SAI LỆCH TRONG THỰC HÀNH TÍN NGƯỠNG Từ đầu tháng 2 dương lịch, nhiều chùa, đền, phủ tại Hà Nội đồng loạt ra thông báo tổ chức lễ dâng sao giải hạn năm 2026 Bính Ngọ. Nội dung các thông báo được đăng tải công khai, kêu gọi người dân đăng ký sớm, liệt kê rõ các “hung tinh” như La Hầu, Kế Đô, Thái Bạch cùng bảng sao chiếu hạn 2026: Thái Tuế phạm các tuổi Tí, Ngọ, Mão, Dậu, Sửu; Tam Tai rơi vào Hợi, Mão, Mùi; hạn tuổi 49-53 ứng với các năm sinh 1978, 1974. Theo ghi nhận thực tế của Tiền Phong tại tổ đình - chùa Phúc Khánh, số lượng người đăng ký dâng sao năm 2026 tăng cao ngay từ những ngày đầu thông báo. Do lượng đăng ký quá đông, nhà chùa phải chia các sao xấu thành nhiều ngày khác nhau để làm lễ, cụ thể: Mùng 8 cúng sao La Hầu, ngày 18 cúng sao Kế Đô, Rằm tháng Giêng cúng sao Thái Bạch. Đây là ba ngôi sao được dân gian xem là xấu, dễ mang lại tai ương. Việc chia ngày được giải thích là vì quy mô người tham dự vượt xa khả năng tập trung trong một buổi lễ duy nhất. Tại Chùa Quán Sứ, Mùng 4 Tết, lễ cầu an thu hút đông đảo Phật tử và du khách thập phương. Ở Chùa Hà và Phủ Tây Hồ cũng ghi nhận tình trạng tương tự. Lượng người đến lễ đầu xuân tăng mạnh, trong đó không ít người tìm hiểu và đăng ký dâng sao. Tín ngưỡng dân gian được tổ chức với quy mô lớn, liên tục thông báo, kêu gọi đăng ký đã tạo thành một hiệu ứng đám đông rõ rệt. Trong một khảo sát nhanh của phóng viên, đa số người đến đăng ký dâng sao tại chùa Phúc Khánh cho biết họ “làm cho yên tâm vì gia đình năm nay phạm sao xấu”, chỉ số ít người trả lời “theo thói quen nhiều năm”. Đáng chú ý, khi được hỏi có biết giáo lý nhà Phật có dạy dâng sao giải hạn hay không, phần lớn thừa nhận “không rõ”, một số người thì cho rằng “chùa tổ chức thì chắc là có”. Tiến sĩ Xã hội học Đỗ Thị Hường nhận định, dâng sao giải hạn đầu năm là một dạng biểu hiện của tâm lý Fomo trong đời sống tín ngưỡng. Khi thông tin về sao hạn lan truyền dày đặc và người xung quanh đồng loạt đăng ký, cá nhân dễ bị cuốn theo vì sợ mình thiếu sót một việc được xem là quan trọng. Động lực hành động không xuất phát từ hiểu biết giáo lý mà từ nỗi lo về khả năng rủi ro nếu mình đứng ngoài. Hiệu ứng này càng mạnh khi số người tham gia tăng lên, nghi thức mặc nhiên được coi là cần thiết. Trong bối cảnh gia đình, bạn bè cùng thực hiện, việc tham gia trở thành phương án “phòng ngừa”, bởi nhiều người chấp nhận làm cho yên tâm hơn là đối diện cảm giác hối tiếc nếu có điều bất trắc xảy ra. BIẾN TƯỚNG VÀ HỆ LỤY Khi nhu cầu dâng sao giải hạn tăng cao, thị trường tâm linh cũng mở rộng theo. Không chỉ trong khuôn viên chùa, các đền, phủ, điện thờ và thậm chí tư gia của một số “thầy” cũng cung cấp dịch vụ này. Hình thức ngày càng đa dạng: đăng ký trực tiếp, gửi