THIỆT HẠI VÀ THƯƠNG VONG Các cuộc giao tranh đã gây ra sự tàn phá trên diện rộng ở Ukraine. Toàn bộ các thành phố ở phía đông và nam Ukraine, trong đó có Bakhmut, Toretsk và Vovchansk, đã bị san phẳng. Theo Cơ quan Rà phá Bom mìn của Liên Hợp Quốc, khoảng 1/5 diện tích Ukraine có bom mìn hoặc vật liệu nổ chưa nổ. Khoảng 5,9 triệu người Ukraine đã di tả n ra nước ngoài, và 3,7 triệu người khác phải sơ tá n trong nước. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hồi đầu tháng này nó i rằ ng, 55.000 binh sĩ nước này đã thiệt mạng kể từ khi xung đột bùng phát. Nhiều người khác vẫn đang mất tích. Trong khi đó, Nga chưa đưa ra bản cập nhật chính thức nào về tổn thất nhân lực kể từ tháng 9/2022. TIỀN TUYẾN VÀ NGOẠI GIAO Tính đến giữa tháng 2, Mátxcơva đã kiểm soát khoảng 19,5% vùng lãnh thổ từng thuộc Ukraine, theo dữ liệu từ Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW). Những bước tiến của quân đội Nga trong năm 2025 là lớn nhất kể từ năm 2022, nhưng tốc độ tiến quân hiện đã chậm lại đáng kể so với những tháng đầu chiến dịch, theo dữ liệu của ISW. Điện Kremlin đang thúc đẩy việc kiểm soát hoàn toàn vùng Donetsk và ngăn cản phương Tây hỗ trợ quân sự cho Kiev. Ukraine cho rằng việc nhượng bộ là bất khả thi về mặt hiến pháp và không thể chấp nhận được đối với phần lớn người dân Ukraine. KINH TẾ Cuộc chiến đã tàn phá nền kinh tế Ukraine và gây áp lực rất lớn lên nền kinh tế Nga. Sau khi tăng trưởng mạnh mẽ nhờ chi tiêu quân sự khổng lồ - lên tới 9% GDP - nền kinh tế Nga đã chậm lại, chỉ tăng trưởng 1% trong năm ngoái. Doanh thu từ dầu khí - chiếm khoảng 1/4 thu nhập ngân sách nhà nước - đã giảm xuống mức thấp nhất trong 5 năm vào năm ngoái, do làn sóng trừng phạt của phương Tây và các cuộc tấn công của Ukraine vào các cơ sở dầu mỏ làm giảm sản lượng xuất khẩu. Một năm sau xung đột, nền kinh tế Ukraine đã thu hẹp gần 1/3. Ukraine đã phục hồi được một phần nhỏ, nhưng hiện nay Chính phủ Ukraine vẫn phụ thuộc vào Quỹ Tiền tệ Quốc tế và các tổ chức nước ngoài khác để trang trải chi tiêu hằ ng ngày. Ngân hàng Thế giới hôm 23/2 báo cáo rằng, tổng chi phí tái thiết ở Ukraine ước tính lên đến khoảng 588 tỷ USD trong thập kỷ tới. CÁC ĐỒNG MINH Ukraine phụ thuộc rất nhiều vào vũ khí, tình báo và tài chính của phương Tây. Theo số liệu từ Viện Kiel của Đức, châu Âu đã viện trợ 201 tỷ euro cho Ukraine kể từ năm 2022. Mỹ đã cung cấp tổng cộng 115 tỷ USD, nhưng Tổ ng thố ng Mỹ Donald Trump đã tạm ngừng một phần việc viện trợ vũ khí và đang thúc đẩy châu Âu gánh vác phần còn lại. Triều Tiên đã gửi hàng nghìn binh sĩ đến chiến đấu cùng quân đội Nga và được cho là đã gửi hàng triệu quả đạn pháo cho Mátxcơva. Phương Tây cũng tin rằng Iran đã cung cấp công nghệ máy bay không người lái cho Mátxcơva, và các nước đồng minh đã giúp Điện Kremlin tránh các lệnh trừng phạt. MINH HẠ NH (theo Economic Times) 12 n Thứ Tư n Ngày 25/2/2026 QUỐC