14 n Thứ Tư n Ngày 7/1/2026 XÃ HỘI ĐÔNG KHÁCH CHƯA CHẮC ĐÃ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG Theo thống kê của Sở VHTTDL tỉnh Quảng Ninh, chỉ trong 3 ngày nghỉ Tết Dương lịch 2026, Vịnh Hạ Long đón khoảng 36.000 lượt khách tham quan, có ngày số tàu xuất bến lên tới gần 500 lượt. Đây có thể coi là tín hiệu tích cực cho mục tiêu tăng trưởng du lịch của địa phương, song đồng thời cũng làm lộ rõ áp lực lên không gian di sản, đặc biệt trong các khung giờ cao điểm khi tàu du lịch ra vào dày đặc. Tại Sa Pa, công suất phòng đạt trên 95% từ trước lễ, nhiều tuyến đường trung tâm và trục dẫn ra các điểm tham quan xảy ra ùn tắc cục bộ. Mù Cang Chải ghi nhận tình trạng kín lịch chụp ảnh, kín phòng lưu trú đúng mùa hoa tớ dày và chuỗi lễ hội đầu năm. Ở Tuyên Quang, con đường độc đạo vào làng Lô Lô Chải ùn ứ hàng giờ do lượng xe cá nhân tăng đột biến, Hẻm Tu Sản từ sáng đến chiều lúc nào cũng ken đặc người xếp hàng check-in. Sự đảo chiều này, theo nhận định của các chuyên gia du lịch, có liên quan trực tiếp đến phong trào du lịch trải nghiệm đang lên, kết hợp với việc hạ tầng giao thông kết nối các tỉnh biên giới, vùng cao được cải thiện rõ rệt vào cuối năm 2025. Du khách, đặc biệt là người trẻ, có xu hướng tìm đến những không gian mới, ít bị đóng khung bởi hình ảnh du lịch đại trà. Theo TS Đỗ Tiến Minh (Hiệp hội Du lịch Việt Nam), nhiều điểm đến tương tự hiện cũng đang khai thác du lịch theo mùa, tập trung cao độ trong thời gian ngắn, thiếu sự phân bổ hợp lý về không gian và thời gian. Mô hình này dễ tạo ra doanh thu tức thì, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ bào mòn cảnh quan, quá tải hạ tầng và xáo trộn đời sống cộng đồng. Thực tế tại một số làng du lịch cộng đồng vùng cao, khi lượng khách tăng đột biến, người dân buộc phải ưu tiên phục vụ du lịch, trong khi sinh hoạt truyền thống bị thu hẹp hoặc biến thành màn trình diễn mang mục đích thương mại. PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa, Xã hội của Quốc hội cho rằng, du lịch Việt Nam đang đứng trước ngã rẽ quan trọng. Nếu tiếp tục chạy theo số lượng mà bỏ qua sức chịu tải của di sản và cộng đồng, chúng ta sẽ sớm phải trả giá bằng chính sự xuống cấp của những điểm đến đang hút khách hôm nay. Ông Sơn phân tích, di sản thiên nhiên và văn hóa đều có ngưỡng chịu tải nhất định, bao gồm hạ tầng, môi trường sinh thái và đời sống cộng đồng. “Khi lượng khách vượt quá khả năng tiếp nhận của không gian di sản, sự xuống cấp không chỉ diễn ra ở cảnh quan mà còn ở trải nghiệm văn hóa. Những giá trị làm nên bản sắc rất dễ bị bào mòn nếu chỉ khai thác theo logic số đông”, ông nói. PHÁT TRIỂN DU LỊCH SONG HÀNH VỚI GIỚI HẠN CHỊU TẢI Trong một cuộc trao đổi bên lề hội thảo về du lịch văn hóa, PGS. TS Bùi Hoài Sơn nói với phóng viên Tiền Phong: “Điều đáng lo nhất của du lịch Việt Nam không phải là lúc vắng khách, mà là khi khách đến quá đông”. Theo ông, di sản không sụp đổ ngay sau một mùa cao điểm, nhưng sẽ mòn dần qua từng năm nếu cách khai thác chỉ nhắm vào doanh thu ngắn hạn. Một số địa phương quen với việc đón bao nhiêu cũng được, trong khi di sản và cộng đồng lại không có khả năng đàn hồi vô hạn. Ông Sơn cho rằng, giải pháp đầu tiên không nằm ở những dự án lớn hay khẩu hiệu bền vững, mà bắt đầu từ việc biết điểm dừng. Mỗi điểm đến cần tự trả lời câu hỏi mình chịu được bao nhiêu khách mỗi ngày, mỗi mùa, không chỉ về giao thông hay phòng nghỉ, mà cả về môi trường sống và nhịp sinh hoạt của người dân. Khi chưa xác định được giới hạn đó, mọi con số tăng trưởng đều mang tính may rủi. Ở góc nhìn thực tế, anh Nguyễn Ngọc Đô, một nhiếp ảnh gia kiêm hướng dẫn viên tại Tuyên Làm gì để không “ăn xổi”? Những ngày đầu năm 2026, bản đồ du lịch Việt Nam mở ra một bức tranh nhiều mảng đối lập. Trong khi Tuyên Quang, Sa Pa, Mù Cang Chải hay Vịnh Hạ Long ghi nhận tình trạng quá tải cục bộ, thì Đà Lạt (Lâm Đồng), nhiều tỉnh miền Tây và một số đô thị du lịch quen thuộc lại khá thông thoáng. Sự phân hóa này không chỉ phản ánh xu hướng dịch chuyển điểm đến của du khách, mà còn đặt ra câu hỏi lớn hơn về cách các không gian di sản, văn hóa đang “chịu tải” trước dòng khách ngày càng đông và đa dạng. Lượng khách đổ về Lô Lô Chải trong những ngày nghỉ đầu năm quá đông khiến trải nghiệm du lịch bị hạn chế GIẢI "BÀI TOÁN" HẠ TẦNG CHẬT CỨNG Kỳ nghỉ Tết Dương lịch kéo dài 4 ngày (1-4/1) vừa qua đã tạo nên một “làn sóng” du lịch đổ dồn về Hà Giang cũ, nay thuộc tỉnh Tuyên Quang. Các điểm đến quen thuộc như làng du lịch Lô Lô Chải, Cột cờ Lũng Cú, sông Nho Quế liên tiếp rơi vào cảnh quá tải, chen chúc. Lượng khách tăng đột biến không chỉ mang lại doanh thu lớn mà còn bộc lộ rõ những điểm nghẽn về bãi đỗ xe, lưu trú, giao thông và môi trường. Chủ quan không đặt trước, một số đoàn khách sau hành trình di chuyển vất vả qua đèo Thẩm Mã đã phải “đỏ mắt” tìm phòng. Tất cả các homestay trong bản đều thông báo hết chỗ. Nhóm khách đành chấp nhận ở ghép phòng cộng đồng hoặc chỉ tham quan trong ngày rồi quay ra xã Lũng Cú tìm nơi lưu trú khác. Ông Sình Dỉ Gai, Trưởng thôn Lô Lô Chải cho biết, lượng khách đến bản tăng đột biến trong kỳ nghỉ lễ. So với cùng kỳ năm ngoái, năm nay khách đến Lô Lô Chải tăng gần gấp đôi. Với 62 hộ kinh doanh homestay, hệ thống lưu trú rơi vào tình trạng “cháy phòng” liên tục từ thứ Năm đến hết thứ Bảy trong tuần nghỉ lễ. Tình trạng tương tự cũng diễn ra trên toàn cao nguyên đá Đồng Văn. Trên các trục đường dẫn vào khu vực, đặc biệt tại đèo Thẩm Mã, dòng xe nối dài, nhích từng chút một. Tại Cột cờ Lũng Cú, du khách phải xếp hàng chờ để leo gần 1.000 bậc thang lên đỉnh. Có thời điểm, khu vực này “gần như không còn chỗ đứng”. Tại khu vực sông Nho Quế, bến thuyền cũng quá tải, du khách phải chờ từ 2-3 tiếng mới được trải nghiệm. Không gian chật hẹp, bãi đỗ xe thiếu thốn khiến cảnh quan tại nhiều điểm du lịch trở nên hỗn loạn. Xe du lịch, ô tô cá nhân đỗ tràn lan “có chỗ nào đỗ được là đỗ”, gây tắc đường cục bộ. Cùng với đó, lượng khách tăng nhanh trong thời gian ngắn tạo áp lực lớn lên công tác vệ sinh môi trường, thu gom rác thải. GỠ NÚT THẮT HẠ TẦNG, KHÔNG ĐỂ DU LỊCH “TỰ BƠI” Theo ông Sình Dỉ Gai, Trưởng thôn Lô Lô Chải, bản hiện chưa có bãi đỗ xe tập trung. Xe của du khách vẫn đỗ rải rác trong thôn, dẫn đến tắc đường, mất mỹ quan. “Xã đã có kế hoạch làm bãi đỗ xe nhưng vẫn đang trong quá trình xây dựng”, ông Gai nói. Vấn đề rác thải cũng là nỗi lo thường trực. Hiện nay, các hộ dân và homestay ở Lô Lô Chải phải tự mang rác ra bãi rác chung của xã, trong khi xe chuyên dụng của huyện chỉ thu gom 2-3 ngày/lần. Vào dịp cao điểm, rác tồn đọng, gây phản cảm. Theo ông Gai, xã Lũng Cú vừa họp thống nhất sẽ thành lập đội môi trường hoạt động 24/24 để cải thiện tình hình. Trao đổi với phóng viên, ông Trần Đức Chung, Chủ tịch UBND xã Lũng Cú cho biết, Trong dịp Tết Dương lịch, lượng khách đổ dồn về Lô Lô Chải, Cột cờ Lũng Cú, sông Nho Quế tăng đột biến, khiến hạ tầng du lịch Tuyên Quang bộc lộ rõ tình trạng quá tải từ bãi đỗ xe, phòng nghỉ đến thu gom rác thải, giao thông và môi trường. Tuyên Quang: Khách "đỏ mắt" tìm phòng Du khách chờ xếp hàng tại khu vực sông Nho Quế Để người dân địa phương làm chủ Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, quản trị du lịch trong bối cảnh mới đòi hỏi sự thay đổi tư duy từ “đón càng đông càng tốt” sang “đón đúng, đón đủ và đón bền vững”. Điều này bao gồm việc sử dụng dữ liệu để dự báo dòng khách, phân bổ thời gian và không gian trải nghiệm, đồng thời tăng cường truyền thông để hướng du khách tới những điểm đến vệ tinh, tránh dồn nén vào một số tọa độ nóng. Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang, trong 4 ngày nghỉ Tết Dương lịch, toàn tỉnh đón khoảng 138.200 lượt khách, trong đó có hơn 7.200 khách quốc tế. Doanh thu du lịch ước đạt trên 350 tỷ đồng. Công suất phòng trung bình đạt 55–60%, riêng khu vực Công viên Địa chất toàn cầu đạt 100%.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==