điều kiện an toàn thực phẩm. Theo đó, DN vẫn phải thực hiện thủ tục xin giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm do cơ quan quản lý trong nước cấp, làm phát sinh thêm chi phí và kéo dài thời gian xử lý hồ sơ. Bà Hạnh cho rằng, việc chưa thừa nhận đầy đủ các chứng nhận quốc tế do bên thứ ba cấp cần được xem xét lại trong bối cảnh Việt Nam hội nhập sâu rộng. Trên thực tế, các tiêu chuẩn như ISO, HACCP, BRC… đang được thừa nhận rộng rãi trên thế giới và là điều kiện để hàng hóa xuất khẩu vào nhiều thị trường khó tính. Một bất cập khác là quy định phiếu kiểm nghiệm an toàn thực phẩm phải theo mẫu riêng của Việt Nam, vô hình trung thu hẹp phạm vi chấp nhận đối với các phòng kiểm nghiệm quốc tế đang hoạt động hợp pháp. Theo bà Hạnh, việc rà soát, điều chỉnh Nghị định 46 theo hướng hài hòa với thông lệ quốc tế sẽ giúp giảm chi phí tuân thủ và tháo gỡ ách tắc cho DN. Trao đổi với PV Tiền Phong, bà Phạm Khánh Phong Lan - Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TPHCM cho biết, Nghị định 46 có hiệu lực ngay, không có thời gian chuyển tiếp, đã khiến nhiều DN nhập khẩu lúng túng, hàng hóa ùn ứ, đối mặt nguy cơ hư hỏng. Trước tình hình này, Sở An toàn thực phẩm đã báo cáo và được UBND TPHCM thống nhất chủ trương tạm thời chưa áp dụng Nghị định 46, cho phép DN tiếp tục thực hiện thủ tục theo Nghị định 15 như trước đây. Theo bà Lan, quản lý an toàn thực phẩm không nên chỉ dừng ở việc siết chặt thủ tục cấp phép, bởi cách làm này dễ phát sinh tiêu cực. Điều quan trọng là tăng cường hậu kiểm, có nguồn lực và tổ chức thanh tra, kiểm tra hiệu quả, tập trung vào đúng nhóm sản phẩm có nguy cơ cao. Trước đó, tối 4/2, lãnh đạo 12 hiệp hội ngành hàng thực phẩm đã đồng loạt ký văn bản kiến nghị khẩn cấp, phản ánh những khó khăn, bất cập khi triển khai Nghị định 46. Theo phản ánh, đến trưa 4/2, riêng DN thuộc 4 hiệp hội đã có khoảng 124.400 tấn hàng hóa bị kẹt tại cảng. Ước tính hiện nay, tại cảng Cát Lái đang tồn khoảng 1.200 container với nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó vướng mắc chủ yếu phát sinh do Nghị định 46 chưa có hướng dẫn cụ thể về quy trình kiểm tra và mẫu biểu liên quan. UYÊN PHƯƠNG 5 n Thứ Sáu n Ngày 6/2/2026 XÃ HỘI THỰC PHẨM ĐƯỢC GIẢI TỎA Tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, anh Trần Quân, Giám đốc DN nhập khẩu thực phẩm thở phào nhẹ nhõm khi Nghị định 46 được tạm dừng, hoạt động thông quan dần được khơi thông trở lại. Sau nhiều ngày căng thẳng, lo lắng đến mất ăn mất ngủ, lô trái cây của DN này đã được giải phóng. Tuy cứu vãn được phần nào thiệt hại, nhưng anh Quân vẫn đầy trăn trở. Chỉ riêng việc hàng hóa bị ùn ứ trong vài ngày đã khiến DN phát sinh gần 40 triệu đồng chi phí lưu kho lạnh. Để nhanh chóng thu hồi vốn và hạn chế rủi ro hư hỏng, DN buộc phải bán hạ giá, khiến tổng thiệt hại của lô hàng lên tới khoảng 60 triệu đồng. “Con số này không quá lớn nếu nhìn riêng lẻ, nhưng là hệ quả trực tiếp của những ngày đình trệ vừa qua. Thiệt hại lớn hơn nằm ở khoảng thời gian trước đó, khi hoạt động nhập khẩu gần như bị đóng băng. Từ ngày 29/1, nhiều kế hoạch kinh doanh phục vụ thị trường Tết buộc phải dừng lại. DN mất đi nguồn doanh thu lớn trong giai đoạn cao điểm nhất của năm, trong khi chi phí vận hành, lãi vay ngân hàng, tiền lương và thưởng cho người lao động vẫn phải duy trì đầy đủ”, anh Quân nói. Việc Nghị