12 n Thứ Ba n Ngày 10/3/2026 QUỐC TẾ Ông Mojtaba Khamenei được nói là một người có ảnh hưởng lớn sau hậu trường, điều phối các hoạt động quân sự và tình báo tại văn phòng của cha mình. Ông có mối quan hệ rất thân thiết với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo hùng mạnh và được coi là ứng cử viên được họ ưu ái. CỦNG CỐ QUYỀN LỰC Trước khi được lựa chọn, vị giáo sĩ 56 tuổi được biết đến nhiều với vai trò giảng dạy tại các trường dòng Shi’ite nổi tiếng. Tuy nhiên, tính cách hay quan điểm chính trị của ông bên ngoài hàng ngũ thân cận của cha mình vẫn là điều còn bí ẩn, vì ông hiếm khi phát biểu hay xuất hiện trước công chúng. Giờ đây, ông sẽ nắm quyền không chỉ với tư cách người đứng đầu tôn giáo và chính trị mới của Iran, mà còn là tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang của đất nước. Ông Vali R. Nasr, chuyên gia về Iran và Hồi giáo Shi’ite tại Đại học Johns Hopkins (Mỹ), cho rằng việc lựa chọn ông Mojtaba Khamenei là điều bất ngờ, nhưng rất có ý nghĩa. “Việc lựa chọn ông Mojtaba là sự tiếp nối truyền thống, và ông ấy cũng sẵn sàng hơn các ứng cử viên khác để nhanh chóng củng cố quyền lực và khẳng định quyền kiểm soát hệ thống”, ông Nasr nhận định. Theo chuyên gia này, ông Mojtaba Khamenei đã được xem xét là người kế nhiệm từ lâu; nhưng ông dường như đã biến mất khỏi chú ý trong 2 năm qua. Một số quan chức cấp cao Iran hiểu tình hình nội bộ cho biết, cố Đại giáo chủ Ali Khamenei từ ng nói với các cố vấn thân cận, rằng ông không muốn con trai mình kế vị vì không muốn vai trò này trở thành cha truyền con nối. Cuộc cách mạng Hồi giáo năm 1979 đã lật đổ chế độ quân chủ với lời hứa chấm dứt truyền thống cha truyền con nối và trả lại quyền lực cho nhân dân. Tuy nhiên, việc đưa ông Mojtaba Khamenei lên nắm quyền cho thấy những người trong giới quyền lực ở Iran, bao gồm các giáo sĩ cấp cao, Lực lượng Vệ binh Cách mạng và các chính trị gia có ảnh hưởng, đã đoàn kết lại trong thời điểm khủng hoảng và chiến tranh khốc liệt. Ông Ali Larijani, người đứng đầu Hội đồng An ninh quốc gia Iran, một chính trị gia kỳ cựu thực dụng, đang đóng vai trò trung tâm trong việc điều hành đất nước. Ông và ông Mojtaba Khamenei là đồng minh và bạn bè lâu năm. Cả hai đều có ảnh hưởng trong lực lượng vũ trang Iran. Lực lượng Vệ binh Cách mạng mang sứ mệnh bảo vệ nền cộng hòa Hồi giáo và biên giới của đất nước. Lực lượng này đã trở thành một thế lực chính trị, quân sự và kinh tế hùng mạnh, hiện phụ trách các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái nhằm vào Israel, các quốc gia Ả-rập ở vùng Vịnh Ba Tư, các căn cứ cũng như đại sứ quán của Mỹ trong khu vực. Ông Mojtaba Khamenei được lựa chọn bởi Hội đồng Chuyên gia gồm 88 giáo sĩ Hồi giáo Shi’ite cấp cao. Trong khi Hội đồng đang tranh luận về sự lựa chọn của họ, Israel đã tấn công tòa nhà ở Qum, một trong những trung tâm quyền lực chính của Hồi giáo Shi’ite, nơi Hội đồng thường họp để bỏ phiếu bầu lãnh