15 n Thứ Sáu n Ngày 27/2/2026 KINH TẾ MIỄN GIẢM TIỀN THUÊ ĐẤT CHO NHIỀU LOẠI DỰ ÁN Để tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp liên quan tiền sử dụng đất, Chính phủ ban hành Nghị định 50/2026/NĐ-CP. Theo đó, cơ chế ưu đãi tiền thuê đất, đặc biệt đối với các dự án thuộc lĩnh vực xã hội hóa với nhiều điểm mới. Cụ thể, phạm vi áp dụng ưu đãi được mở rộng, bao gồm cả các dự án xã hội hóa thuộc và không thuộc địa bàn ưu đãi đầu tư theo pháp luật về đầu tư. Điều này giúp dự án giáo dục, dạy nghề, y tế, văn hóa, thể thao, môi trường, giám định tư pháp có cơ hội tiếp cận chính sách miễn, giảm tiền thuê đất linh hoạt hơn trước. Một điểm đột phá khác là cơ chế phân cấp mạnh mẽ cho địa phương. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định mức miễn tiền thuê đất cụ thể đối với từng khu vực, từng lĩnh vực xã hội hóa. Nguyên tắc xác định ưu đãi được thiết kế theo hướng linh hoạt: có mức tối thiểu theo quy định chung và mức tối đa có thể miễn toàn bộ tiền thuê đất cho cả thời hạn thuê. Đáng chú ý, các cơ sở khoa học và công nghệ được hưởng mức ưu đãi cao nhất: miễn tiền thuê đất cho toàn bộ thời hạn thuê. Nhóm đối tượng này bao gồm đất xây dựng phòng thí nghiệm, cơ sở ươm tạo công nghệ, ươm tạo doanh nghiệp khoa học và công nghệ; cơ sở thực nghiệm, sản xuất thử nghiệm; các viện, trung tâm nghiên cứu - phát triển công nghệ số; dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm, phần mềm, chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo. Đặc biệt, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia và các khu công nghệ số tập trung được hưởng cơ chế miễn tiền thuê đất cho toàn bộ thời gian thuê. Chủ đầu tư hạ tầng các khu này không được tính phần tiền thuê đất đã được miễn vào giá cho thuê lại hạ tầng. Quy định này nhằm đảm bảo lợi ích ưu đãi được chuyển hóa thực chất thành giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp thứ cấp, qua đó tăng sức hấp dẫn của môi trường đầu tư công nghệ cao. Đối với các dự án trong khu công nghệ cao, mức miễn tiền thuê đất từ 15 đến 19 năm sau thời gian xây dựng cơ bản được áp dụng rộng rãi. Riêng các dự án thuộc danh mục ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư có thể được miễn tiền thuê đất cho toàn bộ thời hạn thuê. Trao đổi với phóng viên, TS Nguyễn Quốc Việt (Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng, chính sách miễn, giảm tiền thuê đất là cần thiết không chỉ trong giai đoạn khó khăn mà cả khi nền kinh tế cần được kích thích sản xuất. Theo ông Việt, khi chi phí đất đai được điều chỉnh hợp lý, doanh nghiệp sẽ mạnh dạn đầu tư vốn tự có vào sản xuất thay vì dồn nguồn lực cho chi phí mặt bằng. Chính sách thuế, phí đất đai nếu được thiết kế đúng sẽ hỗ trợ doanh nghiệp phát triển bền vững. ĐƯA QUYỀN LỢI NGƯỜI DÂN LÊN HÀNG ĐẦU Không chỉ doanh nghiệp, người dân hưởng lợi trực tiếp từ quy định về tính tiền sử dụng đất khi hộ gia đình, cá nhân chuyển mục đích từ đất vườn, ao, đất nông nghiệp sang đất ở. Theo đó, người sử dụng đất chỉ phải nộp 30% mức chênh lệch giữa tiền sử dụng đất tính theo giá đất ở và tiền sử dụng đất theo giá đất nông nghiệp đối với diện tích trong hạn mức giao đất ở; 50% mức chênh lệch đối với diện tích vượt hạn mức nhưng không quá một lần hạn mức; 100% mức