Cục Xuất nhập khẩu - Bộ Công Thương đề nghị các hiệp hội ngành hàng, hiệp hội logistics và cộng đồng doanh nghiệp theo dõi sát tình hình, chủ động xây dựng phương án ứng phó nhằm giảm thiểu tác động tới hoạt động xuất nhập khẩu. CHỦ ĐỘNG ĐIỀU CHỈNH KẾ HOẠCH XUẤT NHẬP KHẨU Theo đánh giá của Cục Xuất nhập khẩu, xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông đang làm gia tăng rủi ro đối với vận tải, giao thương quốc tế và chuỗi cung ứng toàn cầu. Giá dầu và nhiên liệu được dự báo có xu hướng tăng trong thời gian tới, kéo theo chi phí vận tải biển, vận tải hàng không và các loại phụ phí logistics gia tăng. Doanh nghiệp cần chủ động xây dựng kế hoạch phòng ngừa, thích ứng nhằm hạn chế rủi ro trong thương mại và vận chuyển quốc tế; chuẩn bị phương án phản ứng linh hoạt để bảo đảm chuỗi cung ứng không bị gián đoạn. Cục Xuất nhập khẩu cũng đề nghị tăng cường phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ Công Thương và hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, nhằm tìm kiếm thêm thị trường và đơn hàng mới, đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào một số tuyến vận tải nhạy cảm. Trung Đông không phải thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, song lại giữ vai trò nhất định ở một số ngành hàng. Israel hiện là một trong những đối tác thương mại quan trọng của Việt Nam tại khu vực này, với kim ngạch trao đổi hai chiều những năm gần đây đạt hàng tỷ USD mỗi năm. Mặt hàng xuất khẩu chủ lực gồm điện thoại, linh kiện điện tử, thủy sản, cà phê, giày dép và dệt may. Trong khi đó, thương mại với Iran có quy mô khiêm tốn hơn, tập trung vào cà phê, hạt tiêu, sản phẩm nhựa và một số mặt hàng nông sản. Tuy nhiên, điều đáng lo không nằm ở quy mô song phương, mà ở vị trí địa chiến lược của khu vực Trung Đông đối với các tuyến hàng hải quốc tế. Phần lớn hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sang châu Âu, châu Phi và một phần sang Mỹ đều đi qua khu vực Biển Đỏ, kênh đào Suez, eo biển Hormuz. Bất kỳ gián đoạn nào tại đây đều có thể làm đảo lộn chi phí và tiến độ giao hàng. Nếu rủi ro an ninh trên tuyến này gia tăng, tàu buộc phải chuyển hướng vòng qua mũi Hảo Vọng (Nam Phi), kéo dài hành trình thêm 8-10 ngày. CƯỚC PHÍ VẬN CHUYỂN TĂNG MẠ NH Chia sẻ với PV Tiền Phong, ông Đặng Phúc Nguyên - Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit) - đánh giá xung đột tại khu vực Biển Đỏ không chỉ ảnh hưởng đến các lô hàng xuất trực tiếp sang Trung Đông như UAE hay Ảrập Xêú t, mà còn tạo tác động lan tỏa sang thị trường châu Âu. Phần lớn tuyến vận tải biển từ châu Á sang châu Âu đều đi qua kênh đào Suez và Biển Đỏ. Khi rủi ro an ninh gia tăng, nhiều hãng tàu buộc phải đổi hướng, vòng qua mũi Hảo Vọng, khiến hành trình kéo dài thêm nhiều ngày, thậm chí cả tuần. Hiện chi phí logistics cho hàng xuất khẩu sang Trung Đông chiếm khoảng 10-20% giá thành sản phẩm. Theo tính toán của doanh nghiệp vận tải, con số này có thể tăng thêm 15-25% nếu căng thẳng quân sự kéo dài. Phụ phí bảo hiểm chiến tranh, chi phí nhiên liệu và chi phí an toàn tàu đều tăng khiến giá cước bị đẩy lên đáng kể. Với nhóm hàng trái cây tươi, yếu tố thời gian mang tính quyết định. Chỉ cần chậm vài ngày đã có thể ảnh hưởng đến độ tươi, hình thức và giá bán. Container lạnh phải vận hành lâu hơn không chỉ làm chi phí đội lên mà còn gia tăng nguy cơ suy giảm chất lượng. Điều này trực tiếp thu hẹp lợi thế cạnh tranh về giá, vốn là điểm mạnh của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế. Theo ông Nguyên, kim ngạch xuất khẩu rau quả sang Trung Đông và châu Âu hiện chiếm dưới 10% tổng xuất khẩu toàn ngành. Dù tỷ trọng không lớn, đây lại là những thị trường quan trọng trong chiến lược đa dạng hóa, giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống. Nếu chi phí logistics quay lại mức căng thẳng như giai đoạn 2024-2025, mục tiêu tăng trưởng của ngành trong năm nay sẽ khó đạt như kỳ vọng. Ông Phạm Quang Anh - Tổng Giám đốc Công ty CP May mặc