12 n Thứ Hai n Ngày 23/2/2026 QUỐC TẾ Ngày 21/2, nhà lãnh đạo Mỹ đăng trên mạng xã hội, rằng sau khi xem xét kỹ lưỡng “quyết định cực kỳ phản Mỹ” của tòa án hôm 20/2 nhằm hạn chế chương trình thuế quan của ông, chính quyền sẽ tăng thuế nhập khẩu “lên mức tối đa được phép và đã được kiểm nghiệm về pháp lý là 15%”. Trước đó, Tổng thống Trump công bố mức thuế toàn cầu mới là 10% để phản ứng với quyết định của Toà án Tối cao. Đồng thời, phe Cộng hòa phát động một cuộc công kích cá nhân nhằm vào các thẩm phán bỏ phiếu phủ nhận chính sách thuế quan, chỉ trích họ “bất trung”, và gọi họ là “kẻ ngốc và tay sai”. Với phán quyết này, Toà án Tối cao tái khẳng định vai trò kiểm soát và đối trọng với các nhánh quyền lực khác của chính phủ, bao gồm cả tổng thống, sau 1 năm hứng nhiều chỉ trích vì đưa ra nhiều quyết định ủng hộ Tổng thống Trump. Quyết định này đánh dấu một thất bại chính trị lớn đối với ông Trump khi chính sách kinh tế chủ chốt của ông bị bác bỏ. Thông báo mới nhất của Tổng thống Trump về việc nâng thuế lên 15% chắc chắn sẽ gây thêm bất ổn, khi nhà lãnh đạo Mỹ quyết sử dụng cuộc chiến thương mại để gây sức ép và trừng phạt các đối tác thương mại, bao gồm đồng minh lẫn đối thủ. Theo luật, mức thuế mới chỉ mang tính tạm thời, có hiệu lực trong 150 ngày. Theo tài liệu của Nhà Trắng, các lĩnh vực đang chịu điều tra riêng biệt, bao gồm dược phẩm và hàng hóa nhập khẩu theo Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada vẫn được miễn trừ. Ngày 20/2, Nhà Trắng cho biết các đối tác thương mại đạt được thỏa thuận thuế quan riêng với chính quyền Tổng thống Trump sẽ phải chịu mức thuế toàn cầu mới này. Phán quyết ngày 20/2 của Toà án Tối cao không ảnh hưởng đến các mức thuế ngành mà Mỹ áp riêng với thép, nhôm và nhiều mặt hàng khác. Những cuộc điều tra của Chính phủ Mỹ đang diễn ra vẫn có thể dẫn đến mức thuế bổ sung theo ngành. Tuy vậy, đây vẫn là thất bại lớn nhất của Tổng thống Trump tại Tòa án Tối cao kể từ khi ông trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025. Chứng khoán Phố Wall tăng nhẹ hôm 20/2, sau phán quyết của Toà án Tối cao. Các nhóm doanh nghiệp phần lớn hoan nghênh phán quyết, trong đó Liên đoàn Bán lẻ quốc gia cho biết điều này “mang lại sự chắc chắn rất cần thiết” cho các công ty. Trong tranh luận tại tòa, chính quyền Mỹ cho biết các công ty sẽ được hoàn thuế nếu các mức thuế bị xác định là trái pháp luật. Tuy nhiên, phán quyết của Tòa án Tối cao không đề cập đến vấn đề này. Tổng thống Trump nói ông dự đoán sẽ có nhiều năm kiện tụng liên quan đến vấn đề hoàn thuế. Một số quốc gia cho biết đang nghiên cứu phán quyết của Tòa án Tối cao và các thông báo thuế quan tiếp theo của Tổng thống Trump. Ngày 21/2, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết sẽ thảo luận với các đồng minh châu Âu để xây dựng “lập trường rất rõ ràng của châu Âu” và phản ứng chung với Washington trước khi ông thăm Mỹ vào đầu tháng 3 tới. CHÂU Á LO RỐI LOẠN TỪ PHÁN QUYẾT CỦA TÒA ÁN TỐI CAO MỸ Các đối tác thương mại của Mỹ tại châu Á đang đánh giá tác động từ tình hình bất định mới, sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ áp mức thuế nhập khẩu mới để phản ứng với phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ. Phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ đã vô hiệu hóa một loạt mức thuế quan mà chính quyền Tổng thống Trump áp với các đối tác thương mại, từ Trung Quốc, Hàn Quốc đến Nhật Bản và Đài Loan (Trung Quốc) - trung tâm sản xuất chip lớn nhất thế giới và là mắt xích then chốt trong chuỗi cung ứng công nghệ. Chỉ vài giờ sau đó, ông Trump tuyên bố sẽ áp mức thuế 10% với hàng nhập khẩu vào Mỹ từ tất cả các quốc gia, bắt đầu từ ngày 24/2 và trước mắt sẽ kéo dài 150 ngày. Giới phân tích cho rằng nhà lãnh đạo Mỹ có thể sẽ còn dùng nhiều biện pháp khác, khiến các doanh nghiệp và nhà đầu tư thêm rối bời. Phát ngôn viên Chính phủ Nhật Bản cho biết Tokyo “sẽ xem xét kỹ nội dung phán quyết này cũng như phản ứng của chính quyền Tổng thống Trump và có phản hồi phù hợp”. Trung Quốc - đang chuẩn bị đón Tổng thống Mỹ Trump dự kiến vào cuối tháng 3 - chưa đưa ra bình luận chính thức hay động thái đáp trả nào khi nước này vẫn đang trong kỳ nghỉ Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, một quan chức tài chính cấp cao tại đặc khu hành chính Hong Kong mô tả tình hình ở Mỹ là “thảm họa”. Tại Đài Loan (Trung Quốc), chính quyền cho biết đang theo dõi sát tình hình, lưu ý rằng