LAN TỎA BẰNG HÌNH THỨC HIỆN ĐẠI Hai bạn trẻ Vi Thị Liễu, sinh năm 1999 và Hoàng Minh Trỗi, sinh năm 1996, đều là người dân tộc Tày, tỉnh Cao Bằng. Cô dâu ở xóm 6, xã Bảo Lạc. Chú rể ở xóm Huyền Du, xã Hạ Lang. Họ sống xa nhau 200 km. Bất chấp khoảng cách, đôi bạn trẻ vẫn cùng nhau thực hiện mong ước tổ chức đám cưới chuẩn phong tục của người Tày, bắt đầu từ trang phục. Gia đình hai bên ủng hộ quyết định của đôi trẻ. Đám cưới đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc Tày lập tức “viral”. Lúc này, mẹ của cô dâu lên tiếng: “Làm cha, làm mẹ thật sự rất hạnh phúc khi các con đề xuất sẽ mặc trang phục của dân tộc mình trong hôn lễ. Tôi thấy thật sự may mắn và xúc động khi những suy nghĩ, hành động đó đã chạm đến trái tim của nhiều người…”. Nét đẹp của bản sắc văn hóa được người trẻ vùng cao tích cực lan tỏa, nhất vẫn là trang phục dân tộc. Được trang bị kiến thức đầy đủ, nhiều người trẻ ở các tỉnh vùng núi phía Bắc càng biết trân trọng, giữ gìn và giới thiệu vẻ đẹp của quê hương mình, của dân tộc mình bằng những hình thức hiện đại. Chu Thanh Diệu, sinh năm 1997, công tác tại Trạm Y tế xã Lý Quốc, tỉnh Cao Bằng nhìn nhận: “Đi cùng xu hướng bỏ phố về quê thì người trẻ càng yêu và tự hào về quê hương. Họ lan tỏa văn hóa dân tộc bắt đầu bằng những việc nhỏ như mặc trang phục dân tộc trong các lễ hội ở địa phương, chụp ảnh rồi đưa lên Facebook, TikTok… Hiện nay, không ít bạn trẻ chọn trang phục của dân tộc mình để chụp bộ ảnh cưới khoe trên mạng xã hội. Có thể trong vài năm tới, trang phục dân tộc sẽ thay thế váy cưới du nhập phương Tây trong ngày trọng đại của nhiều bạn trẻ trên quê hương tôi”. Nắm bắt xu hướng đang lên của trang phục dân tộc nhiều người kinh doanh dịch vụ du lịch cũng kịp thời đưa ra những sản phẩm có họa tiết, hoa văn độc đáo của đồng bào các dân tộc ở miền núi phía Bắc phục vụ du khách. Ngay tại điểm dừng chân Gió 97, trên đường đèo từ Thái Nguyên đến Cao Bằng, mở xuyên Tết Nguyên đán, người chủ nhạy bén đã dựng một góc sống ảo với khá nhiều khăn, mũ của đồng bào các dân tộc ở miền núi phía Bắc để khách chụp ảnh hoặc mua về làm kỷ niệm. ẨM THỰC ĐỘC ĐÁO VÀ NHỮNG LỄ HỘI RỰC RỠ SẮC MÀU… Nhờ đám cưới của bộ đôi Gen Z Vi Thị Liễu - Hoàng Minh Trỗi, nhiều nghi lễ trong đám cưới của người Tày xưa được sống lại: nghi lễ đi dép mới cho cô dâu, lễ ăn hỏi với những lễ vật đặt trong sọt đan bằng tre được gánh trên vai bằng đòn gánh… Đám cưới nổi tiếng này khích lệ nhiều bạn trẻ ở vùng cao tìm về và lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc. Nhờ mạng xã hội và YouTube những lễ hội độc lạ ở các tỉnh miền núi được nhiều người dân trong cả nước biết đến. Ở Bản Bang, xã Lý Quốc, Cao Bằng có lễ hội tổ chức đúng ngày con gà (kê nhật), nếu trùng 1-3 Tết Nguyên đán thì lùi lại 12 ngày sau. Lễ hội năm nay sẽ tổ chức vào thứ 7, ngày 28/2 dương lịch. Đây có thể là lễ hội có nhiều gà thiến (đã luộc chín) nhất nước ta. Mỗi gia đình ở Bản Bang sẽ mang đến một mâm cỗ, trong đó trọng tâm là gà thiến. Mâm cỗ nào có con gà thiến to nhất, luộc đẹp nhất sẽ được nhận giải cao. Theo chia sẻ của một cán bộ từng nhiều năm tham gia lễ hội này, năm ngoái mâm cỗ lãnh giải có con gà nặng tới 6 kg. Giữa núi non mùa xuân nổi bật những mâm cỗ rực rỡ sắc màu. Người ta khó đếm hết có bao nhiêu mâm cỗ tham gia lễ hội nhân ngày con gà, cầu một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt. Nhờ yếu tố độc lạ, đậm đà bản sắc văn hóa, vài năm trở lại đây, lễ hội xuống đồng ở Bản Bang thu hút rất đông khách tham quan trong tỉnh và ngoài tỉnh, thậm chí du khách nước ngoài cũng tìm đến. Khách du lịch đang có xu hướng