chênh lệch đối với diện tích vượt quá một lần hạn mức. So với trước đây, quy định này giúp giảm đáng kể nghĩa vụ tài chính trong nhiều trường hợp, đặc biệt với những hộ gia đình có nhu cầu chuyển đổi một phần đất để xây dựng nhà ở hợp pháp, ổn định cuộc sống. Chính sách ưu đãi này chỉ được áp dụng một lần cho mỗi hộ gia đình, cá nhân trên một thửa đất. Người sử dụng đất được quyền lựa chọn một thửa đất để hưởng chính sách và phải cam kết trong đơn đề nghị chuyển mục đích sử dụng đất. Quy định này nhằm đảm bảo tính công bằng, tránh trục lợi chính sách. Sau khi nghe tin được miễn giảm tiền chuyển đổi mục đích sử dụng đất, bà Nguyễn Thị Hồng (Nghệ An) thở phào nhẹ nhõm. Trước đó, năm 2025 khi làm thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp sang đất ở để tách cho con gái, bà Hồng nhận thông báo phải nộp số tiền hơn 3 tỷ đồng. “Dù đất của ông bà để lại nhưng số tiền phải nộp vượt quá khả năng. Khi nghe tin, số tiền chuyển đổi được miễn giảm, gia đình tôi rất vui, có cơ hội chuyển đổi để các con an cư”, bà Hồng nói. Tâm trạng của bà Hồng cũng là niềm vui chung của nhiều hộ gia đình có mong muốn chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất ở. Luật sư Nguyễn Văn Được, Ủy viên Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, đánh giá các quy định mới đã kịp thời tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực thi pháp luật đất đai. Do tính chất phức tạp của lĩnh vực này, dù luật được xây dựng chặt chẽ vẫn khó tránh khỏi nút thắt trong thực tiễn. Theo ông Được, việc ban hành nghị định hướng dẫn cụ thể, chi tiết giúp cơ quan thực thi có căn cứ rõ ràng hơn, đồng thời bảo đảm quyền lợi của người dân và doanh nghiệp khi triển khai các dự án liên quan đến đất đai. Đặc biệt, quy định giảm áp lực tài chính cho hộ gia đình chuyển mục đích sử dụng đất thể hiện tính nhân văn và đúng đối tượng cần hỗ trợ. “Cùng với việc miễn, giảm có chọn lọc, Nhà nước có thể nghiên cứu hình thành quỹ hỗ trợ an sinh đất đai, trích một phần nguồn thu từ các dự án thương mại, dự án có lợi nhuận cao để hỗ trợ các đối tượng cần phát triển nhà ở, đặc biệt là người thu nhập thấp”, ông Được kiến nghị. TS Nguyễn Quốc Việt đánh giá, chính sách mới đã lấy người dân làm trung tâm của chính sách. Quyền lợi và lợi ích chính đáng của người dân cần được đặt lên hàng đầu. Nhà nước có thể chấp nhận giảm một phần nguồn thu ngắn hạn để đổi lại sự phát triển dài hạn và ổn định xã hội. NGỌC LINH Hàng loạt chính sách tài chính đất đai mới kỳ vọng tạo cú hích đầu tư, giảm gánh nặng tài chính cho người dân, doanh nghiệp. Theo đó, dự án xã hội hóa, công nghệ cao được miễn tiền thuê đất, người dân chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang đất ở nộp 30%- 50% theo bảng giá đất. Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia được hưởng cơ chế miễn tiền thuê đất cho toàn bộ thời gian thuê ẢNH:NIC Giảm gánh nặng tiền đất cho người dân, doanh nghiệp Bộ Tài chính cho biết, giai đoạn 2020-2023, tổng số tiền thuê đất, thuê mặt nước được giảm hơn 14.000 tỷ đồng. Năm 2024, người dân, doanh nghiệp tiếp tục được giảm 30% tiền thuê đất phải nộp. CHUYỆN HÔM NAY Điều trăn trở là lời giải cho những câu hỏi căn bản nhất: bao lâu thu hồi vốn? vượt trội ở điểm nào? và đóng góp cụ thể ra sao cho tăng trưởng quốc gia? Long Thành, vì thế, trong câu chuyện mà Tổng Bí thư nhắc tới, không còn là một dự án hạ tầng đơn thuần. Nó trở thành một phép thử đối với năng lực hạch toán của khu vực kinh tế Nhà nước. Không phải hạch toán theo nghĩa kế toán khô khan, mà là hạch toán theo nghĩa của trách nhiệm quốc gia - mỗi đồng vốn bỏ ra phải có lời giải thích, mỗi công trình dựng lên phải có lý do tồn tại. Có một thực tế đáng suy nghĩ: Một thời kỳ nhiều doanh nghiệp Nhà nước coi việc giải ngân hết vốn được giao là hoàn thành nhiệm vụ. Nhưng khi hỏi bao lâu thu hồi được vốn, câu trả lời lại không có. Khi hỏi hiệu quả kinh tế cụ thể, cũng không có con số xác định. Trong khi đó, khu vực tư nhân, không có đặc quyền về vốn, không có lợi thế về đất đai, lại buộc phải tính từng đồng, từng ngày, từng cơ hội. Bởi nếu không tính, họ sẽ không tồn tại. Đó là nghịch lý đáng suy ngẫm: khu vực có nhiều lợi thế hơn lại chưa chắc hiệu quả hơn. Kinh tế Nhà nước phải nắm giữ những “cao điểm chiến lược”, những “huyết mạch” của nền kinh tế - từ hạ tầng, năng lượng, logistics đến tài chính và dữ liệu. Nhưng nắm giữ không có nghĩa là dàn trải. Nắm giữ không có nghĩa là làm thay. Và càng không có nghĩa là miễn trừ trách nhiệm về hiệu quả. Vai trò chủ đạo không thể chỉ được khẳng định bằng vị trí. Nó phải được chứng minh bằng năng lực dẫn dắt. Bằng hiệu quả thực sự. Bằng khả năng tạo ra giá trị vượt trội. Một quốc gia muốn phát triển bền vững phải có những công trình lớn. Nhưng điều quyết định không phải là kích thước của công trình, mà là trí tuệ phía sau nó. Một sân bay 16 tỷ USD không thể chỉ là một con số gây ấn tượng. Nó phải là một động cơ tăng trưởng. Một trung tâm kết nối. Một nền tảng tạo ra của cải lâu dài. Nếu không, con số ấy sẽ chỉ là gánh nặng. Trong câu chuyện về Long Thành, có một chi tiết đáng suy ngẫm khác. Tổng Bí thư nói rằng khi các nước trong khu vực nhìn vào con số 16 tỷ USD, họ “rất ngại”. Không phải vì họ không đủ khả năng làm. Mà vì họ hiểu rõ rằng quy mô lớn luôn đi kèm với trách nhiệm lớn. Và trách nhiệm lớn nhất không phải là xây xong, mà là chứng minh được giá trị mà công trình ấy tạo ra. Một quốc gia không thể phát triển bằng những công trình chỉ dừng lại ở quy mô đầu tư. Giá trị thực sự của mỗi dự án nằm ở thời điểm nó bắt đầu tạo ra dòng chảy - dòng chảy của hàng hóa, của con người, của cơ hội và của tăng trưởng. Hạ tầng kết nối Long Thành với Tân Sơn Nhất và khu vực rồi sẽ hoàn thành. Những đường băng sẽ mở ra. Những chuyến bay sẽ cất cánh, mang theo kỳ vọng về một trung tâm kết nối mới của khu vực. Nhưng điều đất nước cần hơn cả không chỉ là một công trình hoàn thành đúng kế hoạch, mà là một công trình được đưa vào khai thác sớm nhất, hiệu quả nhất, để mỗi ngày vận hành đều tạo ra giá trị, mỗi chuyến bay đều góp phần bồi đắp năng lực cạnh tranh quốc gia. Và khi Sân bay Long Thành thực sự trở thành một trung tâm động lực, nơi những dòng chuyển động hội tụ và lan tỏa, đó không chỉ là thành công của một dự án hạ tầng. Đó là minh chứng cho năng lực hành động, cho khát vọng phát triển, và cho bước chuyển mình mạnh mẽ của Việt Nam trên hành trình đi tới tương lai. N.T Hiệu quả đầu tư TIẾP THEO TRANG 1
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==