6 n Thứ Sáu n Ngày 27/2/2026 KHOA GIÁO THIẾU CƠ CHẾ GIÁM SÁT Theo Bộ GD&ĐT, đến tháng 6/2024, cả nước có 62 cơ sở giáo dục ĐH triển khai 369 chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài (285 chương trình trình độ ĐH, 74 thạc sĩ, 10 tiến sĩ). Anh dẫn đầu với 120 chương trình, tiếp đến là Úc (40), Mỹ (34), Đức (28), Pháp (26), Hàn Quốc (21), Đài Loan (Trung Quốc) là 14; còn lại 86 chương trình thuộc các quốc gia khác như Áo, Ba Lan, Bỉ, Trung Quốc, Canada, Séc, Đan Mạch, Hà Lan, Italia, Malaysia, Nhật Bản, New Zealand, Thụy Sĩ… Nhóm ngành kinh doanh, tài chính, kế toán, quản trị, quản lí chiếm khoảng 50%; còn lại thuộc nhóm khoa học và công nghệ, KHXH&NV và một số lĩnh vực như Y khoa, Dược, Luật. Việc nở rộ chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài khẳng định xu hướng quốc tế hóa giáo dục. Nhưng cần thẳng thắn nhìn nhận, có những chương trình liên kết ĐH mới dừng ở mức nhập khẩu giáo trình, trong khi các điều kiện đảm bảo chất lượng chưa theo kịp. Theo Nghị định 86/2018/NĐCP (nay được thay thế bằng Nghị định 86/2022/NĐ-CP), chương trình liên kết đào tạo phải đáp ứng đầy đủ điều kiện về đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất, chương trình đào tạo và kiểm định chất lượng; phải được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt; giảng viên đạt chuẩn chuyên môn; điều kiện triển khai tương đương yêu cầu của chương trình gốc. Trên giấy tờ, khung pháp lí tương đối đầy đủ. Nhưng thực tế, không ít chương trình quảng bá sử dụng giáo trình, giảng viên của trường đối tác nước ngoài, song phần lớn môn học do giảng viên trong nước đảm nhiệm mà chưa có cơ chế đánh giá độc lập về mức độ tương thích học thuật. Ở những lĩnh vực đòi hỏi thực hành cao như kĩ thuật, công nghệ, quản trị kinh doanh ứng dụng, việc thiếu phòng thí nghiệm, cơ sở dữ liệu học thuật quốc tế hay môi trường nghiên cứu chuẩn mực có thể khiến chất lượng thực tế không tương xứng với chuẩn quốc tế được quảng bá. Trao đổi với Tiền Phong, tân cử nhân N.T.L.T, vừa tốt nghiệp ngành Quản trị kinh doanh của một cơ sở giáo dục ĐH lớn tại Hà Nội và một trường ĐH của Anh cho biết, mỗi kì học 4 môn, nhưng chỉ 1-2 môn do giảng viên nước ngoài trực tiếp giảng dạy, còn lại trách nhiệm của giảng viên trong nước. Bộ GD&ĐT từng tiến hành rà soát, yêu cầu chấn chỉnh, thậm chí dừng tuyển sinh một số chương trình liên kết chưa đủ điều kiện. Điều đó cho thấy vấn đề không nằm ở việc thiếu quy định, mà ở khâu thực thi và giám sát. THẢ NỔI CHẤT LƯỢNG ĐẦU VÀO? Chuyển giao giáo trình không đồng nghĩa với chuyển giao toàn bộ hệ sinh thái đào tạo. Một chương trình quốc tế đúng nghĩa phải bao gồm chuẩn giảng viên, chuẩn đánh giá, chuẩn nghiên cứu và chuẩn trách nhiệm giải trình. Nếu chỉ dừng ở “nhượng quyền nội dung” mà thiếu kiểm định độc lập, người học có thể phải trả mức học phí cao cho một trải nghiệm học thuật chưa tương xứng. Năm 2022, sau đợt rà soát tổng thể, Bộ GD&ĐT cho biết khi đó có hơn 600 chương trình liên kết quốc tế bậc ĐH, nhưng hơn 60% đối tác không thuộc nhóm đại học nằm trong top 1.000 thế giới; việc tìm kiếm thông tin chính thống, minh bạch về nhiều chương trình rất khó khăn. Sự thiếu minh bạch này khiến phụ huynh, sinh viên gặp khó khi đánh giá chất lượng thực sự và dễ lựa chọn nhầm chương trình hình thức thay vì chất lượng thực tế. Khoảng một thập niên trở lại đây, các trường ĐH lớn như ĐH Quốc gia Hà Nội, ĐH Quốc gia TPHCM, ĐH Bách khoa Hà Nội, ĐH Kinh tế Quốc dân… đều mở rộng hợp tác với các trường tại Anh, Úc, Mỹ, Pháp, Hàn Quốc. Khối ngoài công lập cũng tham gia mạnh mẽ. Mô hình liên kết cho phép sinh viên học 1-2 năm đầu tại Việt Nam rồi chuyển tiếp ra nước ngoài, hoặc học toàn bộ chương trình trong nước nhưng nhận bằng do đối tác quốc tế cấp. So với du học toàn phần tốn hàng tỉ đồng, đây là phương án tiết kiệm chi phí, giảm rủi ro thích nghi, đồng thời giữ chân nguồn nhân lực. Tuy nhiên, chuẩn