14 n Thứ Ba n Ngày 24/2/2026 KINH TẾ GIẢM BỚT ÁP LỰC THUẾ CAO Ngày 22/2, Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết bác bỏ quyền áp mức thuế quan theo Đạo luật quyền lực kinh tế khẩn cấp (IEEPA), vốn là cơ sở pháp lý chính quyền Tổng thống Donald Trump sử dụng để đánh thuế đối ứng vào hàng nhập khẩu có thặng dư thương mại lớn với Mỹ. Tuy nhiên, ngay sau đó, Nhà Trắng đã công bố áp mức thuế bổ sung; ban đầu từ 10% sau lên 15% trên diện rộng đối với nhập khẩu từ các đối tác thương mại lớn, có hiệu lực từ 24/2 trong 150 ngày theo cơ chế Section 122 - Đạo luật Thương mại (Trade Act 1974). Trao đổi với PV Tiền Phong, đại diện Vụ Thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương nhận định, việc Tòa án Mỹ hủy cơ chế thuế đối ứng giúp doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam tạm thời tránh được cú sốc thuế cao 20% bị áp trong năm 2025 (một số mặt hàng mức thuế cao hơn), qua đó giảm áp lực đơn hàng và chi phí trong ngắn hạn, tạo tâm lý tích cực. Dù vậy, theo đại diện Vụ thị trường nước ngoài, động thái chuyển sang áp thuế bổ sung 15% trong 150 ngày theo Điều 122, và mở dư địa điều tra theo Điều 232 và 301, cho thấy rủi ro thương mại với hàng hóa Việt Nam không giảm mà đang bước sang pha mới, phức tạp và khó lường hơn, nhất là với nhóm hàng kim ngạch lớn, dễ bị nghi ngờ về xuất xứ, lẩn tránh thuế. “Trong bối cảnh chính sách Mỹ khó đoán và có xu hướng đánh từng mảng, đánh có chọn lọc, doanh nghiệp không nên chủ quan với tín hiệu giảm thuế ngắn hạn, mà cần coi 150 ngày là khoảng thời gian đệm để rà soát xuất xứ, minh bạch chuỗi cung ứng, củng cố năng lực tuân thủ và chuẩn bị kịch bản ứng phó điều tra tới đây”, đại diện Vụ thị trường nước ngoài cho hay. NGUY CƠ ĐIỀU TRA GIA TĂNG, KHÓ LƯỜNG Ông Phùng Quốc Mẫn - Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TPHCM (HAWA) - cho biết, nhiều doanh nghiệp gỗ đã có đơn hàng tương đối ổn định từ quý 2/2026, phản ánh tín hiệu phục hồi bước đầu của thị trường Mỹ sau giai đoạn suy giảm trước đó. Việc giảm áp lực thuế giúp củng cố xu hướng phục hồi này, cho phép doanh nghiệp duy trì kế hoạch sản xuất và cải thiện hiệu quả kinh doanh. Theo ông Phùng Quốc Mẫn, rủi ro lớn hơn nằm ở khả năng các cuộc điều tra theo Điều 232 có thể kéo theo mức thuế bổ sung cao hơn. Do đó, doanh nghiệp cần chủ động nhập nguồn gỗ nguyên liệu từ Mỹ, duy trì liên tục hệ thống truy xuất nguồn gốc, quản lý chuỗi cung ứng và nâng cao năng lực cạnh tranh; đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh nội tại. “Việc tăng tỷ lệ nội địa hóa, cải thiện năng suất và xây dựng chuỗi cung ứng linh hoạt sẽ giúp doanh nghiệp giảm rủi ro và duy trì tăng trưởng bền vững, bất kể môi trường chính sách thay đổi như thế nào”, ông Mẫn cho hay. Đại diện Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cũng nhìn nhận, việc Mỹ chuyển từ cơ chế thuế đối ứng sang áp thuế bổ sung tạm thời 15% theo Điều 122 giúp mức độ “sốc thuế” với hàng thủy sản Việt Nam hạ nhiệt đáng kể so với trước đó; tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong việc duy trì thị trường. Đặc biệt, với mặt hàng tôm, trong bối cảnh Mỹ vừa công bố kết quả cuối cùng kỳ rà soát hành chính chống bán phá giá lần thứ 19 (POR19) đối với tôm nước ấm đông lạnh của Việt Nam theo hướng giảm thuế, nhiều doanh nghiệp thủy sản sẽ giảm đáng kể chi phí khi tiếp cận thị trường Mỹ. Tuy nhiên, VASEP đánh giá việc giảm thuế chống bán phá giá và hạ nhiệt thuế quan tổng thể không đồng nghĩa với rủi ro thương mại suy giảm. Ngược lại, khi chính quyền Mỹ mở rộng điều tra theo Điều 232 và 301, nguy cơ các mặt hàng thủy sản, trong đó có tôm, tiếp tục bị “soi” về nguồn gốc nguyên liệu, chuỗi cung ứng, trợ cấp và tiêu chuẩn môi trường lao động là hiện hữu. Với đặc thù chuỗi giá trị thủy sản phụ thuộc lớn vào vùng nuôi, con giống, thức ăn và truy xuất nguồn gốc, chỉ cần một mắt xích không đạt chuẩn cũng có thể trở thành điểm yếu trong các cuộc