11 n Thứ Hai n Ngày 5/1/2026 PHÁP LUẬT Sự sa ngã của người từng là “đầu tàu” trong công tác phòng, chống ma túy không chỉ khiến dư luận bàng hoàng mà còn để lại bài học cay đắng về trách nhiệm nêu gương và cái giá phải trả khi lòng tham lấn át lý trí. Na Ngoi là xã biên giới giáp Lào, địa hình hiểm trở, đường mòn lối mở chằng chịt. Từ lâu, nơi đây được xem là một trong những “điểm nóng” về tội phạm ma túy. Cuộc chiến chống ma túy ở vùng đất này chưa bao giờ dễ dàng, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, trong đó vai trò của cán bộ cơ sở đặc biệt quan trọng. Suốt nhiều năm công tác, ông Mùa Dua Thái (SN 1969) từng giữ chức Chủ tịch rồi Bí thư Đảng ủy xã Na Ngoi. Trong ký ức của không ít người dân, ông là cán bộ năng nổ, nói được làm được, có uy tín trong cộng đồng. Ông tham gia không ít buổi tuyên truyền, họp bản, vận động bà con tránh xa ma túy, giữ gìn an ninh trật tự vùng biên. Thế nhưng, sau khi nghỉ hưu, người cán bộ ấy lại không giữ được mình trước cám dỗ của đồng tiền. Khoảng tháng 11/2024, một cuộc điện thoại từ bên kia biên giới mở ra bước ngoặt đen tối. Người gọi là Tồng Cu Mua - họ hàng của Thái, trú tại tỉnh Bôlykhămxay (Lào). Mua đề nghị Thái vận chuyển ma túy từ khu vực biên giới về xuôi, tiền công 50 triệu đồng. Với hiểu biết của một người từng làm lãnh đạo xã vùng biên, Thái không thể không biết đó là hành vi phạm pháp, thậm chí là đặc biệt nghiêm trọng. Nhưng lòng tham đã thắng lý trí. Để tự trấn an và “giảm rủi ro”, Thái chỉ nhận vận chuyển ma túy đến một điểm trên tuyến đường N5, không trực tiếp đưa vào thành phố. Bốn ngày sau, khi biết số ma túy đã lọt sâu vào nội địa, Thái một mình đi xe máy đến điểm hẹn. Hơn 1,7 kg ma túy được nhận trong lặng lẽ. Giữa cánh đồng hoang vắng, Thái lùi xe, giấu “hàng” vào cột mốc cây số, chụp ảnh gửi cho Mua như một cách “bàn giao” kín đáo. Kế hoạch tiêu thụ ma túy của Mua bất ngờ trục trặc khi người mua lấy lý do bận đi khám bệnh. Lo sợ bị lộ, Mua gọi cho Trần Thế Hùng, một thanh niên trú tại Hà Tĩnh, thuê đến nhận ma túy với tiền công 20 triệu đồng. Sáng 25/11/2024, Hùng tìm đến đúng vị trí đã được đánh dấu. Nhưng khi đang trên đường vận chuyển, phát hiện có dấu hiệu bị theo dõi, Hùng hoảng loạn ném bao tải chứa ma túy xuống lề đường rồi bỏ chạy. Hùng nhanh chóng bị lực lượng công an bắt giữ. Từ mắt xích này, đường dây ma túy dần bị bóc gỡ. Hai ngày sau, Mua bị bắt khi đang nhập cảnh vào Việt Nam. Ngày 29/11/2024, Thái cũng bị khởi tố, bắt tạm giam. Khám xét nơi ở của Thái, cơ quan chức năng còn phát hiện thêm 7 viên ma túy. HỐI HẬN MUỘN MÀNG Phiên tòa xét xử diễn ra trong sự chú ý của dư luận địa phương. Trước vành móng ngựa, Mùa Dua Thái không còn hình ảnh của một cán bộ từng tự tin, quyết đoán. Bị cáo nhiều lần cúi đầu, giọng lí nhí thừa nhận hành vi phạm tội, bày tỏ sự ân hận vì đã không vượt qua được lòng tham. “Chỉ vì hám lợi mà bị cáo đánh mất tất cả, khiến vợ con, người thân phải chịu khổ”, lời nói sau cùng của bị cáo vang lên đầy day dứt. Về số ma túy tìm thấy trong nhà, Thái khai: “Trong một lần sang Lào, nghe họ hàng bên vợ nói ma túy có thể chữa bệnh dịch cho trâu, bò nên bị cáo xin ít về cất trong nhà”. Tuy nhiên, lý do này không đủ cơ sở để giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Hội đồng xét xử nhận định, hành vi của các bị cáo là đặc biệt nguy hiểm, xâm phạm nghiêm trọng chính sách quản lý của Nhà nước về ma túy, gây mất an ninh trật tự xã hội. Riêng với Thái, dù từng có nhiều thành tích trong công tác, nhưng chính điều đó lại khiến hành vi phạm tội trở nên đáng lên án hơn, bởi bị cáo hiểu luật nhưng vẫn cố tình vi phạm. Xem xét toàn diện vụ án, Hội đồng xét xử tuyên phạt Thái 18 năm tù cho hai tội danh vận chuyển và tàng trữ trái phép chất ma túy; Mua và Hùng mỗi người 20 năm tù về tội mua bán trái phép chất ma túy. THU HIỀN Từng ở tuyến đầu tuyên truyền, vận động người dân tránh xa ma túy, Mùa Dua Thái (cựu Chủ tịch, Bí thư Đảng ủy xã Na Ngoi, Nghệ An) lại đứng trước vành móng ngựa vì chính “cái chết trắng”. Theo kế hoạch, ngày 5/1, TAND TP Hà Nội mở phiên xét xử sơ thẩm 55 bị cáo trong vụ án “đưa, nhận hối lộ”, xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế. Phiên tòa kéo dài khoảng 10 ngày, do thẩm phán Lưu Ngọc Cảnh làm chủ tọa. Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thực hành quyền công tố là 5 kiểm sát viên. Trong vụ án, ông Nguyễn Thanh Phong và bà Trần Việt Nga (đều là cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm) bị xét xử về tội “Nhận hối lộ”, quy định tại Điều 354 Bộ luật Hình sự. Theo hồ sơ vụ án, cựu Cục trưởng Trần Việt Nga bị cáo buộc chiếm đoạt hơn 8 tỷ đồng trong quá trình duyệt cấp phép quảng cáo các sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Bị cáo Nguyễn Thanh Phong nhận hối lộ 44 tỷ đồng trong quá trình cấp giấy phép công bố sản phẩm. Hơn 30 bị cáo khác từ nhân viên, chuyên viên đến lãnh đạo cấp phòng của Cục An toàn thực phẩm cũng nhận hàng chục triệu tới hàng tỷ đồng. Ngoài nhóm bị truy tố và sắp xét xử, Cơ quan tố tụng xác định có nhiều cán bộ khác của Cục nhận hối lộ trong việc thẩm định, hậu kiểm, cấp Giấy chứng nhận nhà máy đạt chuẩn thực hành sản xuất tốt (chứng nhận GMP) cho Nhà máy của Công ty CP Dược phẩm liên doanh MediPhar và Nhà máy của CP Dược phẩm MediUSA, đều của bị cáo Nguyễn Năng Mạnh. Trong đó, 12 đối tượng là văn thư, chuyên viên của Cục An toàn thực phẩm đã nhận tiền của các cá nhân làm dịch vụ công bố sản phẩm, với tổng số tiền hơn 3,4 tỷ đồng. Trong đó, người nhận nhiều nhất là 438 triệu đồng, ít nhất là 91 triệu đồng. Tuy nhiên, Cơ quan tố tụng cho rằng, các đối tượng có hành vi nhận tiền, nhưng “thực hiện hành vi phạm tội với vai trò thứ yếu, giúp sức, lệ thuộc; thực hiện hành vi