14 n Thứ Ba n Ngày 10/3/2026 KHOA GIÁO ĐA DẠNG PHƯƠNG THỨC Trong bối cảnh tuyển sinh ĐH ngày càng hướng tới đánh giá toàn diện năng lực người học, nhiều cơ sở giáo dục ĐH đã điều chỉnh phương thức xét tuyển theo hướng kết hợp nhiều tiêu chí. Việc giảm tỉ trọng học bạ và tăng vai trò của các kì thi đánh giá năng lực hoặc điểm thi tốt nghiệp THPT được xem là bước đi nhằm bảo đảm công bằng, đồng thời phản ánh đầy đủ hơn năng lực học tập của thí sinh. Một trong những đơn vị triển khai rõ nét xu hướng này là ĐH Quốc gia TPHCM khi áp dụng phương thức xét tuyển tổng hợp. Đây là phương thức xét tuyển thống nhất trong toàn hệ thống, cho phép thí sinh sử dụng đồng thời nhiều nguồn dữ liệu để xét tuyển. Cụ thể, thí sinh có thể sử dụng kết quả kì thi tốt nghiệp THPT, kết quả kì thi đánh giá năng lực do ĐH này tổ chức, kết quả học tập THPT (học bạ) cùng một số tiêu chí bổ sung khác để tham gia xét tuyển. Cách tiếp cận này nhằm phản ánh năng lực học tập một cách toàn diện, hạn chế việc phụ thuộc vào một kết quả thi hoặc một thành tích học tập riêng lẻ. Theo định hướng tuyển sinh của ĐH Quốc gia TPHCM, các trường thành viên được trao quyền tự chủ trong việc xác định ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào, xây dựng hệ số quy đổi và trọng số cho từng tiêu chí xét tuyển. Việc xác định các hệ số này phải bảo đảm phù hợp với đặc thù ngành đào tạo, đồng thời tuân thủ quy định của Bộ GD&ĐT và chịu trách nhiệm giải trình trước xã hội. Tùy từng trường thành viên, các hệ số này có thể khác nhau. Việc xác định trọng số thường dựa trên tỉ lệ nhập học theo từng phương thức trong ba năm gần nhất hoặc thông qua phân tích mối tương quan giữa điểm xét tuyển và kết quả học tập của sinh viên sau khi nhập học. Một điểm đáng chú ý trong chính sách tuyển sinh của ĐH Quốc gia TPHCM là việc áp dụng cơ chế cộng điểm cho thí sinh đến từ 149 trường THPT thuộc danh sách ưu tiên xét tuyển. Những thí sinh này khi đăng kí vào các trường thành viên có thể được cộng điểm thưởng tối đa 5 điểm trên thang điểm 100 (mức điểm cụ thể do từng trường thành viên quy định). Trong giai đoạn 2026-2028, chính sách cộng điểm này áp dụng với thí sinh thuộc 149 trường THPT nếu đáp ứng đồng thời hai điều kiện: Học tối thiểu hai năm tại trường và có học lực trung bình cả ba năm THPT đạt từ loại Tốt trở lên. Từ năm 2029, chính sách ưu tiên này sẽ chỉ còn áp dụng đối với thí sinh học tại các trường THPT chuyên. Không chỉ ĐH Quốc gia TPHCM, nhiều cơ sở giáo dục ĐH khác như Trường ĐH Ngoại thương, ĐH Kinh tế Quốc dân hay ĐH Bách khoa Hà Nội cũng áp dụng phương thức xét tuyển kết hợp. Với cách thức này, mỗi thành tố trong hồ sơ xét tuyển đều có vai trò nhất định trong tổng điểm xét tuyển, góp phần tạo nên bức tranh đánh giá toàn diện hơn về năng lực của thí sinh. THÍ SINH CẦN XÁC ĐỊNH RÕ MỤC TIÊU Song song với việc đa dạng hóa phương thức tuyển sinh, nhiều trường ĐH hiện nay cũng tổ chức các kì thi riêng để phục vụ công tác tuyển sinh. Kết quả của những kì thi này không chỉ được sử dụng tại chính trường tổ chức mà còn được một số trường khác chấp nhận trong quá trình xét tuyển. Theo PGS.TS Nguyễn Thanh Chương, Bí thư Đảng ủy Trường ĐH Giao thông Vận tải, trước hết thí sinh cần xác định rõ mục tiêu nghề nghiệp và ngành học mong muốn theo đuổi. Khi đã xác định được ngành học, thí sinh mới nên tìm hiểu xem