Dony - cho biết, doanh nghiệp đang theo dõi sát các lô hàng xuất khẩu sang Jordan, thị trường hiện chiếm gần 20% tổng kim ngạch xuất khẩu của doanh nghiệp và được duy trì ổn định từ năm 2017 đến nay. Theo ông Quang Anh, hàng may mặc từ Việt Nam xuất sang Jordan chủ yếu quá cảnh qua khu vực Biển Đỏ - tuyến vận tải chịu tác động trực tiếp nếu căng thẳng Trung Đông leo thang. Trong những đợt bất ổn trước đây, thời gian giao hàng từng tăng từ khoảng 1 tháng lên tới 3-4 tháng, tức gấp nhiều lần thông lệ. Cước vận chuyển container 40 feet cũng có thời điểm tăng từ khoảng 1.500 USD lên 5.000 USD, chưa kể phụ phí bảo hiểm chiến tranh và tình trạng hạn chế tàu qua lại, khiến nguy cơ trễ tiến độ luôn hiện hữu. “Chỉ cần chậm 15-20 ngày đã có thể lỡ mùa bán hàng, còn 12 KINH TẾ n Thứ Tư n Ngày 4/3/2026 Phần lớn hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sang châu Âu, châu Phi và một phần sang Mỹ đều đi qua khu vực Biển Đỏ, kênh đào Suez, eo biển Hormuz. Bất kỳ gián đoạn nào tại đây đều có thể làm đảo lộn chi phí và tiến độ giao hàng. Cước phí vận tải biển tăng vọt sau khi chiến sự ở Trung Đông bùng phát “Rủi ro lớn nhất không phải tăng vài nghìn USD cước tàu mà là đứt gãy hoạt động kinh doanh của khách hàng. Chỉ cần trễ 15-20 ngày là lỡ mùa bán, kéo dài vài tháng thì coi như mất cả đơn hàng”. Ông PHẠM QUANG ANH - Tổng Giám đốc Công ty CP May mặc Dony Lo cước vận tải tăng, chậm giao hàng ĐIỂ M NÓ NG XUNG ĐỘ T TRUNG ĐÔNG Trong văn bản khẩn gửi tới khách hàng khu vực miền Nam ngày 2/3, PVGas Trading thông báo về tình huống bất khả kháng phát sinh từ phía nhà cung cấp quốc tế. Nguyên nhân được xác định là sự cố sập cầu dẫn tại cơ sở NGL Juaymah của Saudi Aramco hôm 23/2, làm gián đoạn cung cấp các lô Propane và Butane đã ký kết. PVGas Trading cho biết, xung đột vũ trang tại khu vực Trung Đông đang làm phức tạp hành trình vận chuyển LPG lạnh qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược nối nguồn cung đến châu Á. Đến 15h ngày 2/3, ít nhất hai tàu VLCC (loại rất lớn) đã bị trúng tên lửa khi di chuyển qua khu vực này, làm gián đoạn nghiêm trọng kế hoạch vận tải và an toàn hàng hải. Do sự cố hạ tầng sản xuất và rủi ro an toàn trong vận tải biển, toàn bộ tàu VLCC chở LPG lạnh từ Trung Đông dự kiến giao từ nửa cuối tháng 3 đến hết tháng 4/2026 chưa có kế hoạch tới PVGas Trading. Điều này khiến toàn bộ lô LPG dự kiến về kho LPG lạnh Thị Vải/Diêm Điền từ 10/3 bị tạm dừng, buộc PVGas Trading giảm tiến độ giao hàng và chưa thể sắp xếp nguồn hàng bổ sung. Để khắc phục, PVGas Trading cho biết, đang nhanh chóng liên hệ với đối tác để thu xếp các nguồn hàng thay thế bổ sung trong thời gian sớm nhất với chi phí phát sinh hợp lý nhất, mặc dù với tình huống hiện tại là rất khó khăn (toàn bộ thị trường Đông Á đang khan hàng, thậm chí Thái Lan đã kích hoạt tình huống khẩn cấp cấm xuất khẩu xăng dầu). Trước mắt, PVGas Trading đề nghị khách hàng chủ động cân đối phương án tiêu thụ hàng, hoặc chủ động thu xếp các nguồn hàng thay thế khác trước khi hai bên có các giải pháp khả thi tiếp theo. Ngoài ra, phía công ty sẽ tiếp tục cập nhật tình hình để thông báo đến khách hàng trong thời gian sớm nhất. Với Việt Nam, LPG vẫn là một cấu phần quan trọng trong cơ cấu năng lượng tiêu dùng dân dụng và công nghiệp nhẹ. LPG hiện được sử dụng chủ yếu cho mục đích dân dụng, đặc biệt là làm nhiên liệu nấu ăn trong các hộ gia đình, nhà hàng và bếp công nghiệp. LPG còn được dùng trong một số ngành công nghiệp nhẹ để Lô hà ng bị kẹt ở Trung Đông, PVGas Trading phát văn bản khẩn PVGas Trading - đơn vị thuộc Tổng công ty khí Việt Nam (PVGAS) - vừa thông báo phát sinh tình huống bất khả kháng, buộc phải điều chỉnh giãn tiến độ giao nhập khẩu LPG (khí dầu mỏ hóa lỏng) do sự cố sập cầu dẫn tại cơ sở sản xuất, tàu chở LPG từ Trung Đông bị tên lửa tấn công. PVGas Trading cho biết tiến độ giao LPG trong tháng 3 bị ảnh hưởng do gián đoạn nguồn cung
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==