theo sự chỉ đạo của cấp trên; quá trình điều tra đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, đã nộp lại số tiền do hành vi vi phạm của mình gây ra”. Đến nay, cơ bản đã làm rõ được bản chất vụ án, phương thức thủ đoạn phạm tội của các đối tượng, xử lý được tất cả các đối tượng chính, chủ mưu cầm đầu là lãnh đạo Cục và lãnh đạo cấp Phòng tại Cục An toàn thực phẩm. Do đó, có căn cứ đề nghị xem xét, không xử lý hình sự theo quy định tại khoản 3 Điều 5 Nghị quyết số 03/2020 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao. Cơ quan tố tụng chỉ kiến nghị Bộ Y tế để xử lý nghiêm theo quy định về Đảng và chính quyền đối với 12 cán bộ trên. TIẾP TỤC ĐIỀU TRA NGƯỜI ĐƯA HỐI LỘ Bên cạnh đó, nhóm 13 chuyên viên khác tại Cục An toàn thực phẩm cũng bị xác định nhận tiền trong quá trình thẩm định, hậu kiểm cấp Giấy chứng nhận GMP cho nhà máy của bị cáo Nguyễn Năng Mạnh; người ít nhất nhận 5 triệu đồng, người nhiều nhận 40 triệu đồng. Kết quả điều tra xác định, trong quá trình kiểm tra, họ được Cao Văn Trung, Trưởng đoàn phân công nhiệm vụ thẩm định hồ sơ xin cấp GMP nên làm theo chức năng, nhiệm vụ được giao. Việc bỏ qua các lỗi vi phạm của nhà máy là do Trung thực hiện khi báo cáo lãnh đạo Cục, không bàn bạc với các chuyên viên. Khi đưa tiền cho các chuyên viên dưới quyền, Trung nói là tiền doanh nghiệp bồi dưỡng, mời ăn uống; đồng thời số tiền được Trung chia ít (từ 5-40 triệu đồng) và các cá nhân trên đã nộp lại toàn bộ số tiền hưởng lợi trái pháp luật, không có dấu hiệu tội phạm nên chỉ bị kiến nghị xử lý về Đảng và chính quyền. Cũng trong vụ án, ngoài 21 bị cáo hầu tòa với cáo buộc đưa hối lộ tổng số hơn 79,6 tỷ đồng, còn 150 đối tượng, ban đầu đã có kết quả điều tra đối với hành vi đưa hối lộ 24,5 tỷ đồng cho các chuyên viên. Do số lượng đối tượng có dấu hiệu đưa hối lộ nhiều, chủ yếu là các đối tượng đưa từ 2 triệu đến dưới 100 triệu đồng; sinh sống tại nhiều tỉnh, thành phố, cần có thời gian điều tra xác minh, để đánh giá tính chất, mức độ hành vi. Cơ quan tố tụng đã tách hồ sơ, tài liệu liên quan 150 người này để tiếp tục làm rõ, xử lý sau. HOÀNG AN 25 cán bộ Cục An toàn thực phẩm thoát xử lý hình sự Cơ quan truy tố cho rằng, 25 văn thư, chuyên viên của Cục An toàn thực phẩm có hành vi nhận tiền của trùm thực phẩm chức năng giả Nguyễn Năng Mạnh, nhưng đã thành khẩn khai báo và nộp lại toàn bộ số tiền hưởng lợi trái pháp luật, nên chỉ bị kiến nghị xử lý về Đảng và chính quyền... Hai cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Trần Việt Nga và Nguyễn Thanh Phong Bị cáo Mùa Dua Thái tại phiên tòa Phút sa ngã của cựu chủ tịch xã Hơn cả một bản án hình sự, đây là bài học đắt giá về trách nhiệm nêu gương, về ranh giới mong manh giữa chính và tà, mà bất cứ ai cũng có thể đánh mất nếu không giữ vững mình trước cám dỗ.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==