phân quyền tối đa cho chính quyền Thủ đô theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Đối với nguồn lực phát triển, Hà Nội được chủ động hơn trong việc tăng thu ngân sách và thu hút đầu tư. Thành phố có thể giữ lại một phần nguồn tăng thu, toàn bộ tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và các khoản thu hợp pháp khác để đầu tư phát triển; đồng thời được áp dụng cơ chế vay vốn linh hoạt theo quyết định của Quốc hội. TRẦN HIẾU Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) được xây dựng với nhiều cơ chế, chính sách mới nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn trong phát triển của Hà Nội. Dự luật sẽ được trình và xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI. Gỡ điểm nghẽn phát triển của Hà Nội Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) được xây dựng với nhiều cơ chế, chính sách mới nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn trong phát triển của Hà Nội. Trong ảnh: Khu vực Ngã Tư Sở ĐẦU TƯ - PHÁT TRIỂN Đại diện Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, từ đầu năm 2026, thành phố đã triển khai kế hoạch kiểm định chất lượng chung cư cũ nhằm xác định mức độ nguy hiểm của từng công trình, phân loại các trường hợp phải phá dỡ hoặc tiếp tục sử dụng theo quy định của Luật Nhà ở năm 2023 và các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành. Kế hoạch được thực hiện tại 48 xã, phường có chung cư cũ. Theo Sở Xây dựng, việc kiểm định toàn diện trong giai đoạn hiện nay có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Kết quả đánh giá sẽ là cơ sở xây dựng phương án cải tạo phù hợp, bảo đảm an toàn cho người dân và phòng ngừa rủi ro. Đây cũng là bước bắt buộc nếu muốn đẩy nhanh tiến độ cải tạo các khu nhà cũ trên địa bàn. Sở Xây dựng đang phối hợp Sở Quy hoạch - Kiến trúc lập danh mục các khu vực cần cải tạo, trình HĐND thành phố xem xét, công bố công khai nhằm thu hút nhà đầu tư. Theo lộ trình, năm 2026 sẽ hoàn thiện cơ sở pháp lý, xây dựng danh mục dự án và lựa chọn chủ đầu tư cho một số khu vực; giai đoạn 2027-2030 tập trung triển khai. Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành cải tạo các chung cư nguy hiểm cấp D, và đến năm 2035 cơ bản hoàn thành việc cải tạo toàn bộ chung cư cũ trên địa bàn. GẮN CẢI TẠO CHUNG CƯ CŨ VỚI TÁI THIẾT ĐÔ THỊ Phó Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội Nguyễn Bá Nguyên cho biết, chương trình cải tạo chung cư cũ được thành phố định hướng gắn với chỉnh trang, tái thiết các khu đô thị cũ. Mục tiêu là hình thành những khu nhà ở mới với hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đồng bộ, góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân. Đợt kiểm định lần này diễn ra trong bối cảnh dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đang được lấy ý kiến và Hà Nội đang xây dựng Đồ án Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm. Đây được xem là cơ hội để thay đổi cách tiếp cận trong cải tạo chung cư cũ, chuyển từ xử lý tình thế sang tư duy tái thiết đô thị dài hạn. Theo lãnh đạo Sở Quy hoạch - Kiến trúc, dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi mở ra hành lang pháp lý cho các mô hình thử nghiệm có kiểm soát, cho phép Hà Nội chủ động đề xuất những cách làm mới trong quản lý và phát triển đô thị. Thành phố có thể mời các doanh nghiệp công nghệ tham gia kiểm định, đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu số về hệ thống chung cư cũ. Các chuyên gia cho rằng, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) kế thừa quy định tại Nghị quyết số 258/2025/QH15 về khái niệm “dự án lớn, quan trọng”, trong đó làm rõ hơn nội dung liên quan xây dựng lại nhà chung cư cũ. Đây là cơ sở để thiết kế các cơ chế, chính sách đặc thù do HĐND thà nh phố quyết định nhằm thúc đẩy quá trình cải tạo trong thời gian tới. Đáng chú ý, dự thảo luật cũng trao cho Hà Nội một số cơ chế đặc thù quan trọng, cho phép UBND thành phố chủ động điều chỉnh quy hoạch chung, kể cả các quy hoạch do Thủ tướng phê duyệt. Cùng với đó là cơ chế chỉ định hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, tạo điều kiện thu hút các doanh nghiệp có năng lực và trách nhiệm xã hội tham gia cải tạo đô thị. TRẦN HOÀNG Kiểm định toàn bộ chung cư cũ tại 48 xã, phường Đầu năm 2026, UBND TP Hà Nội ban hành kế hoạch kiểm định, đánh giá chất lượng toàn bộ các khu chung cư cũ tại 48 xã, phường trên địa bàn. Việc rà soát được kỳ vọng tạo cơ sở pháp lý quan trọng để thúc đẩy chương trình cải tạo, xây dựng lại các khu nhà xuống cấp trong thời gian tới. Chung cư cũ ở phường Kim Liên Dự thảo luật cũng khuyến khích huy động các nguồn lực xã hội hóa, vốn ODA và các nguồn vốn hợp pháp khác để triển khai các chương trình, dự án phát triển Thủ đô và tăng cường liên kết vùng. LUẬT THỦ ĐÔ (SỬA ĐỔI):
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==