5 n Thứ Ba n Ngày 6/1/2026 KINH TẾ CHO TĂNG TRƯỞNG HAI CON SỐ GIỮ VỮNG TĂNG TRƯỞNG GIỮA CÚ SỐC THUẾ QUAN Việt Nam dự kiến tăng trưởng GDP năm 2025 vượt 8%, mức cao nhất trong khu vực ASEAN và thuộc nhóm tăng trưởng hàng đầu thế giới. Quy mô GDP ước đạt 510 tỷ USD, xếp thứ 32 toàn cầu và thu nhập bình quân đầu người tiến gần mốc 5.000 USD, tiệm cận quốc gia có thu nhập trung bình cao. Theo ông Vũ Bình Minh, CFA, Giám đốc Kinh doanh vốn và tiền tệ, Khối Thị trường vốn và Dịch vụ Chứng khoán, HSBC Việt Nam, năm 2025, Việt Nam đạt được hầu hết các mục tiêu kinh tế vĩ mô quan trọng, từ tăng trưởng, kiểm soát lạm phát đến ổn định các cân đối lớn của nền kinh tế. Đáng chú ý, kết quả này đạt được trong bối cảnh nền kinh tế chịu nhiều “cơn gió ngược”, nổi bật là cú sốc thuế quan toàn cầu công bố vào tháng 4/2025. Tuy nhiên, các dữ liệu kinh tế vĩ mô đã cho thấy đà tăng trưởng GDP đầy ấn tượng trong quý II, III năm nay, với quý sau cao hơn quý trước. Về thương mại, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa tiếp tục bùng nổ với cả xuất khẩu và nhập khẩu đều đạt mức tăng trưởng gần 20% so với cùng kỳ năm trước. Cán cân thương mại hàng hóa xuất siêu lên 20,53 tỷ USD tính chung 11 tháng đầu năm. Dòng vốn FDI tiếp tục là điểm sáng. Tuy nhiên, bức tranh kinh tế năm 2025 không hoàn toàn thuận lợi khi thị trường tài chính - tiền tệ trải qua nhiều biến động, áp lực lãi suất, tỷ giá… Bước sang năm 2026, các chuyên gia cho rằng triển vọng tăng trưởng vẫn đan xen giữa cơ hội và thách thức. Theo ông Vũ Bình Minh, một số chỉ báo sớm như PMI (chỉ số nhà quản lý mua hàng) cho thấy tín hiệu tích cực, khi PMI tổng thể duy trì mức mở rộng 53,8 trong tháng 11; đơn đặt hàng xuất khẩu mới tăng trưởng tháng thứ hai liên tiếp. Thời gian qua, Việt Nam đã tập trung đẩy mạnh đầu tư công, đặc biệt vào cơ sở hạ tầng trọng điểm. Chi tiêu công cho cơ sở hạ tầng chiếm khoảng 6 - 7% GDP, cao hơn nhiều so với các nước trong khu vực. “Đây đã và đang là động lực quan trọng hỗ trợ đà tăng trưởng kinh tế. Khi những bất ổn bên ngoài gia tăng với rủi ro thương mại toàn cầu luôn hiện diện, việc tiếp tục tập trung đẩy mạnh đầu tư công sẽ là một trụ cột quan trọng thúc đẩy tăng trưởng”, ông Minh nói. CẦN “CHIẾC ÁO” TĂNG TRƯỞNG MỚI TS. Phạm Đức Anh, Phó Trưởng phòng Nghiên cứu và Tư vấn, Viện Nghiên cứu khoa học Ngân hàng (Học viện Ngân hàng), nhận định, động lực then chốt quyết định khả năng hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2026 chính là khả năng kích hoạt và vận hành hiệu quả đầu tư của khu vực tư nhân, trong bối cảnh Nhà nước giữ vai trò kiến tạo và dẫn dắt. Với quy mô nền kinh tế hiện nay, tăng trưởng cao không thể chỉ dựa vào mở rộng đầu tư công hay chi tiêu ngân sách, mà phụ thuộc vào việc khu vực tư nhân có mở rộng đầu tư, gia tăng năng lực sản xuất và tạo việc làm hay không. “Năm 2026 là năm bản lề sau Đại hội Đảng lần thứ XIV, khi các định hướng chiến lược lớn đã tương đối rõ ràng. Vấn đề then chốt nằm ở khả năng tổ chức thực thi để tạo niềm tin và động lực cho doanh nghiệp tư nhân chuyển từ trạng thái thận trọng sang đầu tư dài hạn”, ông Đức Anh nói và cho rằng, khi đầu tư tư nhân được khơi thông và mở rộng ở quy mô đủ lớn, sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ sang sản xuất, tiêu dùng, thị trường lao động và năng suất, qua đó đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng GDP. Bên cạnh đó, khả năng kích hoạt đầu tư tư nhân chỉ trở thành động lực thực sự khi gắn với việc triển khai hiệu quả các trụ cột hỗ trợ như đầu tư công dẫn dắt, cải thiện hạ tầng và hoàn thiện khung khổ pháp lý. Chính sự kết hợp giữa năng lực thực thi của Nhà nước, và mức độ sẵn sàng đầu tư của khu vực tư nhân, sẽ quyết định mục tiêu tăng trưởng cao trong năm 2026, có thể trở thành hiện thực hay không. Trong bối cảnh nhấn mạnh việc khai thác hiệu quả các nguồn lực hiện hữu, theo ông Đức Anh, nguồn lực đang bị nghẽn lớn nhất hiện nay là nguồn lực đất đai, tài chính đã sẵn có nhưng chưa được đưa vào sản xuất - kinh doanh. Trên thực tế, quỹ đất dành cho sản xuất, khu công nghiệp, logistics và đô thị đã được quy hoạch ở nhiều địa phương nhưng tỷ lệ đưa vào sử dụng còn thấp hoặc sử dụng chưa đúng mục đích, làm lãng phí một nguồn lực rất lớn của nền kinh tế. Ngoài ra, một lượng vốn không nhỏ trong xã hội - bao gồm vốn của doanh nghiệp, vốn nhàn rỗi trong khu vực dân cư và cả nguồn vốn đầu tư công đã được bố trí - chưa được khai thác hiệu quả do chậm triển khai dự án hoặc thiếu kết nối giữa các khu vực đầu tư. Nguồn lực lao động, đặc biệt là lực lượng lao động trẻ, đang đứng trước yêu cầu tái phân bổ và nâng cao kỹ năng, nếu không được sử dụng hiệu quả sẽ trở thành rào cản đối với tăng trưởng trong giai đoạn tới. TS. Phạm Đức Anh nhấn mạnh, khơi thông các nguồn lực hiện hữu này không chỉ giúp mở rộng năng lực sản xuất trong ngắn hạn, mà còn tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong năm 2026, nhất là khi dư địa huy động thêm nguồn lực mới không còn quá lớn. Đầu tư công vẫn giữ vai trò then chốt, song theo PGS. TS. Lê Xuân Bá, nguyên Viện trưởng CIEM, khả năng hấp thụ vốn đầu tư công của nền kinh tế còn giới hạn, đặc biệt trong các lĩnh vực hạ tầng và năng lượng. Ông Bá lưu ý, đầu tư công tăng thêm 10% có thể đóng góp khoảng 0,6% vào tăng trưởng GDP. Các chuyên gia đều cho rằng, Việt Nam cần một “chiếc áo” tăng trưởng mới để thoát bẫy thu nhập trung bình và hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045. Ông Nguyễn Quốc Anh, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính (Bộ Tài chính) cho rằng, Việt Nam cần một mô hình tăng trưởng mới dựa trên đổi mới sáng tạo, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và kinh tế xanh. Theo ông Quốc Anh, mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số không chỉ là tham vọng, mà là yêu cầu mang tính sống còn. “Một mục tiêu đầy thách thức, nhưng hoàn toàn khả thi nếu nền kinh tế được chuyển đổi mạnh mẽ dựa trên công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững”, ông nhấn mạnh. Trong đó, đầu tư công cần được xem là “vốn mồi” chiến lược, dẫn dắt nguồn lực tư nhân vào các lĩnh vực tạo ra giá trị gia tăng cao, dựa trên công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. THÙY DƯƠNG Năm 2025 khép lại với bức tranh kinh tế Việt Nam nhiều gam màu trái chiều, đối mặt cú sốc thuế quan chưa từng có, nhưng vẫn duy trì tăng trưởng cao, ổn định vĩ mô và mở rộng thương mại. Bước sang năm 2026, chuyên gia kinh tế cho rằng thách thức lớn nhất không còn ở mục tiêu, mà ở khả năng khơi thông nguồn lực, kích thích hoạt động mới, đặc biệt từ khu vực tư nhân. Khơi thông nguồn lực Nghị quyết được Quốc hội thông qua thống nhất tốc độ tăng tổng sản phẩm trong nước (GDP) năm 2026 phấn đấu từ 10% trở lên; GDP bình quân đầu người đạt 5.4005.500 USD; tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo trong GDP đạt khoảng 24,96%... Tăng trưởng GDP 2 con số được xem là mục tiêu đầy thách thức, nhưng hoàn toàn khả thi ẢNH MINH HỌA: NHƯ Ý CHUYỆN HÔM NAY Nhìn thẳng vào