Theo số liệu từ Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Tài chính, lũy kế đến ngày 31/1, nhà đầu tư Israel có 45 dự án có hiệu lực tại Việt Nam, tổng vốn hơn 155 triệu USD. Trong khi đó, Iran không nằm trong số 153 quốc gia và vùng lãnh thổ hiện có dự án đầu tư còn hiệu lực tại Việt Nam. Trao đổi với PV Tiền Phong, đại diện Cục Đầu tư nước ngoài cho biết, hiện còn quá sớm để đánh giá tác động của diễn biến địa chính trị đến dòng vốn đầu tư song phương. Diễn biến vẫn đang thay đổi nhanh, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục cập nhật, theo dõi sát tình hình. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng - Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế, Đại học Kinh tế quốc dân - nhận định, Trung Đông trong nhiều thập kỷ qua luôn được xem là “điểm nóng” của thế giới khi xung đột, bất ổn và căng thẳng địa chính trị diễn ra khá thường xuyên. Vì vậy, không chỉ Việt Nam mà nhiều quốc gia khác đã phần nào quen với việc khu vực này luôn tiềm ẩn rủi ro và cần có sự chuẩn bị về chính sách ứng phó. Tuy nhiên, đợt leo thang căng thẳng lần này được đánh giá có mức độ nghiêm trọng hơn, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ lan rộng, ảnh hưởng tới quan hệ giữa các nước lớn và tạo sức ép đáng kể lên kinh tế toàn cầu. Nếu xung đột mở rộng, thương mại quốc tế, dòng đầu tư và chuỗi cung ứng hàng hóa toàn cầu đều có thể bị gián đoạn, trong đó Việt Nam khó tránh khỏi tác động nhất định. Dù vậy, do khoảng cách địa lý xa Trung Đông nên ảnh hưởng trước mắt đối với Việt Nam không quá lớn. Tuy nhiên, yếu tố đáng lo ngại nhất là thị trường dầu mỏ. Nếu nguồn cung dầu bị gián đoạn, giá dầu thế giới có thể tăng mạnh, kéo theo giá xăng dầu trong nước tăng theo. Điều này sẽ gây áp lực lên lạm phát, chi phí vận tải và chi phí sản xuất, từ đó ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng kinh tế. Bên cạnh đó, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam sang một số thị trường như Israel, UAE, Ảrập Xêú t… cũng có thể gặp khó khăn do rủi ro vận chuyển và tâm lý thị trường. Các tuyến hàng hải đi qua khu vực nhạy cảm có nguy cơ tăng chi phí bảo hiểm, làm chi phí logistics gia tăng. GIÁ DẦU VÀ LẠM PHÁT - RỦI RO LỚN NHẤT TRONG NGẮN HẠN Cùng với những thách thức đặt ra, ở góc nhìn khác, PGS. TS Nguyễn Thường Lạng nhấn mạnh, đây cũng có thể là cơ hội để những quốc gia với môi trường chính trị ổn định như Việt Nam thu hút thêm dòng vốn đầu tư. “Xung đột tại Trung Đông không đồng nghĩa với việc tiềm lực kinh tế của các bên tham gia lập tức suy giảm. Các nền kinh tế lớn vẫn sở hữu nguồn lực tài chính đáng kể và có xu hướng đa dạng hóa địa bàn đầu tư nhằm phân tán rủi ro. Nếu biết tận dụng, Việt Nam hoàn toàn có thể biến thách thức toàn cầu thành cơ hội cho mình”, ông Lạng phân tích. Theo ông, khi điều kiện quốc tế thuận lợi trở lại, những quốc gia chuẩn bị tốt từ sớm sẽ có lợi thế trong thu hút dòng vốn và phân khúc du lịch chất lượng cao. Ông Lạng cũng nhấn mạnh yêu cầu đa dạng hóa quan hệ kinh tế đối ngoại, tăng cường kết nối với các đối tác chiến lược để giảm phụ thuộc vào một số thị trường nhất định. Việc Việt Nam đã ký Hiệp định Thương mại tự do với Israel (VIFTA) được xem là nền tảng quan trọng để thúc đẩy thương mại, đầu tư song phương và mở rộng dư địa hợp tác trong thời gian tới. Ông Nghiêm Sỹ Tiến - chuyên viên chiến lược đầu tư, Công ty Chứng khoán KBSV - nhận định, tình hình leo thang chiến sự tại Trung Đông sẽ không có ảnh hưởng trực tiếp lên kinh tế Việt Nam do tỷ trọng xuất nhập khẩu và vốn đầu tư FDI đến từ 2 quốc gia trên là khá nhỏ. