12 n Thứ Năm n Ngày 5/3/2026 QUỐC TẾ Hội đồng các giáo sĩ cấp cao, chịu trách nhiệm lựa chọn lãnh tụ tối cao tiếp theo của Iran, nhóm họp ngà y 3/3 để thảo luận. Theo ba quan chức Iran am hiểu về các cuộc họp kín này, con trai của cố Lãnh tụ tối cao - Đại giáo chủ Ali Khamenei nổi lên như ứng cử viên sáng giá nhất. Các quan chức cho biết, các giáo sĩ đang xem xét khả năng công bố ông Mojtaba Khamenei là người kế nhiệm cha mình sớm nhất là vào ngà y 4/3. Tuy nhiên, một số thành viên bày tỏ lo ngại rằng điều này có thể khiến ông trở thành mục tiêu của Mỹ và Israel. Họ yêu cầu giấu tên khi thảo luận về các vấn đề nội bộ nhạy cảm. Theo các quan chức này, Hội đồng Chuyên gia đã tổ chức hai cuộc họp trực tuyến, một vào buổi sáng và một vào buổi tối 3/3. Hãng tin Fars, thân cận với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), đưa tin Israel đã không kích một tòa nhà tại Qum, một trong những trung tâm quyền lực chính của Hồi giáo Shi’a, nơi Hội đồng dự kiến nhóm họp để bầu lãnh tụ tối cao mới, nhưng tòa nhà không có người. Ông Vali Nasr, chuyên gia về Iran và Hồi giáo Shi’a tại Đại học Johns Hopkins (Mỹ), nhận định, việc bầu chọn ông Mojtaba Khamenei là một lựa chọn đáng ngạc nhiên và mang nhiều ý nghĩa. “Ông ấy được dự đoá n là người kế nhiệm từ lâu nhưng trong hai năm qua, cái tên này dường như đã biến mất khỏi ‘màn hình radar’. Nếu ông ấy được bầu, điều đó cho thấy phe cứng rắn, thuộc IRGC, hiện đang nắm quyền kiểm soát”, ông Nasr nói. CHÂN DUNG “NGƯỜI TRONG BÓNG TỐI” Ông Mojtaba Khamenei là một nhân vật có tầm ảnh hưởng nhưng sống ẩn dật, thường hoạt động trong hậu trường của đế chế quyền lực do cha mình xây dựng. Cha ông, Đại giáo chủ Ali Khamenei, thiệt mạng trong cuộc không kích chung của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hôm 28/2. Ông Mojtaba nổi tiếng là người có mối quan hệ mật thiết với IRGC. Theo ba quan chức Iran, chính lực lượng này đã thúc đẩy việc bổ nhiệm ông, với lý do ông có đủ phẩm chất và kinh nghiệm để dẫn dắt Iran vượt qua cơn khủng hoảng hiện nay. Ông Mehdi Rahmati, một nhà phân tích tại Tehran, nhận định: “Ông Mojtaba là lựa chọn sáng suốt nhất lúc này vì ông ấy am hiểu tường tận việc điều hành và phối hợp các bộ máy an ninh và quân sự. Trên thực tế, ông ấy đã phụ trách những việc này từ lâu”. Tuy nhiên, ông Rahmati cũng lưu ý rằng quyết định này sẽ không làm hài lòng tất cả mọi người. Ông dự đoán: “Một bộ phận công chúng sẽ phản ứng tiêu cực và mạnh mẽ, gây ra làn sóng phản đối”. Theo ông Rahmati, những người ủng hộ chính phủ sẽ coi đây là sự tiếp nối của một nhà lãnh đạo mà họ tôn kính như người tử vì đạo và sẽ nhanh chóng ủng hộ. Nhưng phe đối lập cũng sẽ coi đây là sự duy trì của chế độ hiện tại, vốn bị cáo buộc đã sát hại ít nhất 7.000 người biểu tình trong những tháng gần đây, và con số này có thể còn tăng lên, theo các nhóm nhân quyền. CÁC