10 n Thứ Sáu n Ngày 27/2/2026 ĐỜI SỐNG GLUTATHIONE KHÔNG PHẢI “THUỐC TRUYỀN TRẮNG” CHO NGƯỜI KHỎE Theo báo cáo chuyên môn, tối 23/2, người phụ nữ (đã tử vong) tự chuẩn bị 3 lọ Glutathione để truyền tại nhà với sự hỗ trợ của một điều dưỡng bên ngoài. Sau khoảng 90 phút truyền dịch, chị xuất hiện tình trạng lạnh run, sau đó khó thở. Một nửa ống Adrenalin được tiêm nhưng tình trạng không cải thiện. Khi quay lại đưa đi cấp cứu, điều dưỡng phát hiện khách hàng đã tím tái, ngưng thở. Nữ bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Lê Văn Thịnh trong tình trạng hôn mê sâu, đồng tử giãn, mất phản xạ ánh sáng, không mạch, không huyết áp, không nhịp thở. Kíp trực lập tức hồi sức tim phổi nâng cao, sử dụng vận mạch liều cao, tổng cộng 34 ống Adrenalin trong gần 40 phút nhưng tim không đập trở lại. Bệnh viện xác định người bệnh đã tử vong trước khi nhập viện, chẩn đoán tử vong ngoại viện chưa rõ nguyên nhân, theo dõi sốc phản vệ do thuốc và báo cơ quan chức năng theo quy định. Liên quan đến ca bệnh trên, trao đổi với phóng viên, BS Trần Văn Khanh, Giám đốc Bệnh viện Lê Văn Thịnh đã đưa ra nhiều phân tích chuyên môn và cảnh báo. Theo BS Khanh, Glutathione là chất chống oxy hóa, trong y khoa chỉ sử dụng ở một số chỉ định rất cụ thể, tùy theo phác đồ điều trị và dạng chế phẩm. “Đây không phải là thuốc truyền trắng cho người khỏe mạnh như quảng cáo. Việc tự ý mua về truyền để làm đẹp là sử dụng sai mục đích y khoa” - ông Khanh nhấn mạnh. Phân tích của BS Khanh cho thấy, nguy cơ lớn nhất của truyền tĩnh mạch là mọi phản ứng xảy ra gần như tức thì vì thuốc đi thẳng vào máu. Nếu bị dị ứng, người bệnh có thể rơi vào sốc phản vệ tối cấp và ngưng tim chỉ trong vài phút. Không chỉ vậy, việc truyền tại nhà tiềm ẩn hàng loạt rủi ro: thuốc không rõ nguồn gốc, pha chế không kiểm soát, liều dùng không chuẩn, không theo dõi sinh hiệu và không có hệ thống cấp cứu. “Muốn xử trí phản vệ an toàn phải có cả một ê kíp cấp cứu với đầy đủ thuốc, oxy, dụng cụ kiểm soát đường thở, monitor theo dõi… Những điều kiện này gần như không thể có tại nhà” - BS Khanh nói. SỐC PHẢN VỆ LÀ CUỘC CHẠY ĐUA TÍNH BẰNG PHÚT Từ thực tế cấp cứu, BS Khanh nhấn mạnh sốc phản vệ là tình trạng cấp cứu tối khẩn, thời gian xử trí được tính bằng phút. “Tiêm Adrenalin càng sớm thì cơ hội sống càng cao. Chậm trễ rất dễ chuyển sang ngưng thở, ngưng tim” - ông Khanh nói và cho biết nguyên tắc nghi sốc phản vệ thì phải tiêm Adrenalin ngay, không chờ đủ xét nghiệm. Với người lớn, thuốc được tiêm bắp vào mặt ngoài đùi với liều 0,5 mg và có thể lặp lại mỗi 5 phút nếu chưa cải thiện, đồng thời phải theo dõi sát mạch, huyết áp, nhịp thở, SpO2 và hỗ trợ hô hấp... Làm sai phác đồ có thể gây hậu quả nghiêm trọng. Chậm Adrenalin sẽ mất “thời gian vàng”, trong