bối cảnh, năm qua rõ ràng không phải là một năm thuận lợi cho tăng trưởng cao. Những “cơn gió ngược” xuất hiện cùng lúc. Ngay từ đầu năm, việc Mỹ công bố áp dụng thuế đối ứng với hơn 100 quốc gia, trong đó Việt Nam thuộc nhóm chịu mức thuế cao, đã tạo thêm sức ép lớn lên hàng hóa xuất khẩu, làm đảo lộn thương mại toàn cầu. Không ít ngành hàng bước vào năm 2025 với tâm thế dè chừng, thậm chí lo ngại nguy cơ mất thị trường, sụt giảm đơn hàng. Thế nhưng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam vẫn lập kỷ lục, 930 tỷ USD, trong đó xuất khẩu sang Mỹ đạt mức hơn 150 tỷ USD, lớn nhất từ trước đến nay. Câu chuyện sầu riêng tương tự khi từ đầu năm, khủng hoảng Cadimi xuất hiện đã khiến không ít lo ngại về nguy cơ “gãy trụ cột” xuất khẩu. Nhưng nhờ sự điều chỉnh kịp thời, tâm thế sẵn sàng vượt qua khó khăn của doanh nghiệp, kết quả sầu riêng ngược dòng lập kỷ lục xuất khẩu với mốc hơn 4 tỷ USD theo cách không ngờ tới. Năm nay, thiên tai, mưa lũ kéo dài và xuất hiện dồn dập từ miền Bắc, miền Trung đến Tây Nguyên đã ảnh hưởng trực tiếp tới sinh kế của hàng triệu người dân. Cùng với đó, quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy được triển khai mạnh mẽ không tránh khỏi những xáo trộn nhất định trong vận hành. Những lực cản ấy, trong ngắn hạn dường như đủ khiến nền kinh tế có lý do để chùn bước. Theo số liệu Bộ Tài chính, giải ngân vốn đầu tư công đến hết ngày 25/12/2025 đạt 635.600 tỷ đồng, thuộc nhóm cao nhất nhiều năm trở lại đây, tiếp tục đóng vai trò “neo giữ” nền kinh tế trong giai đoạn khó khăn. Quan trọng hơn, hàng loạt dự án lớn đã đồng loạt khởi công, tái khởi động hoặc được tháo gỡ vướng mắc sau thời gian dài tồn đọng. Tinh thần “ăn tranh thủ, ngủ khẩn trương”, làm xuyên nghỉ lễ đã giúp các dự án cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2; các tuyến vành đai tại Hà Nội, TPHCM; sân bay Long Thành… băng băng về đích; đưa hàng trăm nghìn tỷ đồng vốn đầu tư công chảy vào nền kinh tế, tạo ra một luồng sinh khí mới. Ở một chiều khác, tiêu dùng nội địa cho thấy sức bền đáng chú ý. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng năm nay tăng ở mức cao nhất trong vòng 5 năm, thể hiện đời sống kinh tế không bị “co rút” dù đối mặt nhiều biến động. Từ quán ăn, cửa hàng dịch vụ, vận chuyển nội đô đến du lịch, nhiều hộ kinh doanh nhỏ không chỉ trụ vững qua giai đoạn khó khăn, mà còn từng bước “lên đời” thành doanh nghiệp nhỏ. Chính sức bật âm thầm nhưng thực chất ấy đã giúp khu vực dịch vụ vươn lên giữ vai trò động lực lớn nhất của tăng trưởng năm nay, với mức tăng 8,62%, đóng góp hơn 51% vào tăng trưởng chung. Sau trận mưa lũ lịch sử vừa qua, một nữ doanh nhân ngành chuối ở Tây Nguyên đã chia sẻ với chúng tôi về việc mất hàng chục tỷ đồng cơ nghiệp gây dựng nhiều năm. Mỗi sáng nhìn hàng trăm héc-ta chuối đổ rạp, lòng chị không khỏi xót xa. Nhưng thay vì buông xuôi, chị sớm gượng dậy, cho công nhân rà soát lại vườn cây, tính toán lại dòng tiền và chuẩn bị cho kế hoạch sản xuất mới. Không phủ nhận mất mát, nhưng cũng không để mất mát và khó khăn làm tê liệt hành động. Cách ứng xử ấy không chỉ là câu chuyện của một người phụ nữ lập nghiệp nơi vùng đất nhiều rủi ro, mà phản chiếu một tinh thần rộng hơn đang hiện diện trong nền kinh tế của Việt Nam. Đó là bản lĩnh Việt. Đó là nền tảng quan trọng để Việt Nam tích lũy đủ lực bước vào giai đoạn tăng trưởng hai con số trong thời gian tới. D.H Giai đoạn tăng trưởng mới TIẾP THEO TRANG 1
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==