10 n Thứ Ba n Ngày 10/3/2026 ĐỜI SỐNG Trong dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh của Bộ Y tế, tại Chương III, Mục 2 quy định đối tượng, nội dung giám sát trong phòng, chống rối loạn tâm thần đã đề cập tới 3 nhóm đối tượng giám sát rối loạn tâm thần, trong đó có nhóm đối tượng chịu áp lực cao, kéo dài về học tập, lao động, kinh tế. Những người bị stress kéo dài hoặc sang chấn tâm lý do thất nghiệp, ly hôn, bạo lực gia đình, xâm hại, dễ lo âu, cầu toàn quá mức, không biết quản lý cảm xúc tiêu cực... đều được đưa vào diện giám sát rối loạn tâm thần. QUAN TÂM TỚI SỨC KHỎE TÂM THẦN SỚM HƠN Bạn Triệu Tuyết Linh (22 tuổi, phường Từ Liêm, Hà Nội) cho rằng, đây là hướng đi dễ hiểu và có ý nghĩa trong việc khuyến khích người dân quan tâm đến sức khỏe tâm thần sớm hơn. Tuy nhiên, một số tiêu chí như stress vì học tập, áp lực kinh tế hay khó kiểm soát cảm xúc lại khá phổ biến trong đời sống, nên nếu đưa chung vào diện giám sát có thể khiến phạm vi chính sách trở nên quá rộng. Vì vậy, dự thảo nên bổ sung các ngưỡng cụ thể hơn về thời gian, mức độ, tiền sử bệnh… để việc áp dụng rõ ràng hơn, tránh việc vô tình coi những trạng thái tâm lý bình thường trong cuộc sống như một dạng bệnh cần phải điều trị. Theo Tuyết Linh, việc dự thảo quan tâm nhiều hơn tới sức khỏe tâm thần là điều tích cực. Điều đó cho thấy những áp lực tinh thần của học sinh, sinh viên đang được nhìn nhận nghiêm túc hơn. Tuy nhiên, khi đọc các tiêu chí như stress vì học tập hay khó kiểm soát cảm xúc được đưa vào diện giám sát cũng có chút băn khoăn. Bởi, đây là những trạng thái khá phổ biến trong quá trình học tập, nên nếu quy định quá rộng thì dễ khiến người trong cuộc cảm thấy mình như đang bị xem là bệnh nhân, trong khi nhiều khi đó áp lực khó tránh khỏi. “Vì vậy, theo tôi dự thảo nên có các tiêu chí cụ thể hơn về mức độ và thời gian để hỗ trợ đúng đối tượng, đồng thời tránh khiến những người đang cố gắng vượt qua áp lực học tập cảm thấy bị gắn nhãn bệnh lý”, Triệu Tuyết Linh chia sẻ. TRÁNH “Y KHOA HÓA” CÁC VẤN ĐỀ TÂM LÝ BÌNH THƯỜNG Chia sẻ với PV báo Tiền Phong, TS. Tâm lý học Giang Thiên Vũ - Giảng viên Đại học Sư phạm TPHCM phân tích, việc đưa nhóm “đối tượng chịu áp lực cao, kéo dài về học tập, lao động, kinh tế” vào diện giám sát trong phòng, chống rối loạn tâm thần trong dự thảo Thông tư là một nội dung khá mới và cũng gây nhiều tranh luận trong giới chuyên môn. Nếu nhìn từ góc độ khoa học tâm lý và sức khỏe tâm thần cộng đồng, về mặt khoa học, việc nhận diện những nhóm có nguy cơ cao là một hướng tiếp cận phù hợp với xu hướng dự phòng sớm và dự phòng cấp một trong sức khỏe tâm thần. Nhiều nghiên cứu quốc tế cho thấy stress kéo dài, sang chấn tâm lý, thất nghiệp, bạo lực gia đình hay áp lực học tập có liên hệ đáng kể với nguy cơ phát triển các rối loạn như trầm cảm, lo âu, rối loạn stress sau sang chấn (PTSD). Vì vậy, nếu hiểu theo nghĩa giám