khi tiêm sai đường hoặc sai liều có thể gây loạn nhịp, tăng huyết áp đột ngột hoặc không đủ tác dụng cứu mạng. Bác sĩ Khanh cũng chỉ ra những sai lầm phổ biến tại cộng đồng khi xảy ra sốc phản vệ, như: chờ xem triệu chứng có tự hết hay không; chỉ dùng thuốc chống dị ứng thông thường; để bệnh nhân ngồi hoặc tự đi lại khi đang tụt huyết áp; không gọi cấp cứu sớm; chuyển viện không có hồi sức trên đường... “Có nhân viên y tế truyền tại nhà không đồng nghĩa với an toàn. Điều quan trọng là phải có hệ thống cấp cứu phía sau” - BS Khanh nhấn mạnh. BS Khanh cảnh báo, truyền dịch là thủ thuật y khoa có rủi ro, chỉ thực hiện khi có chỉ định của bác sĩ và tại cơ sở y tế được cấp phép. Người dân tuyệt đối không truyền “thuốc làm đẹp, truyền trắng, tăng đề kháng” tại nhà dưới bất kỳ hình thức nào. Người dân cần kiểm tra giấy phép hoạt động, chứng chỉ hành nghề và điều kiện cấp cứu tại chỗ trước khi thực hiện dịch vụ thẩm mỹ. Khi xuất hiện các dấu hiệu như lạnh run, nổi mề đay, khó thở, tím tái, choáng váng sau tiêm truyền phải ngưng ngay, gọi 115 và đặt người bệnh nằm đầu thấp, kê cao chân. VÂN SƠN “An toàn – pháp lý – chuyên môn phải là ba tiêu chí bắt buộc khi lựa chọn dịch vụ thẩm mỹ. Sức khỏe và tính mạng không thể đánh đổi bằng sự tiện lợi hay chi phí thấp”. BS TRẦN VĂN KHANH, Giám đốc Bệnh viện Lê Văn Thịnh Cảnh báo khẩn trào lưu “truyền trắng, giải độc” Nữ bệnh nhân ở TPHCM sốc phản vệ vì tự truyền Glutathione tại nhà và tử vong trước khi nhập viện đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về trào lưu “truyền trắng, giải độc” không phép đang âm thầm diễn ra, đe dọa tính mạng người dân. Sáng 26/2, Bệnh viện Nhi Đồng 1 TPHCM tổ chức chương trình Ngày Quốc tế Bệnh hiếm. Đây là cuộc gặp gỡ của những gia đình đã đi qua hành trình nhiều nước mắt. Các bác sĩ, bệnh nhi và cha mẹ không còn là mối quan hệ điều trị - chăm sóc đơn thuần mà trở thành một cộng đồng cùng nắm tay nhau trong cuộc chiến kéo dài suốt đời. Theo BS-CKII Nguyễn Thị Thanh Hương, Phó Giám đốc Bệnh viện, bệnh hiếm vẫn mang bản chất là nhóm bệnh khó chẩn đoán và khó điều trị. Trước đây, nhiều trường hợp trẻ mắc bệnh nhưng không thể gọi đúng tên bệnh. Khi y học phát triển, đặc biệt là các kỹ thuật về di truyền học, những căn bệnh từng “vô danh” mới dần được nhận diện. Tuy nhiên, việc tìm ra chẩn đoán chỉ là điểm khởi đầu cho một hành trình dài. Khoảng 80% bệnh hiếm liên quan đến yếu tố di truyền đơn gen. Vì vậy, xét nghiệm di truyền được xem là tiêu chuẩn vàng để xác định bệnh, đồng thời giúp bác sĩ tư vấn cho gia đình về nguy cơ ở các thế hệ tiếp theo. “Chỉ khi có chẩn đoán chính xác, chúng ta mới có thể lựa chọn hướng điều trị và tiên lượng cho trẻ” - BS Hương nói và cho biết hiện nay việc chẩn đoán sớm cho bệnh nhi mắc