ỨNG VIÊN KHÁC Các ứng viên khác lọt vào vòng cuối bao gồm ông Alireza Arafi - một giáo sĩ và luật gia, thành viên hội đồng chuyển tiếp lãnh đạo ba người được lập sau khi Đại giáo chủ Khamenei qua đời, và ông Seyed Hassan Khomeini - cháu nội của người sáng lập chế độ Cộng hòa Hồi giáo, Đại giáo chủ Ruhollah Khomeini. Cả hai đều được coi là những người ôn hòa. Ông Abdolreza Davari, một chính trị gia thân cận với ông Mojtaba Khamenei, từng tuyên bố trong các cuộc phỏng vấn với The New York Times rằng, nếu ông Mojtaba lên kế vị, ông có thể nổi lên như một nhân vật theo phong cách của lãnh đạo Ảrập Xêút Mohammed bin Salman. Ông Davari nhắn tin trước khi chiến sự leo thang: “Ông ấy cực kỳ cấp tiến và sẽ gạt phe cứng rắn sang một bên. Hãy coi sự bổ nhiệm này như một sự lột xác”. Trong một cuộc họp báo tại Washington hôm 3/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết nhiều nhân vật mà chính quyền ông từng coi là nhà lãnh đạo tiềm năng của Iran đã thiệt mạng. Ông nói: “Khá sớm thôi, chúng ta sẽ chẳng còn biết ai là ai nữa”. Khi được hỏi về kịch bản xấu nhất ở Iran, ông nói: “Tôi đoán trường hợp xấu nhất là chúng ta làm điều này và ai đó lên nắm quyền cũng tồi tệ như người tiền nhiệm. Điều đó có thể xảy ra. Chúng ta không muốn điều đó xảy ra”. VAI TRÒ CỦA HỘI ĐỒNG CHUYÊN GIA Hội đồng Chuyên gia Iran gồm 88 giáo sĩ Shi’a cấp cao, được bầu qua các cuộc bầu cử công khai. Theo Hiến pháp Iran, hội đồng này chịu trách nhiệm bổ nhiệm, giám sát và bãi nhiệm lãnh tụ tối cao. Đây mới chỉ là lần thứ hai trong lịch sử 47 năm của nước Cộng hòa Hồi giáo, hội đồng này phải chọn một lãnh tụ tối cao mới. Năm 1989, chính hội đồng này chọn Đại giáo chủ Ali Khamenei lên nắm quyền lãnh đạo một nhà nước thần quyền non trẻ. Trong bốn thập kỷ, ông đã cai trị với quyền lực tuyệt đối. THÁ I AN (theo The New York Times) Các giáo sĩ cấp cao của Iran đang bàn về người kế nhiệm Lãnh tụ tối cao - Đại giáo chủ Ali Khamenei, theo đó , con trai ông, Mojtaba Khamenei, 56 tuổi, hiệ n là ứng cử viên số một, The New York Times đưa tin ngà y 4/3. Con trai cố lãnh tụ tối cao Iran có thể kế vị cha Israel tuyên bố mọi lãnh tụ mới của Iran đều trong tầm ngắm Israel ngày 4/3 cảnh báo, bất kỳ nhà lãnh đạo mới nào được các giáo sĩ Iran bổ nhiệm đều sẽ bị coi là “mục tiêu cần phải loại bỏ”. “Bất kỳ nhà lãnh đạo nào được Iran bổ nhiệm đều sẽ được coi là mục tiêu cần phải loại bỏ. Thủ tướng và tôi đã chỉ thị cho Lực lượng Phòng vệ Israel chuẩn bị và hành động bằng mọi biện pháp cần thiết như một phần không thể thiếu trong các mục tiêu của chiến dịch”, Bộ trưởng Quốc phòng Israel - ông Israel Katz - cho biết. “Không cần biết tên người kế nhiệm là gì, hay ông ấy trốn ở đâu”, ông Katz nói. “Chúng tôi sẽ tiếp tục hành động toàn lực, cùng với các đối tác Mỹ”. Một hội đồng gồm các giáo sĩ cấp cao được bầu chọn đang bầ u chọ n lãnh tụ tối cao mới, sau