sát dịch tễ học và theo dõi nguy cơ, thì việc đưa nhóm này vào hệ thống theo dõi là hợp lý, giúp cơ quan y tế và các hệ thống hỗ trợ xã hội phát hiện sớm và can thiệp kịp thời. Tuy nhiên, vấn đề cần thận trọng nằm ở cách diễn đạt và triển khai thực tế. Những biểu hiện như “stress kéo dài”, “dễ lo âu”, “cầu toàn”, hay “không biết quản lý cảm xúc tiêu cực” vốn là những trạng thái tâm lý khá phổ biến trong đời sống hiện đại và không đồng nghĩa với rối loạn tâm thần. Nếu không có tiêu chí đánh giá khoa học, nguy cơ xảy ra hiện tượng “y khoa hóa các vấn đề tâm lý bình thường” là rất lớn. Điều này có thể dẫn đến việc gắn nhãn không cần thiết, làm gia tăng kỳ thị xã hội đối với các vấn đề tâm lý. Vị chuyên gia cho rằng, cần đặt nội dung này trong khung tiếp cận sức khỏe tâm thần tích cực. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hiện nay nhấn mạnh rằng chăm sóc sức khỏe tâm thần không chỉ là phát hiện rối loạn mà còn là tăng cường năng lực thích ứng, khả năng phục hồi (resilience) và vốn tâm lý của cá nhân. Do đó, nếu chính sách chỉ dừng ở “giám sát nguy cơ” mà không đi kèm các chương trình phòng ngừa, giáo dục và hỗ trợ tâm lý cộng đồng, thì hiệu quả sẽ rất hạn chế. CHÂU LINH Việc dự thảo Thông tư đưa những người chịu áp lực kéo dài về học tập, công việc, kinh tế vào nhóm giám sát rối loạn tâm thần đang thu hút nhiều ý kiến. Trong khi một số người cho rằng đây là bước tiến để quan tâm sớm hơn tới sức khỏe tinh thần, nhiều chuyên gia cảnh báo cần tiêu chí rõ ràng để tránh biến những áp lực tâm lý phổ biến thành vấn đề bệnh lý. Phòng bệnh hay nguy cơ gắn nhãn tâm lý? Việc dự thảo Thông tư đưa những người chịu áp lực kéo dài về học tập, công việc, kinh tế vào nhóm giám sát rối loạn tâm thần đang thu hút nhiều ý kiến (Ảnh minh họa) Sáng 9/3, lực lượng Biên phòng cho biết vừa kịp thời cứu nạn các thuyền viên trên một tàu cá bị lật khi đang vào cửa Nhật Lệ. Cụ thể, lúc 6 giờ 05 phút cùng ngày, tàu cá QB-11064 TS do ông Nguyễn Tiến Hoàng (SN 1973, trú phường Đồng Hới) làm chủ tàu kiêm thuyền trưởng, cùng 5 thuyền viên đang trên đường từ biển trở về thì gặp sự cố tại khu vực cửa Nhật Lệ. Khi tàu tiến vào cửa biển, sóng lớn kết hợp luồng lạch cạn khiến tàu bị lật nghiêng, chìm một nửa. Bốn thuyền viên được tàu cá hoạt động gần đó kịp thời cứu vớt, riêng thuyền trưởng Nguyễn Tiến Hoàng bám lại trên tàu đang bị chìm. Nhận tin báo, Đồn Biên phòng Nhật Lệ đã điều động xuồng ST660 cùng tổ công tác nhanh chóng tiếp cận hiện trường. Đến khoảng 6 giờ 30 phút, lực lượng cứu nạn đã đưa thuyền trưởng lên xuồng an toàn. Sau đó, lực lượng biên phòng phối hợp cùng các tàu cá của ngư dân dùng dây chằng buộc, lật lại tàu bị nạn và bơm nước để kéo vào bờ sửa chữa. Con tàu dài hơn 13 m, hành nghề lưới rê, vừa xuất bến đi khai thác hải sản từ chiều hôm trước. Đáng chú ý, đây không phải là sự cố đầu tiên xảy ra tại khu vực cửa Nhật Lệ trong thời