tìm về những miền thiên 8 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ n Thứ Năm n Ngày 26/2/2026 Nhiều người lớn tuổi vùng cao chạnh lòng khi trang phục dân tộc bị giới trẻ lãng quên. Họ không thể ngờ có ngày trang phục dân tộc lại trở thành lựa chọn hàng đầu của giới trẻ trong những dịp quan trọng, thành “hot trend” khi chụp ảnh khoe trên mạng xã hội. Đầu năm 2026, một lễ cưới của đôi bạn trẻ Gen Z ở Cao Bằng dậy sóng khi họ chọn trang phục truyền thống của dân tộc Tày, thay vì chọn áo cưới phương Tây lộng lẫy, xa hoa. TỪ BÙN ĐẤT ĐỒNG SÂU ĐẾN BÁT CHÁO NỒNG CAY Trời Nghệ An tháng Giêng còn vương cái rét ngọt. Trong căn bếp nhỏ ở phường Vinh Hưng, anh Vũ Văn Chương (SN 1976) thoăn thoắt đảo chảo lươn trên bếp lửa hồng. Mùi hành tăm phi dậy lên thơm nức, quyện cùng sắc vàng óng của thịt lươn xào nghệ, điểm thêm màu đỏ au của ớt bột - thứ gam màu làm nên “thương hiệu” lươn xứ Nghệ. “Lươn phải chọn con nhỏ, lưng đen, bụng vàng, bắt từ đồng mới ngon. Lươn nuôi thịt nhạt, bở, không dậy mùi”, anh Chương nói, tay vẫn đều nhịp đảo để từng thớ thịt săn lại mà không khô. Quán lươn bà Liễu đã đỏ lửa hơn 40 năm. Từ một gánh hàng rong bên vỉa hè, bà Liễu chắt chiu từng đồng mở được quán nhỏ. Gần 20 năm nay, anh Chương - con trai bà - tiếp quản và giữ nghề như một cách gìn giữ ký ức gia đình. “Hồi học cấp 2, tôi đã phụ mẹ bán lươn. Một buổi đi học, một buổi đứng bếp. Giờ mẹ già rồi, mình nối nghề cũng là nối lại những tháng ngày xưa cũ”, anh kể, ánh mắt ánh lên niềm tự hào. Thực đơn của quán giản dị: súp lươn, cháo lươn và vài năm gần đây có thêm súp lươn cá tràu. Lươn được nhập từ Yên Thành, Đô Lương - vùng đồng ruộng cách Vinh chừng 70km. Theo anh Chương, lươn ngon phải là lươn đồng, thân vừa phải, thịt chắc và ngọt bùi. Lươn được ngâm muối cho sạch nhớt, rửa nước ấm, bóp chanh khử tanh rồi mới luộc chín, lọc xương. Hành tăm phi thơm, lươn xào cùng nghệ tươi, ớt bột, tiêu đen, bột điều, nước mắm cốt. Thiếu một vị, hương sẽ chênh. Nghệ không chỉ tạo màu vàng óng bắt mắt mà còn làm ấm, cân bằng tính hàn của thịt lươn theo quan niệm Đông y. “Cháo lươn không được loãng quá, cũng không đặc quá, hạt gạo nở bung nhưng vẫn nguyên hình. Súp lươn sóng sánh, đậm đà, ăn cùng bánh mướt hoặc bánh mì nóng giòn. Thực tế, tôi không có bí quyết gì cao siêu, quan trọng là cái tâm của người đứng bếp”, anh Chương cười hiền. Từ nguyên liệu chính là lươn, người Nghệ có thể chế biến hơn 50 món ăn khác nhau. Tên món được gọi theo cách sơ chế (lươn xào, lươn om, lươn nướng, lươn cuốn…), theo sự kết hợp nguyên liệu (lươn om chuối đậu, lươn nấu măng chua, lươn nấu canh chua…) hoặc theo phương thức chế biến đặc trưng (cháo lươn, súp lươn, miến lươn). Mùi hành tăm phi thơm quyện với nghệ tươi, ớt bột lan ra đầu ngõ, đánh thức cả một góc phố ở Nghệ An. Trong gian bếp nhỏ, người đứng bếp thoăn thoắt đảo tay, từng thớ lươn vàng óng dậy mùi. Với người Nghệ, đó không chỉ là một món ăn mà còn là ký ức, là nếp nhà, là hồn cốt quê hương. Giữ hồn lươn xứ Nghệ Cơ sở của anh Lưu Tiến Dũng đóng gói lươn gửi ra nước ngoài nTHU HIỀN PHÓNG SỰ Ngày 6/1, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã công nhận tri thức chế biến món ăn từ lươn ở Nghệ An là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình tri thức dân gian. Danh hiệu ấy không chỉ tôn vinh một đặc sản trứ danh mà còn khẳng định giá trị của cả một kho tàng kinh nghiệm, bí quyết và tình yêu bếp lửa được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Bản sắc vùng cao lên xu hướng Những lễ hội hoa lê ở miền núi hút chân du khách
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==