phía Mỹ vẫn chưa quyết định cách triển khai đầy đủ thỏa thuận thương mại với nhiều đối tác. Trước khi Tòa án Tối cao Mỹ đưa ra phán quyết, chiến dịch áp thuế của Tổng thống Trump đã gây căng thẳng cho quan hệ ngoại giao của Washington trên khắp châu Á, đặc biệt với các nền kinh tế phụ thuộc xuất khẩu và gắn với chuỗi cung ứng hướng sang thị trường Mỹ. Phán quyết ngày 20/2 chỉ liên quan đến các mức thuế mà ông Trump ban hành dựa trên Đạo luật Quyền lực kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA). Theo ước tính của tổ chức theo dõi chính sách thương mại Global Trade Alert, phán quyết của Toà án Tối cao giảm gần một nửa mức thuế bình quân của Mỹ, từ 15,4% xuống còn 8,3%. Đối với những quốc gia đang chịu mức thuế cao hơn từ Mỹ, thay đổi còn rõ rệt hơn. Với Trung Quốc, Brazil và Ấn Độ, mức giảm sẽ lên tới hàng chục điểm, dù vẫn còn ở mức cao. Các nhà phân tích cho rằng phán quyết của Tòa án Tối cao sẽ mang lại rất ít sự “giải tỏa” cho kinh tế toàn cầu. Ngược lại, họ cảnh báo nguy cơ rối loạn khi các quốc gia và đối tác thương mại chuẩn bị đối phó với những động thái mới của Tổng thống Trump. BÌNH GIANG Tổng thống Donald Trump thông báo nâng mức thuế chung đối với hàng nhập khẩu vào Mỹ lên 15%, tiếp tục khẳng định quyết tâm duy trì chính sách thuế quan cứng rắn sau khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết rằng phần lớn chương trình thuế mà ông áp với các đối tác là trái luật. Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại bữa tối của Hiệp hội Thống đốc quốc gia ở Nhà Trắng, ngày 21/2 ẢNH: AP Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng khẳng định như vậy trong tuyên bố đưa ra ngày 22/2, để trả lời câu hỏi về việc Liên minh châu Âu (EU) thêm Việt Nam vào danh sách các khu vực không hợp tác về thuế, căn cứ kết quả rà soát đồng cấp về trao đổi thông tin thuế của OECD đối với Việt Nam trong niên độ 2021-2023. Bà Phạm Thu Hằng nhấn mạnh: “Là thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, Việt Nam luôn coi trọng việc hợp tác, trao đổi với OECD, nhất là trong việc bảo đảm tính minh bạch và hiệu quả của hệ thống thuế, qua đó tạo môi trường đầu tư, kinh doanh ổn định, minh bạch và thuận lợi cho cộng đồng doanh nghiệp, trong đó có các doanh nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài”. Đại diện Bộ Ngoại giao cho biết thêm, ngay trong quá trình rà soát đồng cấp về trao đổi thông tin về thuế của OECD, Việt Nam đã tiếp thu, sửa đổi và gần đây, đã bổ sung nhiều văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực thuế, tài chính, quản trị doanh nghiệp như Luật Quản lý thuế, Luật Doanh nghiệp và Nghị định số 168/2025/NĐ-CP về quản lý doanh nghiệp, qua đó giúp nâng cao mức độ tuân thủ các chuẩn mực quốc tế về minh bạch và trao đổi thông tin về thuế. Hiện nay, Chính phủ Việt Nam đang xây dựng và triển khai Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện các khuyến nghị của Diễn đàn toàn cầu về minh bạch và trao đổi thông tin về thuế của OECD, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực thuế với các đối tác, trong đó có EU. “Trên tinh thần quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Liên minh châu Âu, Việt Nam sẵn sàng trao đổi, chia sẻ và hợp tác chặt chẽ, có trách nhiệm với Hội đồng châu Âu và các nước thành viên EU về những kết quả đạt được của Việt Nam trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách theo hướng đồng bộ, minh bạch, công bằng, phù hợp với các chuẩn mực và thông lệ quốc tế; từ đó giúp có đánh giá khách quan, toàn diện hơn, cũng như thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam và các đối tác châu Âu vì phát triển và thịnh vượng chung”, bà Phạm Thu Hằng khẳng định. THU LOAN Việt Nam lên tiếng việc bị EU thêm vào danh sách không hợp tác về thuế Là thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, Việt Nam luôn coi trọng việc hợp tác, trao đổi với Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), nhất là trong việc bảo đảm tính minh bạch và hiệu quả của hệ thống thuế. Ông Nantapong Chiralerspong, người đứng đầu Văn phòng Chính sách và Chiến lược Thương mại Thái Lan, cho rằng phán quyết có thể sẽ thúc đẩy một làn sóng “đẩy hàng sớm”, khi các hãng vận chuyển đua nhau đưa hàng sang Mỹ sớm vì lo ngại thuế còn tăng cao hơn. Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng ẢNH: MOFA Tổng thống Mỹ nâng mức thuế quan toàn cầu lên 15%
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==