danh sách qua mạng xã hội, chuyển khoản để “làm lễ từ xa”. Đáng chú ý, dịp đầu xuân 2026 xuất hiện nhiều cảnh báo về “giải hạn online”. Theo nội dung cảnh giác được phát đi trong dịp đầu năm, các fanpage mạo danh chùa lớn hoặc thầy phong thủy có tiếng quảng cáo dịch vụ cúng sao, giải hạn từ xa. Sau khi nạn nhân chuyển tiền, kẻ lừa đảo chặn liên lạc. Đây là một trong những chiêu trò phổ biến được ghi nhận. Chuyên gia an ninh mạng Nguyễn Cảnh Toàn cho biết, ngay sau Tết, ông và cộng sự liên tục nhận được phản ánh từ các nạn nhân liên quan đến “giải hạn từ xa”. “Có ngày chúng tôi nhận hàng chục tin nhắn tố cáo. Nạn nhân chuyển khoản vài trăm nghìn đến vài tiền triệu đồng cho fanpage tự xưng đại diện chùa hoặc thầy phong thủy. Sau khi tiền được gửi đi, họ bị chặn liên lạc hoặc chỉ nhận một đoạn video làm lễ chung chung, không thể kiểm chứng,” ông nói. Theo ông Toàn, các đối tượng thường dựng fanpage với hình ảnh chùa chiền, gắn số tài khoản cá nhân, tận dụng tâm lý lo lắng đầu năm để tạo sức ép chuyển tiền nhanh trước khi người dân kịp kiểm chứng. Chị H. (38 tuổi, nhân viên văn phòng tại Hà Nội) kể rằng, năm ngoái do bận công việc và “ngại cảnh chen chúc đầu năm”, chị tìm đến một fanpage tự xưng là đại diện một ngôi chùa lớn để đăng ký dâng sao giải hạn online. Trang này đăng tải hình ảnh lễ đông người, kèm cam kết “làm lễ riêng, đọc rõ họ tên từng gia chủ”. Chị chuyển khoản 800.000 đồng theo hướng dẫn. Sau đó, tài khoản nhắn tin xác nhận đã nhận tiền rồi im lặng. Một tuần sau, fanpage biến mất, chị không thể liên lạc lại. Anh T. (45 tuổi, kinh doanh tự do) cho biết, sau Tết, thấy nhiều người chia sẻ dịch vụ “giải hạn từ xa”, anh đăng ký rất sớm vì 8 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ n Thứ Sáu n Ngày 27/2/2026 Không có trong giáo lý Phật giáo, nhưng dâng sao giải hạn lại trở thành một trong những nghi thức đông người nhất mỗi dịp đầu Xuân. Cảnh người xếp hàng dài dằng dặc chờ “giải hạn” diễn ra ở hầu hết các cơ sở thờ tự, từ chùa, miếu cho đến phủ, điện. Hiệu ứng đám đông đang đẩy một thực hành dân gian ra khỏi quỹ đạo của giáo lý và mở đường cho những biến tướng khó kiểm soát. Vợ chồng chị Lành là cặp ghép gan đầu tiên được thực hiện tại Đà Nẵng, với lá gan người vợ hiến cho chồng. Năm nay, anh chị đón mùa xuân mới nhẹ nhàng, thênh thang khi những tháng ngày bế tắc chống chọi với bệnh tật đã qua đi. CẢ NHÀ NGUYỆN HIẾN GAN Ngồi trò chuyện với chúng tôi trong căn nhà nhỏ xinh gần phố cổ Hội An, anh Lê Ngọc Hiệp (53 tuổi) vén áo chỉ vết thương sau hơn 3 tháng phẫu thuật đã lành lặn, cười thật hiền rằng bên trong là một phần cơ thể của người bạn đời đầu ấp tay gối. Anh Hiệp kể, năm 2014, anh phát hiện bị viêm gan B, sau đó đi nhiều bệnh viện