Báo Tiền Phong số 43

khi chân không chạm đất, có xu hướng bay lên. Tranh về ngựa của ông đủ mọi tích, mọi chất liệu, mọi tạo hình. Điều khiến họa sĩ Lê Trí Dũng nổi tiếng với những con “thần mã” ở chỗ ông đã làm đủ nhiều và say mê để tạo cho mình một phong cách riêng, không lẫn với bất cứ ai. Có ý kiến từng nhận xét, con ngựa trong tranh Lê Trí Dũng cũng mang đủ sắc thái quen thuộc mà con người từng gán cho loài vật này, đó là chiến mã trung thành sánh vai cùng các tên tuổi anh hùng, là biểu tượng của giống đực với những khối cơ săn chắc căng tràn sức sống, là dáng phi nước đại cuốn trong gió mang theo khát vọng tự do, là cái cách ngựa cúi đầu chậm rãi như lắng nghe… Những tạo hình đó luôn gắn với đời sống con người, nên tranh ngựa của họa sĩ Lê Trí Dũng luôn có sức sống riêng một phần là vậy. TUYỂN TẬP GẦN 200 BỨC TRANH NGỰA Tròn mười năm sau cuộc gặp đầu tiên, tháng 11/2025, họa sĩ Lê Trí Dũng chính thức ra mắt ấn phẩm “Ngựa” (do Hội quán Di sản Việt Nam xuất bản) bao gồm 178 bức tranh về ngựa của ông, với chủ đề khá đặc biệt “Thánh Mã”. Ông Trần Thanh Tùng, Giám đốc Hội quán Di sản Việt Nam cho biết: “Sau hơn một năm chuẩn bị, họa sĩ Lê Trí Dũng cùng với đội ngũ chuyên môn của Hội quán đã lựa chọn, biên tập và hoàn thiện cuốn sách này để giới thiệu một phần các tác phẩm được họa sĩ sáng tác gần đây. Ấn phẩm đặc biệt này cũng để kỷ niệm 100 năm thành lập Trường Mỹ thuật Đông Dương, tiền thân của Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam, nơi họa sĩ Lê Trí Dũng từng học”. Trong cuốn sách, cùng với những bức tranh ngựa của Lê Trí Dũng là không ít bài viết của các họa sĩ, nhà văn, nhà thơ, nhà phê bình nghệ thuật, nhà báo… yêu tranh của ông. Họa sĩ Thành Chương, một người bạn đồng học cùng tuổi (sinh năm 1949) với họa sĩ nhận xét: “Những con ngựa hiện lên trong tranh Lê Trí Dũng lúc hùng dũng kiêu sa, lúc bí ẩn lãng mạn, lúc quằn quại đớn đau, lúc rộn ràng sáng láng... Tranh ngựa của Lê Trí Dũng chính là con người, là hội họa Lê Trí Dũng! Trong đàn ngựa nghệ thuật mênh mông ấy của nhân loại giờ đã có thêm một con ngựa mới và đẹp. Đó là NGỰA LÊ TRÍ DŨNG”. Trong bài viết của mình ở ấn phẩm trên, nhà văn Hồ Công Thiết cho biết họa sĩ Thành Chương còn so sánh Lê Trí Dũng với Từ Bi Hồng, danh họa thế giới người Trung Quốc chuyên vẽ ngựa theo trường phái tả thực bằng mực Nho. Nhà văn còn kể, có lần một du khách người Mỹ đã mua bức tranh khổ lớn của họa sĩ Lê Trí Dũng vẽ hình ảnh Từ Hải ngồi bên Thúy Kiều với cây đàn tỳ bà. Ngỡ khách thích và am hiểu chuyện Thúy Kiều, Lê Trí Dũng hỏi chuyện thì người nước ngoài này cho biết: “Tôi thích nhất con ngựa anh vẽ phía sau hai nhân vật chính. Nó phiêu linh mờ ảo và mang cốt cách bản sắc Việt rất rõ. Tôi đã từng xem tranh ngựa ở nhiều nước trên thế giới, nhưng con ngựa trong bức tranh này không giống bất cứ tranh ngựa nào vẽ ở đâu cả”. Từ đó Lê Trí Dũng thêm chuyên tâm vẽ tranh ngựa. Ông Trần Thanh Tùng, Giám đốc Hội quán Di sản Việt Nam cho biết, từ cổ đến kim trên thế giới có rất nhiều họa sĩ vẽ ngựa, nhưng ngựa của Lê Trí Dũng đặc biệt đến khác lạ, vượt qua những quy phạm về chuẩn mực trong tạo hình, được lột thoát và biến ảo khôn lường. Gần tuổi tám mươi, họa sĩ Lê Trí Dũng vẫn cần mẫn, lạc quan và kiên định với lối đi của riêng