5 n Thứ Năm n Ngày 5/2/2026 THỜI SỰ Định hướng này được lãnh đạo thành phố nhiều lần nhấn mạnh, trong bối cảnh TPHCM được kỳ vọng tiếp tục giữ vai trò “đầu tàu”, dẫn dắt tăng trưởng kinh tế không chỉ của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam mà của cả nước. ĐẠI ĐÔ THỊ Đầu tháng 1 vừa qua, UBND TPHCM thông qua đề án “Xây dựng thành phố trở thành trung tâm dịch vụ lớn của cả nước và khu vực, với các ngành dịch vụ cao cấp, hiện đại, có giá trị gia tăng cao”. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm tái định vị vai trò của TPHCM trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh giữa các trung tâm kinh tế-tài chính tại châu Á ngày càng gay gắt. Theo đề án, mô hình phát triển dịch vụ của TPHCM sẽ lấy Trung tâm Tài chính quốc tế làm hạt nhân, từ đó lan tỏa và kết nối với năm trung tâm dịch vụ chiến lược khác gồm: trung tâm hàng hải và logistics; trung tâm thông tin truyền thông, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và các hoạt động chuyên môn; trung tâm du lịch; trung tâm y tế; và trung tâm giáo dục-đào tạo. Cách tiếp cận này thể hiện rõ tư duy phát triển theo cụm ngành, thay vì phát triển rời rạc từng lĩnh vực như trước đây. Đại diện Sở Công Thương TPHCM, đơn vị chủ trì xây dựng đề án, cho biết, lộ trình triển khai được chia thành bốn giai đoạn. Trong giai đoạn 2025-2030, thành phố tập trung củng cố nền tảng, tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, hoàn thiện cơ chế, chính sách và thu hút nguồn lực trọng yếu, hướng tới hình thành một trung tâm dịch vụ có vị thế tại Đông Nam Á. Giai đoạn 20302035 sẽ là thời kỳ hoàn thiện hệ sinh thái dịch vụ, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước khẳng định vị thế trong khu vực châu Á. Từ 2035-2040, TPHCM đặt mục tiêu vươn lên nhóm trung tâm dịch vụ hàng đầu châu Á, tiệm cận các chuẩn mực quốc tế. Đến giai đoạn 2040-2045, tầm nhìn được xác định rõ: xây dựng TPHCM trở thành trung tâm dịch vụ toàn cầu, dẫn dắt đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. ĐẦU TÀU DẪN DẮT Trong giai đoạn 2030-2040, ngành dịch vụ TP.HCM phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng khoảng 13% mỗi năm, đóng góp từ 70-75% GRDP vào năm 2040. Tầm nhìn đến năm 2045, thành phố được định hướng trở thành hạt nhân tăng trưởng của khu vực, có khả năng cạnh tranh với các trung tâm dịch vụ lớn trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Thực tế cho thấy, ngay cả trước khi sắp xếp lại đơn vị hành chính, TPHCM đã là đô thị đặc biệt, giữ vai trò trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dụcđào tạo, khoa học-công nghệ và hội nhập quốc tế của cả nước. Hơn một thập kỷ qua, khu vực dịch vụ luôn chiếm trên 50% GRDP của thành phố, với chín ngành dịch vụ trọng yếu đóng vai trò chủ đạo. Theo báo cáo của UBND TPHCM, trong giai đoạn 2010-2024, thành phố đóng góp khoảng 35-37% tăng trưởng khu vực dịch vụ của cả nước, đồng thời là đầu mối xuất nhập khẩu, phân phối hàng hóa, trung chuyển du lịch và cung ứng các dịch vụ giáo dục, y tế chất lượng cao cho vùng Đông Nam bộ, Tây Nam bộ, Nam Trung bộ và Tây Nguyên. Sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu, TPHCM mới có diện tích 6.773 km2, dân số khoảng 14 triệu người, với 168 đơn vị hành chính cấp xã. Không gian phát triển được mở rộng giúp thành phố bổ sung những lợi thế quan trọng: thế mạnh công nghiệp chế biến, chế tạo và công nghiệp hỗ trợ từ khu vực Bình Dương; hệ thống cảng biển, công nghiệp dầu khí, năng lượng và du lịch biển từ Bà Rịa-Vũng Tàu. Đây là nền tảng để TPHCM xây dựng một cấu trúc kinh tế cân bằng hơn giữa công nghiệp-dịch vụ-logistics-du lịch. Trên cơ sở đó, đề án được xây dựng nhằm cụ thể hóa các nghị quyết của Trung ương, cũng như các quyết định và chương trình hành động của TPHCM. Đề án đóng vai trò kim chỉ nam cho quá trình tái cơ cấu ngành dịch vụ, xác định rõ các ngành dịch vụ trọng điểm, nguồn lực đầu tư, bộ tiêu chí đánh giá, danh mục dự án và lộ trình triển khai đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch Công ty Secoin, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM, cho