TẾ Trạm dữ liệu mặt đất mà Trung Quốc tài trợ cho Trạm Viễn thông mặt đất Windhoek sẽ giúp Namibia xử lý dữ liệu viễn thám từ các vệ tinh, bao gồm vệ tinh tài nguyên trái đất Trung Quốc - Brazil (CBERS-4). Trong lễ bàn giao ngày 12/2, Đại sứ Trung Quốc tại Namibia Zhao Weiping gọi trạm dữ liệu là “dự án viện trợ phát triển công nghệ cao” đầu tiên của Bắc Kinh tại quốc gia châu Phi này. Ông cũng cho rằng dự án là “minh chứng sinh động cho cam kết mạnh mẽ của Trung Quốc trong việc hỗ trợ các quốc gia châu Phi thúc đẩy phát triển khoa học và công nghệ”. Ông cho biết trạm sẽ hoàn toàn do Namibia sở hữu và vận hành, sau khi chuyên gia Trung Quốc đào tạo cho kỹ thuật viên địa phương. Trung Quốc cũng có một trạm theo dõi không gian tại thành phố Swakopmund của Namibia. Trạm này hoạt động từ năm 2001 để hỗ trợ các sứ mệnh không gian có người của Trung Quốc và được Trung tâm Kiểm soát vệ tinh Tây An thuộc quân đội Trung Quốc quản lý. Ông Bulelani Jili, phó giáo sư tại ĐH Georgetown ở Washington, cho rằng chiến lược của Bắc Kinh là tạo ra “sự hiện diện chiến lược và liên kết về kỹ thuật”, để các trạm mặt đất, cơ sở thu nhận dữ liệu và hạ tầng định vị - thường tương thích với hệ thống định vị vệ tinh Bắc Đẩu của Trung Quốc, phụ thuộc về kỹ thuật. Theo đó, Trung Quốc có thể “trở thành đối tác mặc định cho việc bảo trì, nâng cấp, đào tạo và cung cấp băng thông, khiến các lựa chọn thay thế trở nên tốn kém về mặt vận hành và tài chính”. Chuyên gia Jili cũng cho rằng việc “tặng” hạ tầng không gian là một hình thức mở rộng quyền lực mềm. “Những dự án như vậy tạo ra sự gắn kết lâu dài với các bộ quốc phòng, viễn thông và khoa học”, PGS Jili nói. BÀN ĐẠP KỸ THUẬT VÀ CHÍNH TRỊ Vai trò của Trung Quốc thể hiện rõ nhất ở Bắc Phi. Tháng trước, Algeria phóng các vệ tinh Alsat3A và Alsat-3B từ cảng vệ tinh Tửu Tuyền của Trung Quốc. Các vệ tinh này cho phép chính phủ Algeria giám sát hạ tầng dầu mỏ, cải thiện năng suất nông nghiệp và quản lý thiên tai. Hoạt động này là một phần của hợp đồng ký từ năm 2023 với Công ty Công nghiệp Vạn Lý Trường Thành Trung Quốc, bao gồm hệ thống điều khiển mặt đất và đào tạo kỹ thuật địa phương. Tại Ai Cập, Trung Quốc đầu tư vào Thành phố Không gian Ai Cập. Đó là một cơ sở công nghệ, nghiên cứu và sản xuất vệ tinh ở thủ đô Cairo, tạo nên một trung tâm sản xuất khu vực. Tháng 12/2025, Ai Cập phóng vệ tinh nano plasma SPNEX để giám sát biến đổi khí hậu và thời tiết không gian. Vệ tinh được phóng bằng tên lửa Lực Tiễn -1 Y11 của Trung Quốc và được lắp ráp, thử nghiệm tại trung tâm lắp ráp, tích hợp và thử nghiệm vệ tinh do Trung Quốc tài trợ tại Thành phố Không gian Ai Cập. Hiện nay, hạ tầng của Ai Cập đóng vai trò trung tâm trong hoạt động của Cơ quan Vũ trụ châu Phi thuộc Liên minh châu Phi. Ông Mustapha Iderawumi, nhà phân tích cấp cao tại hãng tư vấn Space in Africa có trụ sở tại Lagos, cho biết sự hợp tác này là