mình trong thủ pháp vẽ ngựa. Điều đó đã cho thấy ông không chỉ để lại dấu ấn trong dòng chảy mỹ thuật Việt Nam mà tranh ngựa của ông mang một bản sắc độc đáo được ví như một di sản cần được gìn giữ và lan tỏa. K.N 9 n Thứ Năm n Ngày 12/2/2026 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ Một nhà phê bình âm nhạc cho rằng, nhạc tình bây giờ tuy nhiều song ít bài đọng lại lâu, dường như chỉ nổi theo “trend” rồi chìm vào quên lãng. Nhạc sĩ Đông Thiên Đức cũng đồng tình. Lý do dẫn đến hiện tượng “sớm nở tối tàn” của tình khúc mới được anh giải thích: “Nhạc sĩ đầu tư cảm xúc vào sáng tác của mình thế nào, người nghe cảm nhận được. Nên việc đọng lại hay thoảng qua chỉ là hệ quả tất yếu”. Một trong những ca khúc được dự đoán nghe nhiều trong lễ tình yêu năm nay là Tái sinh của Tăng Duy Tân qua giọng hát Tùng Dương. Tên bài hát phản ánh nội dung của bài hát: Tình yêu có sức mạnh tái sinh tâm hồn. Đây cũng là ca khúc tình yêu mang vị ngọt được dự đoán sẽ có tuổi thọ cao. Sự thành công của Tái sinh trong năm 2025 cho thấy, người nghe nhiệt tình đón nhận những ca khúc tình yêu mang tinh thần tích cực. Dancing in the dark của Soobin Hoàng Sơn cũng thích hợp với ngày lễ tình nhân. Dù cho tận thế của Erik, nhạc phim Bộ tứ báo thủ dự đoán cũng được tìm kiếm nhiều. Ngày tình nhân, người đang yêu vẫn muốn nghe những bài hát về vẻ đẹp diệu kỳ của tình yêu hơn là những tình khúc buồn, đau khổ, thất vọng. Song lượng tình khúc ngọt từ xưa đến nay đều ít hơn so với tình khúc đắng. Nhạc sĩ Đông Thiên Đức cho biết, năm nay anh không có ca khúc mới cho lễ tình nhân. Nhìn lại những ca khúc ăn khách của nhạc sĩ 8x sẽ thấy, anh chuyên viết những bài ca buồn: Ai chung tình được mãi, Ngày mai người ta lấy chồng… Nhạc sĩ thừa nhận: “Tôi chưa viết được bài tình ca ngọt ngào nào”. Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung từng có những tình khúc được yêu thích như Con đường mưa, Cầu vồng sau mưa, Vầng trăng khóc… Dù thời gian qua anh tập trung cho những sáng tác về đề tài rộng lớn về quê hương, đất nước, về ký ức chiến tranh… song Nguyễn Văn Chung không quên mảng tình khúc. Anh giới thiệu một số tình khúc mới hợp với lễ tình nhân như Thích thì tỏ tình, Ta thương một người, Tình yêu tôi muốn… Nhạc sĩ Quốc Bảo có nhiều ca khúc dành cho những người đang yêu mang dư vị ngọt ngào. Ông nói: “Tôi không chắc 20 năm nữa người ta còn hát tình ca của tôi không. Nhưng có lẽ những bài như Tình ca, Bình yên, Cảm ơn một đóa xuân ngời, Dạ khúc, Bài tình cho giai nhân… vẫn còn được hát. Vì tình yêu luôn đẹp và đáng trọng như thế”. Theo nhạc sĩ Quốc Bảo để viết được tình ca cần hai yếu tố tài năng và muse (nàng thơ) thật đẹp. Và cả hai yếu tố này đều cần được trời cho. ĐÀO NGUYÊN “Với biệt danh Lão Chăn Ngựa, Lê Trí Dũng một thời tung hoành, làm xôn xao thị trường tranh Hà Nội. Nói không ngoa lão thành danh vì ngựa, nhìn lão là thấy ngay ngựa của lão. Những con ngựa giương bờm, tung vó, múa lượn, làm xiếc trong tranh. Thôi thì đủ cả sắc màu. Bức ngựa nào cũng có tích, có tên đàng hoàng” Họa sĩ LÊ THANH MINH Đĩa than ra mắt đúng lễ tình nhân của Phạm Thu Hà cũng thiếu vắng tình khúc mới Khi nhắc đến tình yêu, ta thường liên tưởng đến sự lãng mạn của tình yêu lứa đôi. Nhưng thực tế, trong cuộc sống có muôn vàn