định 46 được tạm dừng đã giúp tháo gỡ áp lực trước mắt cho DN, song theo anh Trần Quân, đây cũng là bài học lớn trong công tác ban hành và triển khai chính sách. Với đặc thù của ngành thực phẩm tươi sống - nơi mỗi giờ chậm trễ đều làm gia tăng rủi ro - DN rất cần những quy định rõ ràng, có lộ trình và thời gian chuẩn bị phù hợp. “Cộng đồng DN hoàn toàn ủng hộ việc quản lý chặt chẽ an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, sự chặt chẽ đó cần đi đôi với tính khả thi, thống nhất trong thực thi, để vừa bảo đảm mục tiêu quản lý nhà nước, vừa không làm đứt gãy chuỗi cung ứng và ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh, đặc biệt trong những thời điểm nhạy cảm như mùa cao điểm Tết”, anh Quân nói. DOANH NGHIỆP NGÀNH HÓA CHẤT “ĐỨNG NGỒI KHÔNG YÊN” Trong khi đó, các DN ngành hóa chất vẫn “đứng ngồi không yên” bởi vướng mắc ở quy trình cấp phép nhập khẩu. Trước đây, DN chỉ xin giấy phép tại Cục Hóa chất (Bộ Công Thương). Tuy nhiên, từ đầu năm 2026, Luật Hóa chất mới có hiệu lực, phân cấp xuống UBND tỉnh cấp phép khiến hoạt động này bị gián đoạn. Trao đổi với Tiền Phong, đại diện một DN chuyên nhập khẩu hóa chất cho mặt hàng sơn, cho biết, cùng một container hàng, DN phải xin nhiều loại giấy phép. Theo đó, giấy phép nhập khẩu hóa chất nhóm 1 do Cục Hóa chất cấp, giấy phép nhập khẩu hóa chất nhóm 2 do UBND tỉnh cấp. “Thông tư mới có hiệu lực nhưng chưa có hướng dẫn trong thời gian chuyển tiếp khiến DN khốn khổ. Hàng hóa đọng ở cảng, không thông quan được tốn nhiều chi phí như lưu bến bãi. Chúng tôi mong cơ quan chức năng hướng dẫn chi tiết để DN bớt thiệt hại”, vị này kiến nghị. Q.NGA Doanh nghiệp ngành hóa chất vẫn vướng Sau khi có quyết định tạm ngưng hiệu lực Nghị định 46, DN ngành thực phẩm tạm thở phào. Tuy nhiên, DN ngành hóa chất vẫn đang vướng mắc, mong sớm được “giải cứu”. Cán bộ hải quan tại cửa khẩu kích hoạt chế độ trực 24/7, thông quan nhanh hàng thực phẩm nhập khẩu ẢNH: CỤC HẢI QUAN VỀ AN TOÀN THỰC PHẨM Chiều 5/2, trao đổi với PV Tiền Phong, đại diện Chi cục Hải quan Khu vực 2 cho biết, sau khi Nghị quyết 09/2026 được ban hành, việc thông quan hàng hóa sẽ tiếp tục thực hiện theo quy định trước đây tại Nghị định 15. Hải quan đã bố trí cán bộ làm việc 24/7 để xử lý nhanh các bộ hồ sơ đủ điều kiện, sớm giải phóng hàng hóa cho DN. xây dựng lộ trình và điều chỉnh hoạt động sản xuất - kinh doanh. Đáng chú ý, dù Nghị định 46 có quy định chuyển tiếp đối với việc tự công bố, đăng ký bản công bố sản phẩm và cơ quan kiểm tra Nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu, nhưng lại thiếu điều khoản chuyển tiếp đối với trình tự kiểm tra Nhà nước về an toàn thực phẩm - cơ sở để ban hành thông báo xác nhận thực phẩm đạt yêu cầu nhập khẩu. Chính khoảng trống này đã khiến việc áp dụng trên thực tế lúng túng, ách tắc. “Không có điều khoản chuyển tiếp rõ ràng, đầy đủ thì ngay cả cán bộ thực thi cũng gặp khó. Họ không dám áp dụng quy định cũ, cũng chưa đủ cơ sở để áp dụng quy định mới. Nếu có rủi ro phát sinh, trách nhiệm pháp lý sẽ đè nặng lên người thực hiện”, luật sư Chiến nhấn mạnh. Từ Nghị định 46, các chuyên gia cho rằng, với các chính sách có tác động rộng và trực tiếp đến hoạt động sản xuất - kinh doanh, đặc biệt trong lĩnh vực nhạy cảm như an toàn thực phẩm, yêu cầu về điều khoản chuyển tiếp là hết sức quan trọng, nếu không sẽ gây ách tắc