đầu vào của nhiều chương trình liên kết hiện không nằm trong khuôn khổ quy chế tuyển sinh ĐH. Trong khi chương trình chính quy yêu cầu thí sinh đạt ngưỡng học lực, điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm thi đánh giá tư duy, đánh giá năng lực… thì ở không ít chương trình liên kết, điều kiện chỉ là tốt nghiệp THPT, có IELTS 5.5; một số có thêm vòng phỏng vấn. Năm nay Bộ GD&ĐT yêu cầu thí sinh xét tuyển bằng học bạ hoặc điểm thi tốt nghiệp THPT phải đạt điểm sàn 15 điểm/tổ hợp xét tuyển. GS.TS Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường ĐH Công nghệ (ĐH Quốc gia Hà Nội) đánh giá, các quy định siết chuẩn đầu vào năm nay là “một đòn mạnh” nhằm lập lại kỉ cương trong tuyển sinh. Quy định điểm sàn, xác định chỉ tiêu sẽ phần nào phơi bày góc tối của bức tranh tuyển sinh thời gian qua. Song, theo một chuyên gia trao đổi với Tiền Phong, khi Bộ siết tuyển sinh chính quy, chỉ tiêu có thể được bù sang các chương trình liên kết - vốn không chịu ràng buộc trực tiếp về chuẩn đầu vào và không bị khống chế chỉ tiêu như hệ chính quy. Vị này cho biết, rất ít chương trình liên kết công bố chỉ tiêu; thậm chí có chương trình tuyển sinh nhiều hơn chính quy. Trong bối cảnh học phí giữa chương trình chất lượng cao, tiên tiến và liên kết không chênh lệch lớn, các chương trình liên kết có thể trở thành “nồi cơm” của nhiều trường ĐH trong thời gian tới. NGHIÊM HUÊ Quy chế tuyển sinh ĐH vừa được Bộ GD&ĐT ban hành được xem là bước đi quyết liệt nhằm lập lại kỉ cương, siết chặt chất lượng đầu vào hệ chính quy, hạn chế tình trạng “vơ bèo vạt tép”. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là: Liệu chỉ tiêu có dịch chuyển sang những hệ đào tạo nằm ngoài vòng kiểm soát trực tiếp của quy chế? TUYỂN SINH ĐH 2026: Siết đầu vào chính quy, có phình liên kết? Thí sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh ĐH năm 2026 ẢNH:NTCC Việc siết chặt chuẩn đầu vào hệ chính quy là bước đi cần thiết để lập lại kỉ cương tuyển sinh và bảo vệ giá trị của tấm bằng ĐH. Tuy nhiên, nếu không đồng thời kiểm soát chặt các chương trình liên kết quốc tế, chính sách này có thể tạo ra hiệu ứng “bình thông nhau” về chỉ tiêu. Theo thông tin từ Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM, cấu trúc đề khảo sát vào lớp 6 của Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa năm nay cơ bản được giữ ổn định như những năm trước. Bài khảo sát có thời gian làm bài 90 phút, gồm hai phần chính: trắc nghiệm và tự luận. Phần trắc nghiệm gồm 20 câu hỏi bằng tiếng Anh, thí sinh thực hiện trong 30 phút. Nội dung tập trung vào kiến thức khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và khả năng giải quyết vấn đề thực tiễn. Phần tự luận kéo dài 60 phút, đánh giá năng lực toàn diện của học sinh thông qua các nội dung như nghe hiểu, đọc hiểu và viết tiếng Anh, tư duy toán học và logic, đọc hiểu và làm văn bằng tiếng Việt. Đề khảo sát được thiết kế theo hướng kiểm tra năng lực, đòi hỏi học sinh biết vận dụng kiến thức, suy luận và xử lý tình huống thay vì chỉ ghi nhớ máy móc kiến thức trong chương trình tiểu học. Năm ngoái, Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa ghi nhận 4.851 hồ sơ đăng ký dự khảo sát vào lớp 6, trong khi chỉ tiêu tuyển sinh chỉ 350 học sinh. Như vậy, cứ 13,8 thí sinh đăng ký thì chỉ có 1 em trúng tuyển. Ở các năm trước, khi còn là hệ THCS trực thuộc Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa, mỗi năm trường thường nhận khoảng 3.500 - 4.000 hồ sơ, với tỷ lệ chọi phổ biến dao động từ 1/7 đến 1/8. ANH NHÀN Những lưu ý khi tham dự khảo sát lớp 6 ở TPHCM Ảnh minh họa Kỳ khảo sát vào lớp 6 của Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa (TPHCM) luôn thu hút lượng thí sinh đông đảo với tỷ lệ cạnh tranh cao. Năm nay, cấu trúc đề thi tiếp tục được giữ ổn định, tập trung đánh giá năng lực toàn diện của học sinh.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==