điều tra thương mại. Do đó, các doanh nghiệp thủy sản Việt Nam cần tận dụng tốt giai đoạn này để chuẩn hóa truy xuất nguồn gốc, minh bạch hóa chi phí, nâng tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước và giảm phụ thuộc vào nguyên liệu đầu vào có rủi ro về xuất xứ, doanh nghiệp có thể cải thiện vị thế khi Mỹ chuyển sang các biện pháp phòng vệ thương mại có tính dài hạn và chọn lọc hơn trong thời gian tới. Theo số liệu của Cục Hải quan, năm 2025, xuất khẩu Việt Nam sang Mỹ tiếp tục duy trì đà tăng mạnh bất chấp sức ép thuế quan. Kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này ước đạt 153,1-153,2 tỷ USD, tăng hơn 28% so với 2024 và chiếm khoảng 32,2% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước; trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, trong đó, các mặt hàng chiếm tỷ trọng cao như điện tử tiêu dùng, linh kiện, dệt may, đồ gỗ, giày dép và nông sản… DƯƠNG HƯNG Phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ chặn cơ chế “thuế đối ứng” giúp doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam tránh được kịch bản thuế sốc trong ngắn hạn. Tuy nhiên, việc chính quyền Mỹ lập tức chuyển sang áp thuế bổ sung 15% trong 150 ngày, đồng thời kích hoạt các công cụ điều tra cho thấy rủi ro thương mại đang bước sang một diễn biến khó lường hơn. Việc thuế đối ứng bị huỷ và mức thuế bổ sung áp 15% giúp doanh nghiệp Việt giảm bớt áp lực chi phí so với mức thuế trước đó Trao đổi với PV Tiền Phong, lãnh đạo Cảng vụ Hàng hải Hải Phòng cho biết, trong 9 ngày nghỉ Tết (từ ngày 14-22/2), khu vực cảng biển Hải Phòng đón nhận hơn 540 lượt tàu biển và phương tiện thủy nội địa ra vào cảng. Sản lượng hàng hóa thông qua cảng đạt hơn 2 triệu tấn, 169.116 TEU, tăng 31% về lượt tàu thuyền, tăng 17,75% sản lượng hàng hóa (tấn) và tăng 18,95% sản lượng hàng hóa container (TEU) so với kỳ nghỉ Tết Ất Tỵ 2025. Công tác đảm bảo trật tự, an toàn giao thông hàng hải tại cảng biển được Cảng vụ Hàng hải Hải Phòng thực hiện tốt, xử lý thông tin qua đường dây nóng đảm bảo. Theo Chi cục Hải quan Hải Phòng, dịp nghỉ Tết, đơn vị đã yêu cầu cán bộ, công chức chấp hành nghiêm kỷ luật, kỷ cương công vụ. Chủ động thông báo cho các doanh nghiệp đăng ký làm thủ tục trong Tết và phối hợp với các kho bãi cảng, sân bay để bố trí lực lượng trực 24/7, đảm bảo thông quan thông suốt, không để tồn đọng, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Từ ngày 14/2 đến nay, Chi cục Hải quan Hải Phòng đã làm thủ tục cho 214 lượt tàu biển và 40 lượt tàu bay xuất nhập cảnh. Giải quyết thủ tục cho 5.017 lượt hành khách với 4.746 kiện (tương đương 63,3 tấn hành lý). Tiếp nhận hơn 790 tờ khai, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 6 tỷ USD; đã thông quan 562 tờ khai, số thuế nộp ngân sách đạt hơn 34 tỷ đồng trong dịp nghỉ Tết. Lũy kế từ ngày 1/1/2026 đến nay, số thu ngân sách đạt 11.578 tỷ đồng, bằng gầ n 13,8% chỉ tiêu được giao, tăng 35% so với cùng kỳ năm 2025. Chi cục Hải quan Hải Phòng cũng phối hợp thu phí hạ tầng cảng biển đạt 184,35 tỷ đồng. Theo UBND TP Hải Phòng, trong 9 ngày nghỉ Tết, thành phố thu ngân sách đạt 6.750 tỷ đồng. Lũy kế từ đầu năm đến hết kỳ nghỉ Tết, thà nh phố thu ngân sách hơn 37.100 tỷ đồng, đạt 19,1% dự toán so với kế hoạch. Trong đó, thu nội địa đạt hơn 19.500 tỷ đồng, thu từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt hơn 11.400 tỷ đồng và hơn 6.100 tỷ đồng từ các khoản thu khác. NGUYỄ N HOÀ N Hàng hóa qua cảng Hải Phòng tăng mạnh Trong 9 ngày nghỉ Tết, sản lượng hàng hóa thông qua cảng Hải Phòng đạt hơn 2 triệu tấn ẢNH: QUỐC NAM Trong 9 ngày nghỉ Tết, Hải Phòng đón hơn 540 lượt tàu thuyền, sản lượng hàng hóa thông qua cảng đạt hơn 2 triệu tấn, 169.116 TEU; lực lượng hải quan tiếp nhận hơn 790 tờ khai, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 6 tỷ USD. Doanh nghiệp Việt thích ứng với chính sách thuế mới của Mỹ
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==