đạo mới. Nhưng theo hãng thông tấn Iran Fars, tòa nhà đó trống rỗng khi bị tấn công vì các giáo sĩ họp trực tuyến. Trong các cuộc thảo luận, đa số giáo sĩ cấp cao trong Hội đồng ủng hộ việc bổ nhiệm ông Mojtaba Khamenei, tin rằng ông có đủ năng lực cần thiết để lãnh đạo Iran vào thời điểm này. Một số giáo sĩ cho rằng sau khi ông Ali Khamenei bị Mỹ và Israel ám sát, việc chọn con trai ông sẽ tôn vinh di sản của ông. LỰA CHỌN KHÔN NGOAN “Ông Mojtaba là sự lựa chọn khôn ngoan nhất hiện nay vì ông ấy rất quen thuộc với việc điều hành và phối hợp các bộ máy an ninh và quân sự. Ông ấy đã phụ trách việc này rồi”, ông Mehdi Rahmati, một nhà phân tích ở Tehran, nói với New York Times. Tuy nhiên, ông Rahmati cũng cho rằng lựa chọn này có thể tăng thêm sự chia rẽ trong dư luận, khi có một bộ phận người dân phản đối sự cai trị nghiêm khắc. Cố lãnh đạo Ali Khamenei có tiếng nói cuối cùng trong tất cả vấn đề chính của nhà nước. Ông thể hiện ít linh hoạt trong cải cách và rất ít nhượng bộ trong đàm phán hạt nhân với Mỹ. Một số nhà phân tích cho rằng ông Mojtaba Khamenei vẫn có thể nghiêng về phía cải cách, vì ông thuộc thế hệ giáo sĩ trẻ hơn, thực dụng hơn và sẽ ít gặp phải sự phản kháng từ các phe phái cứng rắn và bảo thủ. Ông Abdolreza Davari, một chính trị gia thân cận với ông Khamenei, nói với New York Times rằng ông Mojtaba Khamenei có thể sẽ theo phong cách của Thái tử kế vị Ả-rập Xê-út Mohammed bin Salman - người đã cho phép một số quyền tự do trong xã hội khi đảm nhận quyền lãnh đạo thực tế. “Nếu có ai đó có thể nghiêng về hướng giảm leo thang với Mỹ, đó sẽ là ông ấy (Mojtaba Khamenei). Bất kỳ người nào khác sẽ phải đối mặt với sự phản đối từ tầng lớp cầm quyền và những người bảo thủ”, ông Davari nhận định. Tại Washington, Tổng thống Donald Trump cho biết, nhiều người mà Mỹ coi là những nhà lãnh đạo tiềm năng của Iran đã thiệt mạng kể từ khi cuộc chiến bắt đầu. “Chẳng mấy chốc chúng ta sẽ không biết ai là ai cả”, ông nói. Khi được hỏi về kịch bản xấu nhất ở Iran, ông Trump nói: “Tôi đoán trường hợp xấu nhất sẽ là chúng tôi làm điều này và người lên nắm quyền cũng tệ như người trước. Đúng vậy, điều đó có thể xảy ra. Chúng tôi không muốn điều đó xảy ra”. BÌNH GIANG (theo NYT, Reuters) Iran đã lựa chọn ông Mojtaba Khamenei, con trai của Đại giáo chủ Ali Khamenei quá cố, trở thành Lãnh tụ tối cao kế nhiệm. Nhà lãnh đạo mới là người khá bí ẩn ngay cả trong nội bộ Iran. Những bí ẩn xung quanh tân Lãnh tụ tối cao Iran Lập trường cứng rắn với Mỹ và Israel Một trong những yếu tố quan trọng định hình chính sách của tân lãnh tụ Iran là cuộc đối đầu kéo dài giữa Iran với Mỹ và Israel. Các nhà phân tích cho rằng việc lựa chọn ông Mojtaba Khamenei, người được xem là nhân vật bảo thủ, cho thấy Tehran chưa có ý định thay đổi chiến lược đối đầu. Theo Reuters, việc ông được đưa lên vị trí lãnh tụ tối cao được nhiều quan chức Iran mô tả như một “thông điệp thách thức” đối với Washington