khi Đại giáo chủ Ali Khamenei thiệt mạng trong cuộc tấn công phủ đầu của Mỹ và Israel hôm 28/2. Hội đồng Chuyên gia là một nhóm gồm 88 giáo sĩ cấp cao được người dân Iran bầu chọn 8 năm/lần. MINH HẠ NH (theo CNN) Ông Mojtaba Khamenei đang đượ c cân nhắ c để bầ u là m lã nh tụ tố i cao Iran (ả nh chụ p năm 2019 tạ i Tehran) ẢNH: AP “Thủy lôi nổi và thủy lôi hải quân tạo ra mối đe dọa bất đối xứng nghiêm trọng tại những vùng biển chật hẹp này, đặc biệt là tại các tuyến vận tải hẹp của eo biển Hormuz, nơi nước nông và vị trí ven biển của Iran cho phép triển khai nhanh chóng từ tàu tấn công tốc độ cao, tàu ngầm hoặc các nền tảng khác”, bà Scarlett Suarez, chuyên gia phân tích tình báo cấp cao tại công ty tình báo rủi ro hàng hải và an ninh mạng Dryad Global có trụ sở tại Anh, nhậ n định. “Mặc dù chưa có hoạt động rải mìn quy mô lớn hoặc xác nhận phát hiện thủy lôi nào được ghi nhận trong cuộc khủng hoảng hiện nay, các mối đe dọa dai dẳng và khả năng sử dụng một phần hoặc có chọn lọc vẫn là điều có thể xảy ra”, bà Suarez nói. Hơn 20 triệu thùng dầu thô, khí hóa lỏng và nhiên liệu được vận qua eo biển Hormuz mỗi ngày trong năm 2025, theo dữ liệu từ hãng phân tích Vortexa. Các thành viên OPEC gồm Ả-rập Xê-út, Iran, UAE, Kuwait và Iraq xuất khẩu phần lớn dầu thô của họ qua eo biển này, chủ yếu sang châu Á. Qatar, một trong những nước xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới, vận chuyển gần như toàn bộ LNG của họ qua eo biển Hormuz. Hoạt động vận tải qua eo biển giữa Iran và Oman đã gần như tê liệt, từ khi Iran tấn công ồ ạt để đáp trả các cuộc không kích của Mỹ và Israel. Hình ảnh vệ tinh từ các hệ thống theo dõi tàu chở dầu cho thấy nhiều tàu ùn ứ gần những cảng lớn như Fujairah ở UAE và không di chuyển qua Hormuz. Tàu hàng mang cờ Mỹ Stena Imperative bị hư hại do “tác động từ trên không”, khi đang neo đậu tại Trung Đông; một công nhân xưởng tàu đã thiệt mạng trong vụ việc, Crowley, đơn vị quản lý tàu, cho biết. Ngày 1/3, một vật thể bay đánh trúng tàu MKD VYOM treo cờ Quần đảo Marshall khi tàu đang di chuyển ngoài khơi Oman, khiến một thuyền viên thiệt mạng. Hai tàu chở dầu khác cũng bị hư hại. Cù ng ngà y, một vật thể bay đánh trúng tàu chở nhiên liệu Hercules Star treo cờ Gibraltar ngoài khơi UAE. Con tàu đã quay trở lại khu neo đậu tại Dubai và toàn bộ thuyền viên trên tàu đều an toàn. BÌNH GIANG (theo Reuters) Iran tích 6.000 quả thủy lôi, đe dọa eo biển Hormuz? Tình báo Mỹ ước tính Iran đã tích trữ tới 6.000 quả thủy lôi, bao gồm thủy lôi trôi nổi, thủy lôi bám thân tàu, thủy lôi đáy biển và thủy lôi neo cố định. Ngoài các cuộc tấn công trực tiếp bằng tên lửa và máy bay không người lái, Iran có thể triển khai thủy lôi tại eo biển Hormuz. Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz và sẽ tấn công các tàu đi qua
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==