14 n Thứ Năm n Ngày 12/2/2026 NHỊP SỐNG THỦ ĐÔ Theo định hướng trong Đồ án quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Hà Nội dự kiến phát triển mạnh không gian ngầm, trong đó có hệ thống bể chứa nước mưa quy mô lớn, với tổng dung tích ước tính khoảng 125 triệu m3 giai đoạn 2036-2045. Tuy nhiên, GS.TS Nguyễn Quốc Dũng, Chủ tịch Hội Đập lớn và Phát triển nguồn nước Việt Nam cho rằng việc xây dựng những bể ngầm khổng lồ như vậy không hề đơn giản, đòi hỏi chi phí rất lớn nhưng hiệu quả chống ngập chủ yếu mang tính cục bộ. Theo ông, nguyên tắc cốt lõi của chống ngập đô thị không phải dồn nước về một điểm để bơm đi, mà là làm chậm dòng chảy và trữ nước tạm thời ngay trong toàn bộ không gian đô thị. Nhiều quốc gia đã đưa yêu cầu trữ nước phân tán vào quy chuẩn xây dựng, đặc biệt tại các khu đô thị mới. Điển hình như Australia áp dụng bắt buộc bể trữ nước mưa tại chỗ trong từng công trình. Cách làm này giúp biến các bề mặt bê tông thành những “miếng bọt biển” khổng lồ, giảm đỉnh lũ và hạn chế ngập cho khu vực hạ lưu. GS Dũng nhấn mạnh, các bể trữ nước phân tán có thể bố trí linh hoạt ở vỉa hè, công viên, bãi đỗ xe hoặc ngay trong từng hộ gia đình, kết hợp cơ chế xả chậm để giảm áp lực cho hệ thống cống. Trong khi đó, việc chỉ tăng công suất bơm - dù từng có đề xuất nâng từ 300 lên 800 m3/giây - cũng không phải lời giải căn bản khi khu vực tiếp nhận nước đã quá tải. “Chống ngập đô thị phải là hệ thống giải pháp đồng bộ, trong đó phân tán và trữ nước tại chỗ là hướng đi căn cơ”, ông nói. Ở góc nhìn quy hoạch, chuyên gia Đinh Ngọc Giang (Công ty Encity) cho rằng bể ngầm chỉ là một mắt xích trong hệ thống chống ngập và thường là lựa chọn cuối cùng do chi phí cao. Trên thực tế, các giải pháp “mềm” như mở rộng hồ điều hòa, tăng diện tích cây xanh, phát triển hạ tầng xanh hay chuyển đổi bề mặt cứng thành không gian thấm nước có chi phí thấp hơn nhưng hiệu quả trữ nước tạm thời lại cao hơn. PGS.TS Nguyễn Ngọc Trực, chuyên gia về kỹ thuật hạ tầng ứng phó với biến đổi khí hậu (Đại học Quốc gia Hà Nội) cũng cho rằng các bể ngầm đang được xây dựng khẩn cấp hiện nay có dung tích khoảng 1.800-2.500 m3, tương đương một ao nước nhỏ nên tác động tổng thể rất hạn chế. Theo ông, nếu tiếp tục lựa chọn giải pháp bể ngầm, cần tính toán tăng chiều sâu để nâng dung tích thay vì xây nhiều bể nhỏ rời rạc, vừa tốn kém vừa khó phát huy hiệu quả đồng bộ. Quan trọng hơn, Hà Nội hiện vẫn thiếu một nghiên cứu điều tiết nước đô thị tổng thể dựa trên dữ liệu điểm ngập lịch sử, kịch bản biến đổi khí hậu và xu hướng mưa cực đoan. Khi chưa có mô phỏng đầy đủ, các giải pháp chống ngập dễ rơi vào tình trạng xử lý cục bộ, thiếu chiến lược dài hạn. Về trước mắt, ông Trực đề xuất sử dụng tường bao chống lũ tại các “điểm đen” ngập sâu, kết hợp bơm tiêu để khôi phục giao thông nhanh chóng. Tuy nhiên, về lâu dài, giải pháp bền vững phải gắn với quy hoạch sử dụng đất tạo không gian chứa nước tạm thời, phát triển công viên, mặt nước, rừng đô thị, bề mặt thấm nước, vườn mưa và hệ thống quản lý thoát nước thông minh có sự tham gia của cộng đồng. TRẦN HOÀNG CẦN ĐỔI TƯ DUY CHỐNG NGẬP: Từ “thoát nhanh” sang “giữ và làm chậm nước” Không để tình trạng công trình triển khai kéo dài Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội vừa ban hành Thông báo kết luận của Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc tại