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam với Israel vào khoảng 3 tỷ USD trong 2 năm gần nhất (tương ứng khoảng 0,4% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam), còn với Iran là rất nhỏ và không có dữ liệu thống kê. Ngoài ra, tỷ trọng vốn đầu tư FDI của Việt Nam từ cả 2 nước chưa chiếm đến 0,1%. VIỆ T LINH 13 n Thứ Tư n Ngày 4/3/2026 KINH TẾ Hiệ n trạ ng dòng vốn từ Israel và Iran nếu kéo dài vài tháng thì coi như mất cả mùa”, ông Quang Anh nói. Với ngành dệt may, lĩnh vực mà vòng đời sản phẩm ngắn và phụ thuộc lớn vào yếu tố mùa vụ thiệt hại không chỉ nằm ở chi phí vận chuyển tăng thêm, mà ở nguy cơ đứt gãy toàn bộ chu kỳ kinh doanh của khách hàng. Dony dự kiến xuất 1 container 40 feet sang Jordan trong hai tuần tới và đang làm việc chặt chẽ với đơn vị logistics để cập nhật diễn biến tuyến tàu. DƯƠNG HƯNG-UYÊN PHƯƠNG TÁ C ĐỘ NG VIỆ T NAM gia nhiệt, sấy, nung và làm nhiên liệu cho thiết bị sản xuất. Một phần nhỏ LPG được sử dụng làm nhiên liệu cho phương tiện giao thông (autogas), tuy nhiên quy mô còn hạn chế. Nhu cầu tiêu thụ hằng năm dao động 2,3 - 2,5 triệu tấn, trong đó nguồn cung nội địa (từ các nhà máy lọc dầu và xử lý khí) chỉ đáp ứng khoảng 55-60%. Phần còn lại phụ thuộc vào nhập khẩu, chủ yếu từ Trung Đông và một số thị trường châu Á. Trong những năm gần đây, thị trường LPG trong nước tương đối ổn định nhờ cơ chế điều chỉnh giá theo tháng bám sát giá hợp đồng chuẩn khu vực. Tuy nhiên, đặc điểm phụ thuộc lớn vào nguồn nhập khẩu khiến thị trường nhạy cảm trước các biến động địa chính trị. Chỉ cần một điểm nghẽn tại khâu sản xuất hoặc vận tải quốc tế, chuỗi cung ứng trong nước lập tức chịu áp lực. DƯƠNG HƯNG Dòng vốn đầu tư giữa Việt Nam và Israel hiện chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng vốn FDI, trong khi Iran chưa ghi nhận dự án còn hiệu lực. Tuy vậy, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang, các chuyên gia cho rằng Việt Nam cần theo dõi sát những tác động gián tiếp, đặc biệt là biến động giá dầu, áp lực lạm phát và rủi ro tỷ giá. Theo cá c chuyên gia, doanh nhân, cầ n lưu ý những tác động gián tiếp từ rủi ro lạm phát, chi phí đẩy lên do áp lực giá năng lượng và chi phí vận tải. Tình hình bất ổn địa chính trị có thể thúc đẩy các nhà đầu tư tìm đến các tài sản trú ẩn an toàn (vàng, USD), nếu chỉ số USD Index tăng trở lại trong thời gian tới, gây áp lực lên tỷ giá. Thích nghi để giữ đơn hàng Theo ông Phạm Xuân Hồng - Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Thời trang TPHCM, kim ngạch xuất khẩu dệt may sang Trung Đông hiện còn khiêm tốn. Chỉ một số doanh nghiệp chuyên sản xuất trang phục Hồi giáo tham gia thị trường này nên mức độ ảnh hưởng trước mắt chưa lớn. Tuy vậy, ngành vẫn theo dõi sát diễn biến để kịp thời điều chỉnh kế hoạch nếu xung đột kéo dài. Ở lĩnh vực thiết bị công nghiệp hỗ trợ, ông Lê Mai Hữu Lâm - Tổng Giám đốc Công ty CP Sản xuất Thiết bị điện công nghiệp Cát Vạn Lợi - nói rằng, đơn vị đang cung cấp thiết bị cho dự án nhà máy nhiệt điện tại Ảrập Xêú t thông qua tổng thầu nước ngoài. Lô hàng đầu tiên đã xuất trước Tết và đang trên đường vận chuyển. Điều Công ty Cát Vạn Lợi lo nhất là tiến độ tổng thể dự án. Theo kế hoạch, cuối tháng 3 này, công ty sẽ xuất lô hàng thứ hai, song nguy cơ bị lùi thời hạn do xung đột là kịch bản đã được tính tới. Trong khi nhiều doanh nghiệp lo ngại, một số đơn vị lại nhìn thấy cơ hội. Bà Thy Nguyễn - đại diện doanh nghiệp chuyên xuất khẩu trái cây sấy cho rằng, nhu cầu tích trữ hàng thiết yếu tại Trung Đông đang tăng nhanh. Đây có thể là thời điểm thuận lợi để đẩy mạnh các mặt hàng Việt có lợi thế như hạt điều, tiêu, chè, thủy sản, trái cây, thiết bị điện tử… Theo bà, khu vực này có tiêu chuẩn nhập khẩu không quá khắt khe, khoảng cách vận chuyển tương đối thuận lợi và nhiều hiệp định thương mại đang hỗ trợ doanh nghiệp. Theo Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, Trung tâm Phối hợp tìm kiếm, cứu nạn hàng hải Việt Nam (VMRCC) đang khẩn trương rà soát, liên hệ và phát cảnh báo an toàn tới các tàu, thuyền viên Việt Nam đang hoạt động hoặc dự kiến đi qua khu vực eo biển Hormuz và vùng lân cận - nơi tiềm ẩn nhiều rủi ro trong bối cảnh xung đột quân sự tại Trung Đông diễn biến phức tạp. Các tàu được yêu cầu thường xuyên cập nhật thông tin an ninh hàng hải từ cơ quan có thẩm quyền, tuân thủ nghiêm các cảnh báo của quốc gia sở tại cũng như khu vực chịu ảnh hưởng chiến sự. Thuyền trưởng và thuyền viên được nhắc nhở duy trì trực canh an toàn theo quy định, bật và duy trì hoạt động của hệ thống nhận dạng tự động AIS, đồng thời rà soát và thực hiện đầy đủ kế hoạch an ninh tàu. Theo khuyến cáo của cơ quan chức năng, các tàu cần chủ động điều chỉnh hải trình để tránh xa khu vực nguy hiểm và báo cáo ngay khi phát hiện các tình huống bất thường trên biển nhằm đảm bảo an toàn cho người và phương tiện. Ngoài các tàu mang cờ Việt Nam, nhiều thuyền viên Việt Nam cũng làm việc trên các tàu vận tải quốc tế như tàu dầu hay tàu container, thường xuyên hoạt động tại vùng biển Trung Đông, đặc biệt là khu vực gần eo biển Hormuz và Oman. Ngày 2/3, Cục Quản lý lao động ngoài nước - Bộ Nội vụ có công văn gửi các doanh nghiệp phái cử, yêu cầu tạm dừng đưa người đi làm việc tại Trung Đông từ 1/3 cho đến khi tình hình được kiểm soát và ổn định trở lại. LỘ C LIÊN Eo biển Hormuz ĐỒ HỌ A: REUTERS Việt Nam có 6 tàu biển ở điểm nóng Hiện có 6 tàu Việt Nam đang hoạt động trong khu vực Trung Đông. Các tàu được yêu cầu thường xuyên cập nhật thông tin an ninh hàng hải từ cơ quan có thẩm quyền, tuân thủ nghiêm các cảnh báo của quốc gia sở tại cũng như khu vực chịu ảnh hưởng chiến sự. Có 6 tàu Việt Nam đang hoạt động trong khu vực gần eo biển Hormuz và vùng lân cận ẢNH MINH HỌA: MARINEINSIGHT
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==