10 n Thứ Tư n Ngày 4/2/2026 ĐỜI SỐNG GHI NHẬN TRƯỜNG HỢP TỬ VONG Ngày 2/2, tại khoa Nội tiêu hóa - Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, các bác sĩ đang điều trị tích cực cho 2 trường hợp viêm tụy cấp liên quan trực tiếp đến ăn uống quá mức và rượu bia quá đà trong những bữa tiệc tất niên tưởng chừng chỉ “vui là chính”. Ca thứ nhất là nam bệnh nhân N.N.P (35 tuổi, ngụ TPHCM). Theo tiền sử trước khi nhập viện cấp cứu, anh P. thường xuyên tham gia các buổi nhậu cuối năm với bạn bè. Mỗi lần uống, bệnh nhân có thể dùng đến hàng chục lon bia. Sau một chuỗi ngày ăn nhậu liên tục, bệnh nhân xuất hiện đau âm ỉ vùng thượng vị nhưng chủ quan cho là đau bao tử. Tối cùng ngày trước khi nhập viện, người bệnh đối mặt với cơn đau bùng phát dữ dội, lan ra sau lưng, kèm nôn ói liên tục. Cơn đau vượt ngưỡng chịu đựng khiến anh P. ngất xỉu và phải nhập viện cấp cứu. Kết quả thăm khám và xét nghiệm các bác sĩ xác định bệnh nhân bị viêm tụy cấp. Ca thứ hai là nam bệnh nhân L.V.H (40 tuổi, ngụ tại TPHCM) nhập viện trong tình trạng đau bụng cấp và nôn nhiều sau nhiều bữa tiệc tất niên liên tiếp. Xét nghiệm cho thấy, người bệnh bị viêm tụy cấp mức độ nặng do tăng triglyceride máu, buộc phải chuyển hồi sức tích cực để lọc máu và thay huyết tương. BS-CKII Nguyễn Đô, Phó trưởng khoa phụ trách điều hành khoa Nội tiêu hóa - Bệnh viện Nguyễn Tri Phương cho biết, viêm tụy cấp có nhiều nguyên nhân, trong đó thường gặp nhất là sỏi mật, rượu bia và rối loạn mỡ máu, đặc biệt là tăng triglyceride. Thống kê tại khoa cho thấy, trong số các ca viêm tụy cấp được điều trị thời gian qua, rượu bia và tăng triglyceride chiếm tỷ lệ cao nhất. Đáng lưu ý, có hơn một phần năm số bệnh nhân diễn tiến nặng, phải điều trị hồi sức tích cực và đã ghi nhận các trường hợp tử vong. Theo BS Nguyễn Đô, rượu bia không chỉ là nguyên nhân trực tiếp gây viêm tụy cấp mà còn là yếu tố làm bệnh nặng lên rõ rệt khi đi kèm các bệnh nền rối loạn chuyển hóa. Một người có tăng triglyceride máu, gan nhiễm mỡ hoặc đái tháo đường, nếu uống rượu bia nhiều, nguy cơ viêm tụy cấp không đơn thuần là “cộng dồn” mà tăng theo kiểu “nhân bội”. CẦN HẠN CHẾ RƯỢU BIA, ĂN UỐNG ĐIỀU ĐỘ Một điểm nguy hiểm của viêm tụy cấp là triệu chứng ban đầu dễ bị nhầm với các rối loạn tiêu hóa thông thường. Người bệnh thường đau vùng thượng vị, buồn nôn, nôn nhiều. Tuy nhiên, khác với ngộ độc thực phẩm hay viêm dạ dày - ruột cấp, nôn ói trong viêm tụy cấp hầu như không làm giảm đau. Cơn đau thường dữ dội, lan ra sau lưng, tăng dần theo thời gian, buộc người bệnh phải nhập viện. Trong những trường hợp chưa đủ tiêu chuẩn chẩn đoán, bác sĩ sẽ chỉ định thêm xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh như siêu âm, chụp CT để xác định chính xác nguyên nhân. BS Nguyễn Đô cảnh báo, viêm tụy cấp nặng có thể diễn tiến rất nhanh trong 24-48 giờ đầu. Nếu đến viện muộn, người bệnh có nguy cơ suy đa cơ quan và phải trả giá bằng chính tính mạng. Theo các bác sĩ, dấu hiệu cần đi khám ngay là đau dữ dội vùng trên rốn sau ăn uống nhiều hoặc uống rượu bia, kèm nôn ói liên tục không giảm, mệt lả, vã mồ hôi, chóng mặt, thở nhanh. Tuyệt đối không tự ý uống thuốc giảm đau hoặc chờ “qua cơn”. Để tránh nguy cơ mắc bệnh, cộng đồng cần hạn chế rượu bia, ăn uống điều độ, tránh ăn quá no, quá nhiều dầu mỡ, kiểm soát tốt mỡ máu và đường huyết. VÂN SƠN Giữa cao điểm mùa tiệc tất niên cuối năm, các bệnh viện ở TPHCM tiếp nhận, điều trị nhiều trường hợp bị viêm tụy cấp liên quan trực tiếp đến ăn uống quá mức và rượu bia quá đà. Một nam bệnh nhân nhập viện cấp cứu sau nhiều bữa tiệc tất niên triền miên Viêm tụy cấp vì lịch nhậu tiệc tất niên dày đặc LÒ MỔ VƯỢT CÔNG SUẤT Theo các văn bản của Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Quảng Trị, đặc biệt là báo cáo kiểm tra liên ngành và các công văn chỉ đạo mới ban hành đầu năm 2026, hoạt động giết mổ động vật trên địa bàn vẫn tồn tại nhiều vấn đề kéo dài. Đơn cử, tại Cơ sở giết mổ gia súc tập trung của bà Nguyễn Thị Thanh Huyền (xã