gian gần đây. Chỉ cách đây mấy ngày, một tàu cá khác cũng bị chìm khi đang ra vào cửa biển này do mắc cạn, khiến một ngư dân mất tích và sau đó được phát hiện tử vong. Theo ngư dân địa phương, cửa Nhật Lệ thời gian qua liên tục bị bồi lấp, hình thành các doi cát khiến luồng tàu ngày càng cạn và khó nhận biết. Vào những thời điểm thủy triều thấp hoặc khi có sóng lớn, tàu cá ra vào rất dễ bị mắc cạn, lật úp. Cửa Nhật Lệ là nơi hàng trăm tàu cá của ngư dân Đồng Hới và vùng lân cận ra vào mỗi ngày. Nếu tình trạng bồi lấp không được xử lý kịp thời, nguy cơ tai nạn hàng hải sẽ còn tiếp diễn, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động đánh bắt và sinh kế của ngư dân ven biển. HOÀNG NAM Cửa Nhật Lệ bị bồi lấp, đe dọa sinh kế ngư dân Chỉ trong thời gian ngắn, đã có 2 tàu cá bị chìm khi đang vào cửa Nhật Lệ (Quảng Trị). Vụ việc tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng luồng lạch cửa biển bị bồi lấp, gây nguy hiểm cho ngư dân, tàu thuyền và đe dọa sinh kế của hàng nghìn ngư dân địa phương. NGƯỜI ÁP LỰC HỌC TẬP, CÔNG VIỆC VÀO DIỆN GIÁM SÁT TÂM THẦN: “Chúng ta cũng cần làm rõ mục tiêu của “giám sát”. Trong lĩnh vực sức khỏe tâm thần, giám sát không nên được hiểu theo nghĩa quản lý hay kiểm soát cá nhân, mà nên được hiểu là thu thập dữ liệu, theo dõi xu hướng nguy cơ và xây dựng các chương trình hỗ trợ phù hợp. Ví dụ, trong bối cảnh trường học, thay vì “giám sát học sinh stress”, cần phát triển các chương trình giáo dục cảm xúc - xã hội (SEL), kỹ năng quản lý stress, tư vấn học đường để hỗ trợ học sinh”. TS. GIANG THIÊN VŨ - Giảng viên Đại học Sư phạm TPHCM Lực lượng Biên phòng tiếp cận cứu thuyền trưởng đang ở lại trên tàu một mình “Thủ phạm” khiến 108 người nhập viện Ngày 9/3, Sở Y tế TPHCM cho biết, bước đầu, cơ quan chức năng đã xác định được nguyên nhân dẫn đến vụ ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì ở Vũng Tàu khiến 108 người nhập viện. Cụ thể, kết quả phân tích của 28/51 mẫu (tỉ lệ 54,9%) cho ra kết quả dương tính với vi khuẩn Salmonella - là tác nhân gây nhiễm khuẩn đường tiêu hóa phổ biến liên quan đến thực phẩm. Trước đó, từ tối 2/3 ở khu vực Vũng Tàu có nhiều trường hợp đến Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu (phường Phước Thắng, TPHCM) điều trị, với các triệu chứng ngộ độc thực phẩm. Qua rà soát, những trường hợp này đều có điểm chung là đã sử dụng bánh mì mua tại cơ sở trên đường Đồ Chiểu, phường Vũng Tàu. Sở Y tế TPHCM đã yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh luôn trong tư thế sẵn sàng tiếp nhận, thu dung điều trị kịp thời các trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm theo đúng hướng dẫn của ngành. Quá trình rà soát, đến ngày 6/3, ngành y tế TPHCM đã ghi nhận tổng cộng 108 trường hợp điều trị các triệu chứng ngộ độc thực phẩm có liên quan đến cơ sở bánh mì nói trên. AN YÊN
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==