một phần của Hành lang thông tin không gian của Trung Quốc - một mạng lưới vệ tinh toàn cầu trong khuôn khổ sáng kiến Vành đai-Con đường. Theo ông, các dự án tại Namibia, Ai Cập, Nigeria và Ethiopia cho thấy Trung Quốc đã thiết lập vị thế một đối tác dài hạn trong phát triển ngành công nghiệp không gian vũ trụ của châu Phi. Theo ông Iderawumi, những dự án này đóng vai trò là bàn đạp kỹ thuật và chính trị, đồng thời mở rộng dấu ấn hạ tầng không gian toàn cầu của Trung Quốc. Tại Ethiopia, Trung Quố c đã xây dựng và tài trợ trạm mặt đất cho Đài Quan sát và Trung tâm nghiên cứu Entoto. Tại thành phố Abuja của Nigeria, Trung Quố c xây dựng trạm điều khiển cho vệ tinh NigComSat-1R. BÌNH GIANG (theo SCMP) Đầu tháng này, Bắc Kinh bàn giao trạm dữ liệu vệ tinh mặt đất gần thủ đô Windhoek của Namibia. Đây là cơ sở mới nhất trong mạng lưới các cơ sở không gian vũ trụ ngày càng mở rộng mà Trung Quốc xây dựng hoặc tài trợ trên khắp châu Phi. Vì sao Trung Quốc tài trợ hàng loạt dự án vệ tinh khắp châu Phi? Bốn năm xung đột Nga - Ukraine qua những con số Trạm tín hiệu vệ tinh mặt đất ở Namibia sử dụng vốn tài trợ từ Trung Quốc ẢNH: XINHUA Tunisia là nơi đặt trung tâm Hệ thống Vệ tinh định vị Bắc Đẩu đầu tiên của Trung Quốc ở nước ngoài, cung cấp dịch vụ định vị trên toàn khu vực để cạnh tranh với Hệ thống định vị toàn cầu (GPS) của Mỹ. Một khu rừng gần tiền tuyến Donetsk bị cháy rụi ẢNH: AP Ngày 24/2/2022, xung đột Nga - Ukraine bùng phát, sau đó trở thành cuộc chiến khốc liệt nhất ở châu Âu kể từ sau Thế chiến II. Canada sẽ hỗ trợ Cuba khi Mỹ gia tăng sức ép Canada dự định hỗ trợ Cuba, trong bối cảnh nướ c nà y đang gặp tình trạng thiếu nhiên liệu vì biện pháp siết chặt kiểm soát của Mỹ. Washington gia tăng chiến dịch gây sức ép lên Cuba trong những tuần gần đây bằng cách chặn mọi nguồn cung cấp dầu, gây ra tình trạng thiếu nhiên liệu nghiêm trọng và mất điện kéo dài. “Chúng tôi đang chuẩn bị kế hoạch hỗ trợ. Hiện tại chúng tôi chưa sẵn sàng cung cấp thêm chi tiết”, Ngoại trưởng Canada Anita Anand phát biểu ngày 23/2, nhưng không cho biết cụ thể nước này sẽ hỗ trợ những gì. Liên Hợp Quốc cảnh báo khủng hoảng nhân đạo có thể xảy ra nếu nhu cầu năng lượng của Cuba không được đáp ứng. Tuần trước, Canada cho biết đang theo dõi tình hình Cuba và bày tỏ lo ngại về “nguy cơ ngày xảy ra khủng hoảng nhân đạo”. Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần đưa ra những phát biểu chống lại Cuba, đồng thời gây sức ép với Venezuela để nước này dừng cung cấp nhiên liệu cho Cuba. Quan hệ giữa Washington và Ottawa gần đây trở nên căng thẳng về các vấn đề như thuế quan, Greenland, nỗ lực của Ottawa nhằm hàn gắn quan hệ với Bắc Kinh và phát biểu của Thủ tướng Mark Carney rằng các “cường quốc tầm trung” nên hành động cùng nhau để tránh bị tổn hại trước bá quyền. BÌNH GIANG (theo Reuters, AP)
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==