và Tel Aviv trong bối cảnh căng thẳng quân sự gia tăng trong khu vực. Trong khi đó, các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của các lực lượng thân Iran tại Trung Đông tiếp tục diễn ra gần đây, cho thấy chiến lược răn đe khu vực của Tehran vẫn được duy trì. Giới chuyên gia cho rằng, Iran có thể tiếp tục dựa vào mạng lưới lực lượng đồng minh trong khu vực, thường được gọi là “trục kháng chiến”, bao gồm các tổ chức. Một hướng đi khác nhiều khả năng được tân lãnh tụ Iran thúc đẩy là mở rộng quan hệ với các đối tác ngoài phương Tây, đặc biệt là Nga và Trung Quốc. Ông Mojtaba Khamenei (giữa) dự cuộc mít tinh thường niên Ngày Quds tại Tehran, năm 2019 ẢNH: AP Quân đội Israel tuyên bố đã phát động một đợt tấn công mới vào miền trung Iran và cơ sở hạ tầng của phong trào Hezbollah ở thủ đô Beirut của Li-băng. Hình ảnh trong video của hãng tin Reuters cho thấy một cột khói lớn bốc lên từ vùng ngoại ô phía nam thành phố Beirut. Trong đêm trước đó, quân đội Israel cho biết đã thực hiện một cuộc tấn công ở Beirut khiến một số chỉ huy cấp cao của đơn vị Quds thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thiệt mạng. Cùng lúc đó, IRGC thông báo phóng thêm tên lửa, nhưng không tiết lộ thông tin chi tiết. Tại Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất (UAE), một nhóm phóng viên CNN ở Abu Dhabi cho biết đã nghe thấy những tiếng nổ lớn, gọi đó là một trong những tiếng nổ lớn nhất mà họ nghe thấy kể từ khi chiến tranh bùng phát. Bộ Quốc phòng UAE giải thích những âm thanh đó là kết quả của việc hệ thống phòng không đánh chặn tên lửa đạn đạo, cũng như máy bay chiến đấu đánh chặn máy bay không người lái. Tại Ả-rập Xê-út, bốn máy bay không người lái hướng tới mỏ dầu Shaybah, một trong những mỏ dầu lớn nhất khu vực, đã bị chặn và phá hủy trên sa mạc Rub’ al Khali rộng lớn, Bộ Quốc phòng Ả-rập Xê-út cho biết. Tại Kuwait, một máy bay không người lái đã bị Lực lượng Vệ binh Quốc gia bắn hạ. Tại Qatar, lực lượng vũ trang đánh chặn một cuộc tấn công bằng tên lửa. Tại Bahrain, ít nhất 32 người đã bị thương, trong đó bốn người bị thương nặng, khi thị trấn Sitra bị tấn công bằng máy bay không người lái. MINH HẠ NH (theo CNN) Trung Đông rung chuyển vì các cuộc không kích dồn dập Sáng 9/3, các quốc gia Trung Đông đồng loạt ghi nhận nhiều cuộc tấn công mới. Quân đội Israel mở đợt không kích vào miền trung Iran và mục tiêu Hezbollah tại Libăng. Đáp lại, Iran tuyên bố phóng thêm tên lửa, buộc hệ thống phòng không của vùng Vịnh phải hoạt động liên tục. Khó i bố c lên sau vụ không kích nhà má y lọ c dầ u BAPCO ở Bahrain Ả NH: REUTERS Tổng thống Mỹ Donald Trump mớ i đây nói rằng Washington phải có tiếng nói trong việc lựa chọn lãnh tụ mới của Iran. “Nếu ông ta không được chúng tôi chấp thuận, ông ta sẽ không tồn tại lâu đâu”, ông Trump nói với ABC News. Israel trước đó cũng đe dọa sẽ nhắm vào bất kỳ ai được chọn.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==