dáng vẻ của tình yêu. Có tình yêu ấm áp, cao cả như tình yêu của cha mẹ dành cho con cái. Có tình yêu chân thật nhưng đôi khi cũng rối ren như tình yêu của những anh chị em dành cho nhau. Có tình yêu mang tính cộng đồng, xen lẫn niềm tin và tự hào, như tình yêu quốc gia, dân tộc. Có tình yêu rất đỗi riêng tư mang theo cảm xúc mãnh liệt, say đắm như tình yêu đôi lứa. Có tình yêu nhẹ nhàng, bình yên như tình yêu dành cho thiên nhiên. Cũng có tình yêu giúp neo đậu con người như tình yêu dành cho đức tin, tôn giáo… Với hơn 200 trang viết, qua Tản mạn tình yêu, tác giả cho biết theo cảm quan của bà, tình yêu không giống như những bước nhảy uyển chuyển của một vũ công ba lê mà thường “vụng về vấp ngã, té bổ nhào rồi rón rén đi qua những tháng ngày mà ta sống”. Cuốn sách không có cốt truyện hay cao trào kịch tính để khắc họa một tình yêu lý tưởng, lãng mạn theo khuôn mẫu quen thuộc. Ngược lại, tác giả cho rằng tình yêu được xây dựng từ những mảnh ghép đời thường; từ những cuộc dạo bộ ngắn quanh khu phố, những cuộc gặp gỡ với người vô gia cư, những ký ức gia đình cho đến những trăn trở về xã hội, đức tin, cái chết và hy vọng. Tất cả đan cài vào nhau như một dòng chảy xuyên suốt trong đời sống con người. Tình yêu không phải lúc nào cũng xuất hiện dưới dáng vẻ dịu dàng. Đôi khi, nó hiện thân trong những lựa chọn khó khăn, trong những quyết định khiến ta tổn thương, hoặc trong những giây phút buộc ta phải đối diện với sự thật. Và, chính trong những hoàn cảnh ấy, tình yêu lại cho con người cơ hội trưởng thành, hiểu mình hơn và thấu cảm người khác sâu sắc hơn. “Tình yêu không phải lúc nào cũng hiện diện dưới dáng vẻ một điều gì đó đáng yêu. Đôi khi, nó có thể trông như một mớ hỗn độn hay một người mà bạn đã thề sẽ không bao giờ tha thứ vì những lý do có thể hoàn toàn chính đáng. Nhưng, xen giữa tất cả những thứ đó, chúng ta vẫn sẽ thấy những dấu hiệu quen thuộc của tình yêu: Đó là những đôi cánh, những con người tử tế, một chùm hoa dại hay một tách trà” - Anne Lamott chỉ ra. Điểm đặc biệt của Tản mạn về tình yêu nằm ở cách tác giả nhìn nhận tình yêu không phải là một khái niệm trừu tượng mà như một thực thể sống động. Tình yêu có thể là một chiếc ghế công viên để người lạ ngồi nghỉ, một túi quà trao tay cho người khó khăn, một cái vẫy tay chào nhau giữa mùa dịch hay đơn giản là một ánh mắt thấu hiểu dành cho người đang đau khổ. TRỌNG THỊNH Tản mạn về tình yêu Chúng ta có thật sự hiểu tình yêu là gì? Tình yêu ở đâu? Và làm sao để có được tình yêu? Nữ nhà văn nổi tiếng Anne Lamott đã lý giải về tình yêu qua tập sách Tản mạn về tình yêu (Somehow). Sách do NXB Dân Trí ấn hành trong dịp Valentine (14/2) năm nay. Tranh “Gióng” của họa sĩ Lê Trí Dũng Họa sĩ Lê Trí Dũng (giữa) với nhà sưu tập tại Lễ giới thiệu ấn phẩm “Ngựa” ẢNH: P.V Anne Lamott sinh năm 1954, từng dạy tại đại học California và viết bài cho báo Washington Post. Anne Lamott xuất bản nhiều sách phi hư cấu, tuyển tập tiểu luận, tiểu thuyết và nhiều lần lọt vào danh sách sách bán chạy do trang New York Times bình chọn, cũng như được vinh danh tại Đại sảnh Danh vọng California. Tại Việt Nam, cuốn sách Viết và sống (Bird by Bird) của bà cũng được độc giả Việt đón nhận và đánh giá cao.

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==