9 n Thứ Ba n Ngày 27/1/2026 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ Khi gặp nhau, ngoài những lời thăm hỏi, bà con không ngừng động viên nhau khắc phục khó khăn, tiếp tục cuộc sống” - bác sĩ Hải nhớ lại. Chỉ trong hai ngày, đoàn bác sĩ đã khám chữa bệnh cho gần 1.000 người dân với đủ các bệnh, từ chấn thương, tiêu hóa, da liễu đến bệnh mạn tính. Tuy nhiên, điều day dứt nhất với bác sĩ Hải và các đồng nghiệp là có những thời điểm đoàn không thể tiếp cận vùng rốn lũ, nơi còn bị chia cắt, đường sá bị cuốn trôi cũng là nơi người dân cần giúp đỡ nhất. “Là bác sĩ, điều đau lòng nhất là không thể đến được với người đang cần mình” - bác sĩ Hải bộc bạch. NGHĨA TÌNH NƠI RỐN LŨ HÒA XUÂN Tại xã Hòa Xuân (Đắk Lắk) - nơi chịu thiệt hại nặng nề nhất, gần 20 bác sĩ, điều dưỡng đến từ các bệnh viện Nhân dân Gia Định, Nhi Đồng 1, Từ Dũ, Da Liễu, Bệnh Nhiệt đới… ở TPHCM đã nhanh chóng tiếp cận những căn nhà còn chìm trong nước lũ. ThS.BS Trần Mai Hồng Ngọc, khoa Nội tiết - Thận, Bệnh viện Nhân dân Gia Định kể, chị không thể quên khoảnh khắc chuẩn bị khu khám bệnh. Cả khu vực chìm trong bóng tối vì mất điện, chỉ có đèn pin và ánh sáng le lói từ màn hình những chiếc điện thoại, hay hình ảnh người phụ nữ bật khóc khi gặp bác sĩ sau nhiều ngày chị bị cô lập. “Sự khó khăn, nhọc nhằn của mình chẳng đáng gì so với những thứ bà con đã trải qua” - BS Ngọc bộc bạch. Trong số những người đến khám, BS Ngọc vẫn nhớ đến cụ bà Nguyễn Thị Xửng (90 tuổi, thôn Phước Long). Nghe tin có đoàn bác sĩ từ TPHCM đến, cụ trằn trọc cả đêm, vừa sáng sớm đã nhờ con dìu tới trạm y tế. Đôi tay gầy guộc run run giữ chiếc nón cũ, cụ bà cho biết, mọi tài sản tích cóp được trong căn nhà nhỏ của mẹ con cụ đã bị cuốn trôi. Khi được đo huyết áp, cụ cứ lẩm bẩm: “Bão lũ khổ quá, gió thổi muốn ngã luôn”. Một trường hợp khác là chị Hoàng Thị Kim Oanh, chồng đi biển mất liên lạc, một mình chị nuôi ba con nhỏ. Chị có nhiều bệnh nền nhưng hoàn cảnh khó khăn, chưa đi khám bệnh thì lũ về cuốn trôi tất cả. Khi được bác sĩ hỏi han, kê đơn thuốc, chị Oanh bật khóc: “Mất hết rồi nhưng được các bác sĩ thương như vầy, em thấy mình còn chỗ để bấu víu”. Bác sĩ Ngọc kể, trong một ngày, đoàn đã khám và cấp thuốc cho 673 người dân, thực hiện hai ca tiểu phẫu cho hai trường hợp nhiễm trùng nặng sau nhiều ngày ngâm nước lũ. Buổi sáng khám bệnh, thấy nhiều người nhịn đói lội nước đến, ai cũng ướt sũng, các bác sĩ không ai bảo ai, tự nguyện góp tiền mua 200 phần gạo tặng người dân và mời bà con ở lại ăn trưa. Bữa cơm giản dị giữa vùng lũ nhưng đủ làm ấm lòng cả người trao lẫn người nhận. Xuân này, trên những miền đất từng tan hoang vì lũ dữ, mầm xanh đang nhú lên. Những chiến sĩ áo trắng đã trở về với ca trực thường ngày nhưng dấu chân họ còn in trên nhiều con đường bùn đất. Và, trong ký ức người dân vùng lũ, hình ảnh ấy sẽ còn ở lại rất lâu như minh chứng về tình người luôn hiện hữu, bền bỉ và ấm áp như mùa Xuân. V.S giữa tâm lũ dữ Theo Giám đốc Sở Y tế TPHCM Tăng Chí Thượng, từ dịch bệnh cho đến thiên tai, nơi nào cần hỗ trợ, TPHCM đều sẵn sàng chi viện, cả nhân lực lẫn vật lực. Trong đợt lũ lụt cuối năm ngoái, có những nơi bị thiệt hại nặng như Đắk Lắk, Thành phố đã huy động gần 100 bác sĩ đến chăm sóc sức khỏe bà con. TPHCM còn gửi đến đồng bào vùng lũ gần 20.000 “túi thuốc gia đình”, gồm các loại thuốc thiết yếu, kèm hướng dẫn sử dụng. Đây không phải hoạt động mang tính phong trào mà là trách nhiệm xuyên suốt của ngành y thành phố. chút ít, sau đó mang “đứa con” đánh