Quảng Ninh) được UBND tỉnh Quảng Bình (cũ) chấp thuận chủ trương đầu tư từ năm 2017 với công suất khoảng 30 con lợn/ngày. Tuy nhiên, thống kê của Trạm Chăn nuôi và Thú y số 4 cho thấy, trong suốt năm 2025, cơ sở này đã tiếp nhận và giết mổ 39.848 con lợn, trung bình 109 con/ngày, cao gấp hơn 3 lần công suất cho phép. Việc giết mổ vượt công suất không chỉ gây áp lực lên hệ thống xử lý chất thải, mà còn làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm môi trường, mất an toàn thực phẩm và khó kiểm soát dịch bệnh. Trước thực tế này, Trạm Chăn nuôi và Thú y số 4 đã buộc phải thông báo chỉ thực hiện kiểm soát và đóng dấu giết mổ đúng theo công suất được cấp phép, tức khoảng 30 con/ngày, số còn lại nếu được giết mổ ở đây thì cứ “tuỳ nghi di tản”. Từ quyết định trên, một nghịch lý nảy sinh: Lợn vẫn được giết mổ, thịt vẫn đưa ra thị trường, nhưng thú y chỉ kiểm soát một phần nhỏ. Theo lãnh đạo Chi cục Chăn nuôi và thú y tỉnh Quảng Trị, hiện địa phương này có 7 lò mổ tập trung. Bình quân mỗi ngày, toàn tỉnh giết mổ trên dưới 1.000 con lợn, nhưng lực lượng thú y chỉ kiểm soát được khoảng 400 con, số còn lại chủ yếu bị giết mổ nhỏ lẻ hoặc vượt công suất tại các cơ sở tập trung, không thể kiểm soát hết. Tuy nhiên, nhiều ý kiến phản ánh có tới 90% lượng thịt lợn bán ra thị trường hiện nay không được kiểm soát đầy đủ về vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm và dịch bệnh. Ông Nguyễn Văn Dương - chủ lò mổ Hải Dương đóng ở phường Đồng Sơn - khẳng định, phải đến 90% lượng thịt lợn bán ra trên thị trường phía Bắc của Quảng Trị (tỉnh Quảng Bình cũ) không được cơ quan thú y kiểm soát theo quy định. Tại lò mổ của ông, thú y chỉ đến đóng dấu kiểm soát giết mổ vào buổi sáng (khoảng 25 con), còn buổi trưa và buổi chiều thì hầu như không xuất hiện. TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ GIẾT MỔ Tại khu vực phía Bắc chỉ có 2 lò mổ tập trung, mỗi ngày tổng lượng lợn giết mổ khoảng trên 135 con. Tuy nhiên, theo các chủ cơ sở, thú y chỉ thực hiện kiểm soát và đóng dấu khoảng 55 con, số còn lại không được kiểm soát vì “vượt công suất thiết kế”. Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ thịt lợn trên địa bàn địa phương này lên tới 600 con/ngày. Phần chênh lệch khổng lồ ấy được “bù đắp” bằng thịt giết mổ nhỏ lẻ, giết mổ lậu, hoặc giết mổ vượt công suất nhưng không được đóng dấu kiểm soát. “Thịt vẫn bán ngoài chợ, người dân vẫn mua, nhưng dấu kiểm soát thì không có. Người tiêu dùng gần như không thể phân biệt được đâu là thịt đã qua kiểm soát, đâu là thịt thả nổi” - một tiểu thương tại chợ dân sinh cho biết. Trước thực trạng trên, UBND tỉnh Quảng Trị đã ban hành công văn yêu cầu tăng cường quản lý hoạt động giết mổ động vật trên địa bàn, phân công rõ trách nhiệm cho từng sở, ngành và chính quyền cấp xã. Trong đó, UBND cấp xã được giao chịu trách nhiệm toàn diện nếu để xảy ra tình trạng giết mổ trái phép, không kiểm soát, kéo dài và tái diễn. HOÀNG NAM Có hay không việc thả nổi kiểm dịch 90% thịt lợn? Trong khi nhu cầu tiêu thụ thịt gia súc ở tỉnh Quảng Trị mỗi ngày lên tới cả nghìn con lợn, năng lực kiểm soát giết mổ của hệ thống thú y lại đang bộc lộ nhiều bất cập. BS-CKII Nguyễn Đô, Phó trưởng khoa phụ trách điều hành khoa Nội tiêu hóa – Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, cho biết chỉ trong một tuần cao điểm cuối năm, khoa đã ghi nhận hàng chục ca viêm tụy cấp nặng, trong đó có bệnh nhân phải chuyển hồi sức tích cực để lọc máu hỗ trợ điều trị. “Nếu chỉ điều trị nội khoa thông thường, khả năng hồi phục của những ca này rất khó khăn” - BS Nguyễn Đô nhấn mạnh. Nhiều ý kiến cho rằng, nếu không sớm có giải pháp căn cơ như quy hoạch lại hệ thống lò mổ, tăng đầu tư hạ tầng, bổ sung nhân lực thú y, và xử lý nghiêm giết mổ nhỏ lẻ, thì tình trạng “thú y đóng dấu theo công suất, thịt thì trôi nổi theo thị trường” sẽ còn kéo dài. Phần lớn thịt lợn bán ra thị trường không được thú y kiểm soát QUẢNG TRỊ:
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==