trong thực thi và phát sinh chi phí lớn cho xã hội. THANH HIẾU CHUYỆN HÔM NAY Lý do, Nghị định quy định các điều kiện chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm ở trên mức cần thiết, thậm chí không phù hợp với thông lệ quốc tế. Điều đáng nói là Nghị định có hiệu lực ngay lập tức từ khi ra đời, khiến tất cả các doanh nghiệp nhập khẩu thực phẩm trở tay không kịp. Hàng nghìn xe hàng bị tắc nghẽn toàn tuyến, từ Bắc chí Nam, các doanh đứng trước nguy cơ bị thiệt hại nặng nề với một chuỗi vấn đề liên hoàn: tăng chi phí logistics-hàng hư hỏng hoặc hết date - vi phạm hợp đồng - vỡ nợ... Không những thế, nó còn khiến cho việc cung ứng hàng hóa phục vụ thị trường Tết gặp trở ngại và giá cả biến động mạnh khi nguồn hàng khan hiếm. Trước tình thế “ngàn cân treo sợi tóc” của doanh nghiệp, Chính phủ đã kịp nhận thấy những bất cập của Nghị định 46, nên đã quyết định tạm ngưng hiệu lực và điều chỉnh thời hạn áp dụng nghị định này. Đó là một quyết định kịp thời và thể hiện sự cầu thị cao. Tuy nhiên, câu chuyện không chỉ dừng ở đó. Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ ra, điểm nghẽn của điểm nghẽn là thể chế. Trong khi cả hệ thống đang nỗ lực tháo gỡ, phá bỏ các điểm nghẽn này thì đâu đó những hàng rào cơ chế tạo điểm nghẽn lại được dựng lên, hoặc do chủ quan, hoặc do vô tình. Với Nghị định 46, có vẻ như các bộ ngành, cơ quan tham mưu Chính phủ chưa có sự chuẩn bị kỹ, nếu không muốn nói vội vàng. Đó là chưa có quy định chuyển tiếp phù hợp về kiểm định chất lượng đối với hoạt động nhập khẩu nông sản, thực phẩm chế biến có thời hạn bảo quản ngắn mang tính đặc thù. Trong khi đó, chưa có thông tư, văn bản hướng dẫn ngay từ khi chuẩn bị ban hành Nghị định, cho nên đã để xảy ra những xáo trộn, đứt gãy không đáng có. Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã đề nghị Chính phủ đánh giá sâu hơn tác động của việc ban hành Nghị định 46, đồng thời theo dõi, rút kinh nghiệm trong việc ban hành nghị định, thông tư thi hành luật, chú trọng các quy định về áp dụng pháp luật, điều khoản chuyển tiếp và thời điểm có hiệu lực. Ông cũng yêu cầu các cơ quan tăng cường kiểm tra, giám sát việc xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật ngay từ giai đoạn chuẩn bị. Ngoài những vấn đề thuộc phạm trù quy phạm pháp luật, còn là sự mẫn cảm của những người ra quyết định chính sách. Chia sẻ với người viết bài này, lãnh đạo một doanh nghiệp lớn tại TPHCM (xin không nêu tên), nói rằng, chính sách ngoài đúng, còn cần có sự “thấu cảm” thời cuộc. Nghĩa là, dù chính sách có đúng thì cũng không nên ban hành ở thời điểm nhạy cảm. Và trường hợp nhạy cảm này là liên quan các mặt hàng thực phẩm, hàng hóa thiết yếu trong thời điểm các doanh nghiệp đang phải tất bật đảm bảo hàng hóa phục vụ Tết. “Nếu không khéo sẽ gây ra sự xáo trộn lớn, giá cả có thể biến động mạnh, ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống xã hội”, vị doanh nhân nói. Đ.D Cầu thị và mẫn cảm TIẾP THEO TRANG 1 Chiều 5/2, sau khi có Nghị quyết 09 về ngưng hiệu lực của Nghị định 46, Cục Hải quan gửi văn bản hỏa tốc tới chi cục Hải quan khu vực kích hoạt chế độ trực 24/7, thông quan nhanh và ưu tiên thông quan đối với các lô hàng thực phẩm nhập khẩu còn tồn đọng. Cục Hải quan nghiêm cấm hành vi tiêu cực, nhũng nhiễu, kéo dài thời gian làm thủ tục.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==