buổi kiểm tra công tác chuẩn bị đón Tết Bính Ngọ và việc triển khai khắc phục 5 điểm nghẽn tại một số phường trên địa bàn thành phố. SIẾT CHẶT KỶ LUẬT, KỶ CƯƠNG CÔNG VỤ Theo thông báo, ngày 6/2, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc đã đi kiểm tra công tác tổ chức hoạt động và phục vụ nhân dân dịp Tết tại Công viên Thủ Lệ; công tác giải phóng mặt bằng, thi công tuyến đường Vành đai 2,5 (đoạn từ đường Cầu Giấy đến Khu đô thị mới Dịch Vọng); tiến độ triển khai Dự án đầu tư xây dựng hồ điều hòa Phú Đô; công tác kiểm soát, xử lý ô nhiễm môi trường tại sông Cầu Bây. Bí thư Thành ủy yêu cầu Đảng ủy UBND thành phố chỉ đạo siết chặt kỷ luật, kỷ cương công vụ; làm rõ trách nhiệm người đứng đầu và cán bộ được giao nhiệm vụ đảm bảo thực thi hiệu quả nhiệm vụ được giao; kiên quyết kiểm điểm, xử lý nghiêm theo quy định đối với các trường hợp cá nhân, đơn vị không thực hiện, thực hiện hình thức, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. Các dự án, công trình cấp bách trong lĩnh vực môi trường, chống úng ngập phải được tổ chức triển khai thực hiện theo tinh thần làm thật, tiến độ thật, hiệu quả thật; bảo đảm đồng bộ giữa công tác giải phóng mặt bằng, thẩm định, phê duyệt, bố trí vốn và tổ chức thi công. Các dự án được xác định “khẩn cấp” phải được vận hành theo cơ chế khẩn cấp; tránh tình trạng kéo dài, manh mún, thiếu đồng bộ, gây lãng phí, không tạo chuyển biến thực chất. Về công tác phục vụ nhân dân dịp Tết tại Công viên Thủ Lệ và các công viên, vườn hoa khác trên địa bàn thành phố, Bí thư Thành ủy yêu cầu các đơn vị quán triệt tinh thần chỉ đạo của thành phố, tập trung cao độ triển khai đồng bộ các giải pháp bảo đảm tuyệt đối an toàn, an ninh trật tự; giữ vững kỷ cương, văn minh đô thị và môi trường xanh - sạch - đẹp trong suốt dịp trước, trong và sau Tết. Công viên Thủ Lệ và các điểm vui chơi công cộng phải tăng tối đa tần suất quét dọn, thu gom rác tại các tuyến phố, tuyến dạo, khu vui chơi, điểm dịch vụ ăn uống, khu vực tập trung đông người; bố trí đầy đủ thùng rác, điểm tập kết, phương tiện và lực lượng vệ sinh thường trực 24/24 giờ; thu gom ngay trong ngày, không để tồn đọng, quá tải dưới bất kỳ hình thức nào... Đối với công tác giải phóng mặt bằng và triển khai thi công tuyến đường Vành đai 2,5 (đoạn tuyến từ đường Cầu Giấy đến Khu đô thị mới Dịch Vọng), các đơn vị, địa phương tập trung hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng trong quý I-2026; tiếp tục tăng cường vận động, đối thoại trực tiếp, xử lý dứt điểm các trường hợp còn tồn tại để bàn giao mặt bằng đúng hạn, bảo đảm thi công thông suốt toàn tuyến. Thực hiện lựa chọn nhà thầu thi công có đủ năng lực, kinh nghiệm và hồ sơ năng lực được kiểm chứng; bảo đảm đáp ứng đầy đủ yêu cầu về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ thi công, đồng thời gắn với nhiệm vụ chỉnh trang, hoàn thiện đồng bộ cảnh quan đô thị... HÀNH ĐỘNG THEO CƠ CHẾ KHẨN CẤP Đối với tình trạng nhà “siêu mỏng, siêu méo”, chính quyền địa phương phải chủ động rà soát, lập danh sách, xây dựng phương án xử lý cụ thể theo từng trường hợp; tăng cường tuyên truyền, vận động, đối thoại với người dân trên cơ sở công khai, minh bạch, bảo đảm hài hòa lợi ích, đúng quy định pháp luật; kiên quyết xử lý triệt để, không để kéo dài, tái diễn; đồng thời, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân, giữ vững kỷ cương