cắp đăng trên một tạp chí địa phương. Cũng có trường hợp người “đạo” văn chương sửa nhan đề bài thơ, sửa thêm vài chữ, cắt bớt thơ và đem “đứa con” đánh cắp in trên tạp chí địa phương, không ngờ vẫn bị phát hiện như thường. Một nghi án đạo thơ khiến một số người cầm bút chuyên nghiệp bày tỏ sự đáng tiếc là lùm xùm giữa nhà thơ Phan Huyền Thư và nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan. Sau đó, Phan Huyền Thư đã gửi lời xin lỗi đến nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan, thừa nhận “đứa con tinh thần” Bạch lộ của chị ra đời sau bài thơ Buổi sáng của Phan Ngọc Thường Đoan. Ồn ào lắng dần theo thời gian nhưng dù sao với thơ ca Phan Huyền Thư cũng để lại vết xước. BỆNH HÁO DANH? Bất kể văn chương rớt giá thế nào, người ta sợ bị tặng thơ ra sao thì nhu cầu được khoác “chiếc áo” nhà văn vẫn không giảm đi. Nhà thơ Hồng Thanh Quang phân tích, uy vọng của một tài năng văn học luôn là mục tiêu lớn nhất của bất cứ ai muốn “phải có danh gì với núi sông”. “Nhưng để trở thành một tác giả văn học chân tài luôn khó, cho nên ở cơ chế thị trường hiện nay mới phát triển các trò đạo văn lố bịch vô tiền khoáng hậu”, ông nói. Trước khi bị phát hiện “đạo” thơ, Lâu Văn Mua từng chia sẻ muốn làm rạng danh quê hương bằng văn chương. Anh chưa lường hết được hậu quả của việc đạo thơ. Nhà phê bình văn học Ngô Thảo nói: “Ăn cắp ở lĩnh vực nào cũng không bao giờ nên, huống hồ thứ giấy trắng mực đen như văn chương. Chúng lồ lộ. Thời buổi này, thông tin liên lạc, mạng thông suốt, dính ăn cắp sẽ bị phát hiện ra ngay. Mọi thứ bây giờ đang hướng tới minh bạch nên ăn cắp văn chương không nên tiếp diễn”. Nhà văn lão thành cũng cho rằng, những ồn ào đạo văn chương còn là lời nhắc nhở hội đồng giám khảo và đơn vị tổ chức những giải thưởng văn chương. “Quyết định trao giải thưởng thì nên trông trước, trông sau cẩn thận. Đừng thấy lạ mà tặng thưởng ngay. Hội đồng giám khảo cần nâng cao ý thức trách nhiệm và tầm nhìn”, nhà phê bình Ngô Thảo nói. Không phải lần đầu tiên Hội Nhà văn Việt Nam phải thu hồi quyết định trao giải thưởng tác giả trẻ. Hội từng thu hồi giải thưởng này (2021) của tác giả Vũ Thị Trang với tác phẩm Phê bình phân tâm học - Phía của những ám ảnh nghệ thuật. Việc này xuất phát từ thư khiếu nại của TS. Đỗ Hải Ninh đề cập những dấu hiệu vi phạm bản quyền trong cuốn sách. Cụ thể, TS. Đỗ Hải Ninh tố tác giả Vũ Thị Trang đã “đạo văn” trong đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ Tự truyện và Tiểu thuyết Việt Nam sau 1986 nhìn từ phê bình phân tâm học thuộc Viện hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam. Ở đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ này TS. Vũ Thị Trang là chủ nhiệm đề tài, 5 người khác cùng tham gia, trong đó có TS. Đỗ Hải Ninh. Lùm xùm “đạo” văn chương quanh việc vinh danh tác giả trẻ là điều đáng buồn. Họ là mùa xuân, là tương lai, là hy vọng… lại mang đến thất vọng tràn trề cho độc giả, cho đồng nghiệp thì bị thu hồi quyết định trao giải thưởng vẫn là nhẹ nhàng. Nhuận bút của một tác phẩm đăng báo hay in sách không cao (trừ khi đó là cuốn sách bán chạy cỡ Mưa đỏ hay tác phẩm của Nguyễn Nhật Ánh). Giá trị Giải thưởng Tác giả trẻ cũng không quá cao. Năm 2024, Giải thưởng Tác giả trẻ được trao cho 2 tác giả với 2 tác phẩm thuộc thể loại văn xuôi và thơ, tổng số tiền thưởng là 60 triệu đồng. Đạo văn vì vật chất thì có lẽ không phải. “Vẫn là căn bệnh hám danh”, một nhà văn giấu tên bình luận. Nhiều độc giả đề nghị, ca sĩ bị “tuýt còi” có thể bị cấm diễn