những trường nào đào tạo ngành đó và các trường sử dụng kết quả thi nào để xét tuyển. “Hiện nay các trường có tổ chức kì thi riêng. Kì thi này để xét các thí sinh đủ điều kiện trúng tuyển vào trường đó và các kì thi đánh giá năng lực để lấy kết quả xét tuyển. Vì vậy thí sinh cần phân biệt rõ giữa hai loại kì thi này”, PGS.TS Nguyễn Thanh Chương lưu ý. Đối với kì thi tuyển sinh riêng của từng trường, thí sinh thường chỉ có cơ hội tham gia một lần. Do đó, việc chuẩn bị tâm lí, nắm rõ quy chế thi và phương thức tổ chức rất quan trọng để tránh những sai sót không đáng có. Theo PGS.TS Nguyễn Thanh Chương, về mặt kiến thức, phần lớn các kì thi riêng hiện nay vẫn tập trung vào khối kiến thức cơ bản của các môn như Toán, Văn và các môn khoa học tự nhiên hoặc khoa học xã hội. Đây cũng chính là nền tảng kiến thức phục vụ cho kì thi tốt nghiệp THPT. Thí sinh cần tập trung vào những kiến thức cơ bản này để có thể đạt kết quả tốt trong nhiều kì thi khác nhau. Đối với các kì thi đánh giá năng lực được sử dụng để xét tuyển vào nhiều trường ĐH, thí sinh cần tìm hiểu rõ những trường nào sử dụng kết quả của kì thi đó. Trong những năm gần đây, các kì thi đánh giá năng lực của 2 ĐH Quốc gia hay kì thi đánh giá tư duy của ĐH Bách khoa Hà Nội đã thu hút đông đảo thí sinh tham gia. Thí sinh cũng cần nắm rõ quy trình tổ chức, quy chế thi cũng như cấu trúc bài thi để hạn chế những sai sót không đáng có trong quá trình làm bài. Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Thanh Chương, dù là kì thi nào, thí sinh cũng cần chuẩn bị tâm thế nghiêm túc và quyết tâm đạt kết quả tốt nhất. “Tôi tin rằng nếu thí sinh nắm chắc kiến thức cơ bản thì sẽ có kết quả tốt trong các kì thi đánh giá, dù đó là kì thi của trường nào”, ông Chương nói. Ở góc độ quản lí nhà nước, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Giáo dục ĐH (Bộ GD&ĐT) cho rằng, thời điểm tuyển sinh ĐH là một cột mốc quan trọng đối với học sinh lớp 12. Ông khuyến khích thí sinh chủ động tìm hiểu thông tin tuyển sinh và trao đổi trực tiếp với đại diện các trường để có lựa chọn phù hợp. “Chúng ta đang sống trong một kỉ nguyên mà trí tuệ nhân tạo, kinh tế xanh, công nghệ số và hội nhập toàn cầu đang tái định hình mọi lĩnh vực. Những ngành nghề của hôm qua có thể không còn là trung tâm của ngày mai, trong khi những nghề của ngày mai có thể chưa kịp xuất hiện”, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo nhận định. Trong bối cảnh đó, việc lựa chọn ngành học không chỉ đơn thuần là chọn một chương trình đào tạo hay một tấm bằng, mà còn là con đường phát triển cá nhân trong dài hạn. NGHIÊM HUÊ Mùa tuyển sinh đại học (ĐH) năm 2026 ghi nhận xu hướng rõ nét khi nhiều trường tăng cường các phương thức xét tuyển kết hợp, đồng thời hạn chế tỉ trọng học bạ trong tổng điểm xét tuyển. Xu hướng xét tuyển kết hợp lên ngôi Thí sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh năm 2026 TUYỂN SINH ĐH 2026: Theo các chuyên gia, với xu hướng tuyển sinh ngày càng đa dạng, điều quan trọng nhất đối với thí sinh không phải là lựa chọn càng nhiều phương thức càng tốt, mà là hiểu rõ năng lực bản thân, tìm hiểu kĩ thông tin tuyển sinh và xây dựng chiến lược đăng kí phù hợp. CHUYỆN HÔM NAY Đầ u phố - Trung Đông đang đấu nhau bằ ng tên lử a, má y bay không ngườ i lá i; cuố i bả n - nhiề u nướ c châu Á , nhấ t là Đông Nam Á , trong đó có Việ t Nam đố i mặ t rủ i ro giá n đoạ n, đứ t gã y nguồ n cung xăng dầ u. Trong khi đó , vai trò củ a xăng dầ u trong nề n kinh tế quan trọ ng như má u nuôi cơ thể ; thiếu máu thì cơ thể suy kiệt, thiếu xăng dầu thì sản xuất ngừng trệ, chuỗi cung ứng bị tắc nghẽn, lạ m phá t tăng cao… Cụ thể , mấ y ngà y qua ở Hà Nộ i, không ít ngườ i phả n á nh tình trạ ng đế n đôi ba cây xăng gầ n cơ quan, gầ n nhà đề u thấ y đó ng cử a (không rõ do bấ t khả khá ng hay găm hà ng chờ giá tăng), đế n cây xăng xa hơn thì phả i xế p hà ng rấ t lâu, mớ i tớ i lượ t. Ngà y 8/3, nhiề u cây xăng chỉ bá n tố i đa 50.000 đồ ng/lượ t cho ngườ i đi xe má y, 300.000-500.000 đồ ng/lượ t cho ngườ i đi ô tô. Cá c nướ c xung quanh Việ t Nam cũ ng đã có nhiề u độ ng thá i phò ng chố ng tá c độ ng tiêu cự c củ a chiế n sự ở Trung Đông, trong đó có giá xăng dầu liên tụ c tăng. Ngà y 9/3, Tổ ng thố ng Hàn Quốc Lee Jae Myung triệu tập một cuộc họp khẩn cấp, đề xuất áp đặt mức giá trần nhiên liệu. Nế u đượ c á p dụ ng, đây sẽ là lần đầu tiên Hà n Quố c phả i dù ng đế n biệ n phá p mạ nh tay nà y trong gần 30 năm qua. Trong khi đó , Thá i Lan, Nhậ t Bả n, Trung Quố c hạn chế xuất khẩu nhiên liệu; cò n Ấn Độ gia tăng nhậ p khẩ u dầu Nga, Myanmar hạn chế xe cộ đi trên đườ ng khi thị trường năng lượng gián đoạn… Tình trạ ng “đầ u phố ăn ớ t cuố i bả n rộ p môi” nà y là ví dụ cụ thể củ a hiệ u ứ ng cá nh bướ m. Trong khoa họ c, một thay đổi nhỏ của dữ liệu đầu vào có thể dẫn đến một thay đổi lớn của kết quả. Nó i mộ t cá ch hình tượ ng hơn, mộ t con bướ m nhỏ bé vỗ cá nh cũ ng có thể tá c độ ng tớ i mộ t cơn bã o cự c mạ nh cá ch xa nó hà ng ngà n, hà ng vạ n cây số . Một cái vỗ cánh mong manh của con bướm đôi khi không chỉ làm lay động cánh rừng, mà còn có thể dội thành cơn bão ở nửa kia địa cầu. Trong thời đại toàn cầu hóa, chiến tranh ở Trung Đông cũng mang dáng dấp của hiệu ứng cánh bướm như thế. Khi căng thẳng leo thang giữa Iran vớ i Mỹ và Israel trong những vòng xoáy xung đột khu vực, những tiếng nổ ở sa mạc xa xôi không chỉ dừng lại ở ranh giới chiến tuyến. Nếu tuyến vận tải chiến lược như eo biể n Hormuz bị phong tỏa ké o dà i, dòng chảy dầu mỏ của thế giới sẽ bị bóp nghẹt đế n tắ c nghẽ n, khiế n ngườ i dù ng cuố i cù ng “tắ c thở ”. Từ đó, những gợn sóng kinh tế biế n thà nh là n só ng lan đi khắp hành tinh: giá năng lượng tăng, chuỗi cung ứng đứ t, và những quốc gia ở rất xa chiến trường như Việ t Nam cũng cảm nhận rõ hậu quả khi giá xăng dầu, chi phí vậ n tả i leo thang, kéo theo áp lực lên sả n xuấ t, kinh doanh và đời sống người dân. Đó chính là nghịch lý của thế giới hiện đại: một biến động địa chính trị ở vùng sa mạc có thể len lỏi vào từng bữa cơm, từng chuyến xe, từng hóa đơn sinh hoạt của những người chưa từng đặt chân tới Trung Đông. Vì vậy, con đường duy nhất để chặn lại “cơn bão cánh bướm” ấy là quay trở lại với ngoại giao và đối thoại. Cộng đồng quốc tế cần thúc đẩy các kênh đàm phán đa phương, tạo hành lang hòa giải, giảm leo thang quân sự và bảo vệ các tuyến thương mại toàn cầu. Khi tiếng súng được thay bằng bàn đàm phán, những cánh bướm của hòa bình mới có thể bay đi - không mang theo bão tố, mà mang theo hy vọng cho một thế giới ổn định hơn. TH.A Đầ u phố ăn ớ t cuố i bả n rộ p môi TIẾP THEO TRANG 1
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==