rằng dù dịch vụ hiện chiếm hơn 50% GRDP, TPHCM vẫn chưa tạo được bước đột phá về chất lượng và hàm lượng giá trị gia tăng. Chính vì vậy, việc thành phố lựa chọn phát triển các dịch vụ cao cấp, hiện đại thay vì tiếp tục mở rộng theo chiều rộng là hướng đi đúng. Theo ông Kỳ, thay vì để mỗi ngành phát triển phân tán, TPHCM cần hình thành các cụm trung tâm dịch vụ có khả năng tự tạo thị trường, tự thu hút nhân lực chất lượng cao và dòng vốn đầu tư quốc tế. Đây là sự thay đổi căn bản so với giai đoạn trước, khi dịch vụ tăng trưởng nhanh nhưng thiếu liên kết, dẫn đến giá trị gia tăng thấp và phụ thuộc nhiều vào mở rộng quy mô. Ông Kỳ nhậ n định, nếu TPHCM được trao quyền tự chủ thực chất, dám thử nghiệm các mô hình mới và dám chịu trách nhiệm thì trong 5 năm tới, thành phố hoàn toàn có thể lấy lại vị thế đầu tàu kinh tế của Việt Nam, đồng thời trở thành cửa ngõ tài chính quan trọng của ASEAN. NGỌC LÂM Mở rộng địa giới và tư duy phát triển Sau sáp nhập, TPHCM đang đứng trước một thời khắc mang tính bản lề: không chỉ trở thành một đô thị lớn hơn về quy mô địa lý và dân số, mà quan trọng hơn là phải đột phá về tư duy phát triển. Một đoạn Vành đai 3 TPHCM đang dần hình thành Ả NH: DUY ANH TPHCM sẽ lấy lại vị thế đầu tàu kinh tế của Việt Nam (Trong ả nh: Cần Giờ nhìn từ trên cao) Từ nay đế n năm 2030, TPHCM tập trung củng cố nền tảng, tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, hoàn thiện cơ chế, chính sách và thu hút nguồn lực trọng yếu, hướng tới hình thành một trung tâm dịch vụ có vị thế tại Đông Nam Á. ĐI TRƯỚC, MỞ ĐƯỜNG trạng ùn tắc so với trước thời điểm triển khai dự án. Việc hoàn thành và thông xe hầm chui HC1-02 trước Tết Nguyên đán 2026 được kỳ vọng sẽ kịp thời giải tỏa áp lực giao thông, đáp ứng nhu cầu đi lại tăng cao của người dân, doanh nghiệp và hoạt động vận tải trong giai đoạn cao điểm cuối năm. BƯỚC NGOẶT MỚI Ông Phan Công Bằng, Trưởng Ban Quản lý Đường sắt đô thị TPHCM, khẳng định, Nghị quyết 188 của Quốc hội có ý nghĩa như một cuộc cách mạng, tạo bước ngoặt quyết định để tuyến metro số 2 có thể khởi công sớm hơn nhiều năm so với kịch bản cũ. Theo ông Bằng, nếu vẫn áp dụng quy trình thông thường trước đây, nhanh nhất phải đến cuối năm 2026, thậm chí tháng 4/2027, metro số 2 mới đủ điều kiện khởi công. Khi đó, dự án buộc phải trải qua hàng loạt bước kéo dài: điều chỉnh chủ trương đầu tư, trình Quốc hội thông qua, đấu thầu quốc tế chọn tư vấn, lập điều chỉnh dự án, thiết kế… Toàn bộ quy trình này có thể mất thêm từ 1,5 đến 2 năm. Tuy nhiên, sau khi Nghị quyết 188 được ban hành, nhiều “nút thắt” về thủ tục đã được tháo gỡ. Dự án metro số 2 được phép không phải điều chỉnh lại chủ trương đầu tư, được chỉ định tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi và triển khai song song các bước chuẩn bị quan trọng. Nhờ đó, tuyến metro số 2 đã chính thức khởi công đầu năm 2026, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2030. Theo lãnh đạo Ban Quản lý Đường sắt đô thị TPHCM, năm 2026 cũng được xem là năm bản lề của hệ thống metro thành phố. Hàng loạt tuyến đường sắt đô thị kết nối nội vùng dự kiến đồng loạt khởi công trong năm này, gồm các tuyến Bến Thành - Thủ Thiêm; Thủ Thiêm - Long Thành; thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên; Thủ Dầu Một - TPHCM và tuyến metro số 6 (giai đoạn 1), với mục tiêu hoàn thành vào năm 2030. Theo KTS Khương Văn Mười, nguyên Chủ tịch Hội Kiến trúc sư TPHCM, tốc độ hoàn tất các thủ tục đầu tư dự án trong một năm trở lại gần đây là “rất ấn tượng”. Nếu như trước kia, để đi từ khâu nghiên cứu đến khi khởi công, nhiều dự án phải mất từ 2-3 năm, thì nay chỉ cần tính bằng tháng. Ông Mười cho rằng, kết quả này đến từ việc Trung ương đã trao cho thành phố các cơ chế đặc thù mới và sự vào cuộc quyết liệt của hệ thống chính trị. TPHCM đã kịp thời nắm bắt “thời cơ vàng”, chuyển áp lực thành hành động cụ thể, biến chủ trương, nghị quyết của Đảng thành những công trình hiện hữu, rõ ràng và có thể nhìn thấy được trong đời sống đô thị. HỮU HUY
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==