trong một khoảng thời gian. Cần mạnh tay hơn với nhà văn dính “án” đạo văn. ĐÀO NGUYÊN Ngành Y tế TPHCM đã huy động nhiều đoàn y, bác sĩ hỗ trợ y tế cho các địa phương bị bão lũ Theo số liệu từ Box Office Vietnam, tính đến 10h ngày 25/1, Ai thương ai mến chỉ còn 15 suất chiếu trên toàn quốc, bán được 33 vé, thu về vỏn vẹn 3,6 triệu đồng. Một ngày trước đó, phim cũng chỉ có 13 suất chiếu, bán 61 vé, doanh thu đạt 5,5 triệu đồng. Dự kiến phim sẽ rút khỏi rạp chiếu trong một vài ngày tới. Tổng doanh thu hiện tại của phim dừng ở mức 28 tỷ đồng. Con số này không quá thấp nếu đặt cạnh một số dự án Việt ra rạp gần đây, song lại là bước thụt lùi rõ rệt của Thu Trang, nhất là khi phim điện ảnh đầu tay do cô sản xuất đạt doanh thu 211 tỷ đồng. Với việc Ai thương ai mến được Thu Trang thừa nhận là dự án cô đầu tư mạnh tay nhất từ trước đến nay, nguy cơ thua lỗ là điều khó tránh khỏi. Ai thương ai mến có doanh thu thấp nếu so với các tác phẩm ra rạp cùng thời điểm. Con kể ba nghe khởi chiếu từ ngày 16/1 hiện đã cán mốc 46 tỷ đồng. Thiên đường máu đạt doanh thu 123 tỷ đồng. Trong khi đó, Running Man Việt Nam mùa 3 nhanh chóng thu về 14,5 tỷ đồng chỉ sau hai ngày công chiếu. So sánh này cho thấy Ai thương ai mến gặp khó trong việc cạnh tranh về sức hút lẫn độ lan tỏa truyền thông. Tác phẩm không tạo được hiệu ứng đủ mạnh để kéo khán giả ra rạp. Nội dung phim được đánh giá là an toàn, khó tạo tranh luận hay cảm xúc mạnh. Chia sẻ về áp lực doanh thu, Thu Trang từng cho rằng đây là bài toán khó nhất của người làm phim. “Doanh thu là bài toán khó. Mình có thể kiểm soát quá trình sản xuất: kịch bản, diễn viên, quay dựng… nhưng ra rạp thì không kiểm soát được nữa. Tất cả phụ thuộc khán giả”, cô nói. Nữ nghệ sĩ cho biết điều cô giữ lại cho mình là niềm tin vào chất lượng tác phẩm và khả năng chạm đến cảm xúc người xem. Cô không so sánh với ai, chỉ cần "hơn bản thân mình" là đã thấy vui vì mình phát triển. Tuy nhiên cô cũng không muốn một bộ phim ra rạp mà bị thua lỗ. Nhìn lại thành công của phim đầu tay, Thu Trang từng thừa nhận yếu tố may mắn đóng vai trò không nhỏ. “Tôi không tự tin đến mức nghĩ rằng, phim đầu tay mà đạt con số lớn là hoàn toàn do mình giỏi”, cô chia sẻ. ĐỖ QUYÊN Phim của Thu Trang chuẩn bị rời rạp Sau ba tuần ra rạp, bộ phim “Ai thương ai mến” do Thu Trang sản xuất sắp rời rạp với doanh thu khoảng 28 tỷ đồng. Con số không thấp nhưng là cú trượt nếu so với thành tích trước đây của nữ nghệ sĩ. Thu Trang đóng chính trong bộ phim do cô đạo diễn Nhiều người đang muốn hỏi Lâu Văn Mua lúc này: Anh không chỉ “cày xới” ở mảng thơ mà cả mảng văn xuôi. Ngoài tập thơ Nhặt xác em chất chồng bảo tàng vẫn còn những tác phẩm khác ghi tên Lâu Văn Mua. Ở những tác phẩm ấy có bao nhiêu sáng tạo của anh? Những tác phẩm đã đăng tải ghi tên anh nếu tiếp tục bị phát hiện “đạo” thì hình thức xử lý thế nào? Nhà văn Cao Duy Sơn, Phó Chủ tịch thường trực Hội Văn học Nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam xác nhận, Lâu Văn Mua là hội viên của hội. Trước những ồn ào “đạo” thơ của hội viên, nhà văn Cao Duy Sơn nói, đây là vấn đề cá nhân, Lâu Văn Mua phải chịu trách nhiệm. Hội cũng chưa bao giờ loại hội viên ra khỏi hội vì những ồn ào đạo văn. Theo đánh giá của nhà văn Cao Duy Sơn, Lâu Văn Mua viết văn xuôi “cũng được”, chẳng hạn như tác phẩm Gánh xiếc khỉ. Nhưng trước ồn ào “đạo” thơ, cần phải xem lại sự trung thực trong sáng tạo của Lâu Văn Mua ở cả mảng văn xuôi.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==