chạy chữa. Năm 2024, bệnh tình trở nặng, bệnh viện xác định anh bị mắc ung thư biểu mô tế bào gan đa ổ trên nền viêm gan B và xơ gan, đã từng được nút mạch nhiều lần. Không chỉ anh mà cả nhà gần như gục ngã khi người đàn ông trụ cột bỗng hóa ngọn đèn leo lắt, bao nhiêu dự định và kỳ vọng bỗng đóng sầm lại mịt mù. Anh tiếp tục tới Bệnh viện Đà Nẵng, các bác sĩ ở đây rọi cho anh tia sáng hy vọng, đó là phương án ghép gan, dù thời điểm ấy Đà Nẵng vẫn chưa thực hiện bất kỳ ca nào. “Hôm đó anh trai cùng đi khám với tôi, nghe bác sĩ nói tới ghép gan, cần tìm người hiến tạng, anh trai tôi gật đầu ngay. Anh vào xét nghiệm nhưng kết quả không đáp ứng. Vì ưu tiên người cùng huyết thống, nên đứa cháu ruột tôi cũng xung phong hiến gan cho chú. Tôi vừa mừng vừa thương cháu, vì cháu chưa đầy 30 tuổi. Mọi kết quả của cháu với tôi đều tốt, tuy nhiên kích thước gan không phù hợp nên không thể ghép được”, anh nhớ lại. Hai cô con gái của anh đang tuổi ăn tuổi học nghe chuyện cũng sẵn sàng hiến gan cho cha, nhưng vì còn quá nhỏ nên mẹ gạt phăng: “Để mẹ! Mẹ không được thì mới đến tụi con”. Vậy là chị vào viện thực hiện kiểm tra, xét nghiệm, không ngờ mọi kết quả đều rất tốt, hoàn toàn phù hợp để ghép gan sang anh. Chị Lành trải lòng, từ nhỏ tới giờ chưa khi nào nghĩ đến chuyện ghép một phần cơ thể mình cho ai, khi nghe bác sĩ nói ưu tiên tạng của những người cùng huyết thống, chị càng không tin mình có thể hiến gan phù hợp để đem tới cơ hội cho chồng. “Thật tình lúc đi xét nghiệm tôi cũng như đi đánh bạc, lỡ tôi phát hiện ra cũng bị bệnh gan nữa thì chắc suy sụp luôn. May sao tôi khoẻ mạnh, tôi còn nhớ bác sĩ nói cặp ghép gan này “đẹp quá”. Vậy nên tôi coi đó là điều kỳ diệu, là “Khi xét nghiệm, mọi kết quả của tôi đều tương thích, đáp ứng tốt để ghép gan của mình sang anh, tôi biết đó là điều kỳ diệu”, chị Nguyễn Thị Lành (phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng) vẹn nguyên cảm xúc bồi hồi. Mùa Xuân thênh thang sau ca ghép gan Vợ chồng chị Lành - anh Hiệp khỏe mạnh sau ca ghép gan vào tháng 10/2025 ẢNH: THANH HIỀN Bác sĩ Lê Đức Nhân, Giám đốc Bệnh viện Đà Nẵng cho hay ca phẫu thuật ghép gan của anh Hiệp, chị Lành là ca ghép đầu tiên tại Đà Nẵng, được tiến hành dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Ban Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 và Bệnh viện Đà Nẵng, cùng sự hướng dẫn chuyên môn của các chuyên gia Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Sau một ngày ghép, bệnh nhân ổn định, chức năng gan ghép hoạt động tốt. Biến tướng dâng sao giải hạn Một khung cảnh “dâng sao giải hạn” được dùng để chào mời những người có nhu cầu “giải hạn online” nTHANH HIỀN KÝ SỰ
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==