trật tự xây dựng và mỹ quan đô thị. Đối với dự án đầu tư xây dựng hồ điều hòa Phú Đô và nhóm 10 công trình khẩn cấp chống úng ngập của thành phố; quán triệt nghiêm nguyên tắc “đã xác định khẩn cấp thì phải hành động theo cơ chế khẩn cấp”, yêu cầu các cơ quan, đơn vị tuyệt đối tuân thủ, tổ chức thực hiện với tinh thần cao nhất, không chậm trễ, không hành chính hóa quy trình. Mọi khâu từ phê duyệt, bố trí vốn, giải phóng mặt bằng đến thi công phải được vận hành khẩn cấp theo cơ chế, song vẫn bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định... Việc tổ chức thi công phải bám sát hiện trường, ưu tiên hoàn thành các hạng mục trọng yếu trước mùa mưa; các phần việc còn lại phải xây dựng tiến độ chi tiết theo tuần, theo tháng, xác định rõ từng đầu việc, từng mốc hoàn thành và người chịu trách nhiệm; bảo đảm công trình phát huy hiệu quả thực chất trong thời gian sớm nhất... Bí thư Thành ủy giao Đảng ủy UBND thành phố chỉ đạo khẩn trương hoàn tất ngay thủ tục, phê duyệt đủ 10/10 công trình trong thời gian sớm nhất, bảo đảm đồng bộ danh mục, đồng bộ tiến độ; kiên quyết không để tình trạng “gắn mác khẩn cấp nhưng triển khai kéo dài”... Đảng ủy phường Từ Liêm được giao lãnh đạo, chỉ đạo UBND phường tập trung hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng dự án hồ điều hòa Phú Đô trong quý I-2026; bàn giao mặt bằng sạch, đúng tiến độ để tổ chức thi công... Đối với nhiệm vụ kiểm soát, xử lý ô nhiễm môi trường sông Cầu Bây, UBND thành phố và các sở, ngành, các đơn vị liên quan thực hiện phân công theo nguyên tắc “một việc, một đầu mối, một người chịu trách nhiệm”. Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương xây dựng Đề án tổng thể về việc kiểm soát, xử lý ô nhiễm sông Cầu Bây, gắn với Đề án Phát triển tổng thể hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải theo chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm và Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà; chấm dứt tình trạng triển khai manh mún, rời rạc. Việc này hoàn thành báo cáo Thường trực Thành ủy trong tháng 2/2026. TRƯỜNG PHONG Về 10 công trình khẩn cấp chống úng ngập của thành phố, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc giao Đảng ủy UBND thành phố chỉ đạo khẩn trương hoàn tất ngay thủ tục, phê duyệt đủ 10/10 công trình trong thời gian sớm nhất, bảo đảm đồng bộ danh mục, đồng bộ tiến độ; kiên quyết không để tình trạng “gắn mác khẩn cấp nhưng triển khai kéo dài”... Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc kiểm tra tiến độ dự án xây dựng công trình khẩn cấp hồ điều hòa Phú Đô, ngày 6/2 ẢNH: QUANG THÁI/HNM Về nguồn kinh phí, Bí thư Thành ủy Hà Nội giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp các đơn vị liên quan rà soát ngay nguồn vốn bố trí cho nhóm dự án, công trình khẩn cấp; làm rõ công tác bố trí vốn, giải ngân cho các dự án, các khó khăn, vướng mắc và phương án xử lý trong thời hạn sớm nhất, không để ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện dự án. Việc này hoàn thành ngay trong tháng 2/2026... Các chuyên gia thống nhất rằng hướng đi căn bản cho Hà Nội không nằm ở việc xây thêm những công trình ngầm quy mô lớn, mà là chuyển sang mô hình “thành phố bọt biển” - nơi nước mưa được giữ lại, thấm xuống đất, trữ tạm thời trong không gian xanh rồi xả chậm ra môi trường tự nhiên.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==