bệnh hiếm còn nhiều khó khăn. Tại Bệnh viện Nhi Đồng 1, đơn vị Di truyền - Chuyển hóa được thành lập từ năm 2018 đã mở ra cơ hội cho nhiều trẻ được phát hiện bệnh sớm. Theo các bác sĩ, chẩn đoán sớm đồng nghĩa với điều trị sớm, từ đó cải thiện đáng kể tiên lượng. Tuy nhiên, để làm được điều đó cần nâng cao nhận thức của cả nhân viên y tế tuyến đầu lẫn cộng đồng để trẻ có dấu hiệu bất thường được chuyển đến đúng nơi có đủ năng lực chẩn đoán. Nếu chẩn đoán là cánh cửa đầu tiên thì chi phí điều trị lại là rào cản lớn nhất. Hiện có những loại thuốc điều trị bệnh hiếm có giá từ hàng chục triệu đến hàng chục tỷ đồng. Một liệu pháp gene điều trị teo cơ tủy (SMA) đã được triển khai tại bệnh viện với chi phí khoảng 50 tỷ đồng cho một lần duy nhất trong đời. Với bệnh loạn dưỡng cơ Duchenne, một liều thuốc có thể lên đến 70-80 tỷ đồng. Đó là những con số vượt xa khả năng của bất kỳ gia đình nào. Theo BS Nguyễn Thị Thanh Hương, điều trị bệnh hiếm không thể là nỗ lực của riêng một bệnh viện hay một gia đình. Trước đây, nguồn lực y tế thường tập trung cho các bệnh phổ biến để cứu được nhiều người hơn. Nhưng với bệnh hiếm, mỗi đứa trẻ đều có quyền được điều trị và được sống với ước mơ của mình. Từ năm 2022-2023, một số thuốc điều trị bệnh hiếm đã được đưa vào danh mục bảo hiểm y tế, trở thành chỗ dựa tinh thần lớn cho người bệnh. Ngày 28/2 tới đây, Bộ Y tế sẽ có cuộc họp về chính sách tài chính cho thuốc hiếm, mở ra kỳ vọng về những thay đổi mang tính hệ thống. Tuy nhiên, chính sách không chỉ dừng ở việc chi trả thuốc. Trẻ mắc bệnh hiếm cùng gia đình rất mong muốn được hỗ trợ cả chi phí đi lại, chăm sóc dài hạn và tiếp cận điều trị tại nhiều cơ sở y tế hơn, thay vì chỉ tập trung ở một vài bệnh viện tuyến cuối. V.SƠN TRUYỀN DỊCH TẠI NHÀ KHIẾN MỘT NGƯỜI TỬ VONG Ở TPHCM: Người dân tự ý truyền dịch tại nhà luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro (Ảnh minh họa) Cách nào để trẻ bệnh hiếm được sống lâu? Ngày Quốc tế bệnh hiếm được tổ chức tại Bệnh viện Nhi Đồng 1 Bệnh hiếm không còn là câu chuyện của từng gia đình riêng lẻ mà đã trở thành thách thức y tế công cộng, đòi hỏi cách tiếp cận mang tính hệ thống. Các chuyên gia cho rằng đã đến lúc cần một chiến lược quốc gia toàn diện để trẻ bệnh hiếm được chẩn đoán sớm, tiếp cận thuốc và có cơ hội sống lâu dài. “Mỗi lần nhìn một bệnh nhi ra đi là một lần rất đau lòng. Tuy nhiên, đằng sau mỗi ca bệnh hiếm còn có bác sĩ và cộng đồng với hy vọng vào một chiến lược quốc gia dành cho bệnh hiếm – nơi việc chẩn đoán sớm, tiếp cận thuốc, hỗ trợ tài chính và chăm sóc lâu dài được đặt trong một hệ thống đồng bộ”. BS-CKII NGUYỄN THỊ THANH HƯƠNG, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng 1 TPHCM
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==