Trước tác động từ cuộc xung đột tại Trung Đông, giá xăng dầu trong nước đã tăng mạnh chỉ trong vài kỳ điều hành. Tại kỳ điều hành ngày 7/3, giá xăng E5RON92 tăng thêm 3.777 đồng/lít, lên 25.226 đồng/lít, còn xăng RON95 tăng 4.707 đồng/lít, lên 27.047 đồng/lít. Trong khi đó, dầu diesel tăng tới 7.207 đồng/lít, lên khoảng 30.239 đồng/lít. Đáng chú ý, chỉ trong hai kỳ điều hành liên tiếp ngày 5/3 và 7/3, giá dầu diesel, nhiên liệu chủ yếu của vận tải đã tăng gần 11.000 đồng/lít, mức tăng hiếm thấy trong thời gian ngắn. Điều này khiến chi phí nhiên liệu của doanh nghiệp vận tải và logistics đội lên nhanh chóng. Chia sẻ với PV Tiền Phong, ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Công ty TNHH Du lịch & Vận tải Vân Anh (Thanh Hóa) cho biết, chi phí vận hành đang tăng rất nhanh chỉ sau vài kỳ điều chỉnh giá xăng dầu, tạo sức ép lớn lên doanh nghiệp vận tải. Hiện doanh nghiệp này khai thác khoảng 30 xe giường nằm chạy tuyến đường dài cùng hàng chục xe trung chuyển tại hai đầu bến. Với đặc thù xe khách liên tỉnh hoạt động liên tục, mỗi phương tiện tiêu thụ hàng nghìn lít dầu mỗi tháng. Theo ông Dũng, chi phí nhiên liệu hiện là khoản chi lớn nhất trong cơ cấu vận hành của doanh nghiệp. Trung bình mỗi tháng, nhà xe phải chi gần 10 tỷ đồng tiền xăng dầu để duy trì hoạt động. Khi giá nhiên liệu tăng mạnh, tác động gần như lập tức phản ánh vào chi phí vận hành. “Giá xăng dầu tăng khoảng 30% như mấy ngày qua thì chi phí nhiên liệu của doanh nghiệp cũng đội lên tương ứng. Tính ra mỗi tháng chúng tôi phải gánh thêm khoảng 3 tỷ đồng tiền dầu”, ông Dũng cho biết. Theo lãnh đạo nhà xe Vân Anh, mức tăng chi phí này tạo áp lực rất lớn đối với doanh nghiệp vận tải, đặc biệt trong bối cảnh thị trường vận tải hành khách vẫn còn cạnh tranh mạnh. Dù chi phí nhiên liệu tăng nhanh, doanh nghiệp hiện vẫn chưa điều chỉnh giá vé, bởi việc tăng giá cần cân nhắc rất kỹ và còn phụ thuộc vào diễn biến thị trường. “Trước mắt doanh nghiệp vẫn cố gắng bám trụ để duy trì hoạt động. Nhưng nếu giá nhiên liệu tiếp tục neo ở mức cao trong thời gian dài thì sẽ rất khó xoay xở, có thể phải cắt giảm một số chặng hoặc điều chỉnh hoạt động”, ông Dũng chia sẻ. Không chỉ các doanh nghiệp vận tải lớn, nhiều nhà xe tuyến đường dài cũng đang chịu sức ép tương tự. Đại diện nhà xe SH (tuyến Nghệ An - Hà Nội) cho biết chi phí nhiên liệu tăng rất nhanh trong thời gian ngắn, khiến hoạt động vận hành của doanh nghiệp bị đảo lộn. “Trước đây mỗi lần đổ dầu cho xe chỉ khoảng 3,4 triệu đồng, nay đã lên gần 6 triệu đồng. Chi phí nhiên liệu gần như tăng gấp đôi”, đại diện nhà xe cho biết. Theo vị này, với các tuyến xe khách đường dài, mỗi chuyến xe thường tiêu thụ hàng trăm lít dầu. Khi giá dầu tăng mạnh, chi phí cho mỗi chuyến đi lập tức đội lên hàng triệu đồng, trong khi giá vé lại khó điều chỉnh ngay vì còn phụ thuộc sức mua thị trường và cạnh tranh giữa các hãng xe. Trước đà tăng sốc của giá xăng dầu, nhiều doanh nghiệp vận tải đã phải tính toán lại phương án hoạt động để tiết giảm chi phí. Hãng xe FUTA Hà Sơn - Miền Trung cho biết doanh nghiệp đã điều chỉnh hoạt động trung chuyển, cắt giảm một số điểm đón khách và sắp xếp lại tuyến chạy nhằm giảm chi phí nhiên liệu. Theo đó, doanh nghiệp tạm dừng trung chuyển tại một số khu vực như Ninh Bình và Huế, yêu cầu hành khách đến trực tiếp các điểm đón cố định thay vì được xe trung chuyển đưa đón như trước. “Việc cắt giảm trung chuyển có thể ảnh hưởng nhất định đến trải nghiệm của hành khách, nhưng trong bối cảnh chi phí nhiên liệu tăng vọt, đây là giải pháp cần thiết để giảm áp lực vận hành”, hãng xe FUTA Hà Sơn - Miền Trung cho hay. Theo Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, chi phí nhiên liệu hiện chiếm khoảng 35-40% tổng chi phí vận tải. Vì vậy khi giá dầu tăng mạnh, chi phí vận chuyển hàng hóa và hành khách đều tăng theo. Với mức tăng giá dầu như hiện nay, mỗi tấn hàng vận chuyển có thể phải tăng thêm khoảng 100.000 đồng tiền cước mới có thể bù đắp chi phí nhiên liệu. DƯƠNG HƯNG 5 n Thứ Hai n Ngày 9/3/2026 KINH TẾ “Trước mắt doanh nghiệp vẫn cố gắng bám trụ để duy trì hoạt động. Nhưng nếu giá nhiên liệu tiếp tục neo ở mức cao trong thời gian dài thì sẽ rất khó xoay xở, có thể phải cắt giảm một số chặng hoặc điều chỉnh hoạt động” Ông NGUYỄN TIẾN DŨNG Phó Giám đốc Công ty TNHH Du lịch & Vận tải Vân Anh (Thanh Hóa) Nhiều lĩnh vực chịu tác động “Các doanh nghiệp vận tải đang phải gồng mình để duy trì hoạt động và chờ đợi các tín hiệu ổn định hơn từ thị trường nhiên liệu. Nếu giá xăng dầu tiếp tục tăng, không chỉ dừng lại ở ngành vận tải, mà toàn bộ chuỗi cung ứng hàng hóa cũng bị ảnh hưởng”, đại diện Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam cho hay. Tác động của giá xăng dầu không chỉ dừng lại ở ngành vận tải. Khi chi phí vận chuyển tăng, toàn bộ chuỗi cung ứng hàng hóa cũng bị ảnh hưởng. Đại diện Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết chi phí logistics vốn đã chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản phẩm thủy sản. Khi giá nhiên liệu tăng, chi phí vận chuyển container lạnh và vận chuyển nội địa đều tăng theo. “Các doanh nghiệp thủy sản vừa chịu áp lực chi phí vận chuyển trong nước, vừa chịu chi phí logistics quốc tế tăng. Điều này khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể”, đại diện VASEP cho biết. Theo hiệp hội này, chỉ cần giá dầu tăng thêm vài nghìn đồng mỗi lít, chi phí vận hành của doanh nghiệp có thể tăng thêm hàng trăm triệu đến cả tỷ đồng mỗi tháng. Theo TS Phạm Thế Anh - chuyên gia kinh tế, bên cạnh yếu tố giá thế giới, cách thiết kế các sắc thuế hiện nay đối với xăng dầu cũng có thể làm khuếch đại tác động của cú sốc giá. Ông cho biết hiện xăng dầu đang chịu nhiều loại thuế như thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế giá trị gia tăng (VAT), mỗi loại khoảng 10%. Khi giá xăng dầu tăng mạnh, số thuế tuyệt đối mà người tiêu dùng phải trả cũng tăng theo. “Ví dụ, 10% của 15.000 đồng là 1.500 đồng, nhưng 10% của 25.000 đồng sẽ là 2.500 đồng mỗi lít. Khi giá xăng dầu tăng vọt, gánh nặng thuế thực tế cũng tăng theo”, ông Phạm Thế Anh phân tích. Theo vị chuyên gia này, để giảm tác động của các cú sốc từ bên ngoài và góp phần bình ổn giá trong nước, cách thiết kế các sắc thuế xăng dầu cần được xem xét lại. TS Phạm Thế Anh cho rằng có thể cân nhắc các giải pháp như giảm rào cản gia nhập thị trường để tăng cạnh tranh, sử dụng nguồn thu từ dầu thô để hỗ trợ giá trong giai đoạn xảy ra cú sốc, hoặc thiết kế lại cơ chế thuế. “Nhà nước có thể áp dụng thuế trọn gói cố định theo mức tiền trên mỗi lít xăng dầu, ví dụ khoảng 1.000 đồng/lít, thay vì thuế tính theo tỷ lệ phần trăm. Ngoài ra, cũng có thể áp dụng thuế co giãn theo giá, tức là thuế suất giảm khi giá xăng dầu tăng mạnh và tăng trở lại khi giá giảm nhằm tạo sự linh hoạt, giảm áp lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh”, TS Phạm Thế Anh cho hay. D.HƯNG ỨNG PHÓ CỦA DOANH NGHIỆP Chỉ trong những ngày đầu tháng 3, giá xăng dầu trong nước đã tăng rất mạnh, riêng dầu diesel tăng tới hơn 11.000 đồng/lít. Đà tăng này đang tạo áp lực lớn lên chi phí vận tải, logistics và sản xuất, buộc nhiều doanh nghiệp phải tính toán lại tuyến xe, giá cước và kế hoạch kinh doanh. Đại diện Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam cho rằng nếu giá xăng dầu tiếp tục duy trì ở mức cao trong thời gian dài, việc điều chỉnh giá cước vận tải là khó tránh khỏi. Khi đó, chi phí logistics có thể tăng theo và lan sang giá thành của nhiều loại hàng hóa trên thị trường. Nhà xe bám trụ Giá xăng dầu tăng mạnh khiến các doanh nghiệp tăng thêm hàng loạt chi phí “Các doanh nghiệp vận tải đang phải gồng mình để duy trì hoạt động và chờ đợi các tín hiệu ổn định hơn từ thị trường nhiên liệu. Nếu giá xăng dầu tiếp tục tăng, không chỉ dừng lại ở ngành vận tải, mà toàn bộ chuỗi cung ứng hàng hóa cũng bị ảnh hưởng”. Đại diện Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam Giá dầu tăng tác động bất lợi tới sản xuất kinh doanh
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==