NHIỀU VỤ ĐẠO VĂN LỘ LIỄU Nhà phê bình văn học Ngô Thảo cho rằng, cả gan “đạo” văn chương thường là những cây bút địa phương, “không biết trời đất gì”. Tổng kết của ông không sai. Ồn ào quanh tập thơ Nhặt xác em chất chồng bảo tàng của người vừa bị thu hồi Giải thưởng của Hội Nhà văn 2025 hạng mục Tác giả Trẻ là ví dụ điển hình. Trên trang cá nhân, nhà văn Nguyễn Ngọc Thuần bình luận về trường hợp Lâu Văn Mua “ăn cắp” thơ do thiếu hiểu biết và quá ngây thơ. “Người ăn cắp thường biết biến hóa để nhận làm của riêng, chứ hiếm ai ngây ngô đến mức bê nguyên xi như vậy. Ở đây, cậu làm mà không hề che giấu, một kiểu tội lỗi hồn nhiên gắn với gương mặt trẻ con”, tác giả Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ viết. Theo anh, do Lâu Văn Mua “sống ở đâu đó giữa không khí lạnh, thế giới quan bị đóng băng, không kịp cập nhật. Không phân biệt được sáng tạo và ăn cắp”. Đây chỉ là suy luận của nhà văn Nguyễn Ngọc Thuần. Một người biết “copy” thơ rồi dùng công cụ dịch hỗ trợ để “vơ” bài thơ của người ta thành của mình thì rất khó nói vì hồn nhiên mà gây tội, không phân biệt được “ăn cắp” và sáng tạo. Lâu Văn Mua thuộc thế hệ 9x, biết sử dụng Internet thành thạo, dù sống ở đâu cũng có thể tự trang bị kiến thức cho mình. Cũng cần nói thêm, Lâu Văn Mua từng tốt nghiệp Trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa. Lâu Văn Mua bắt đầu làm thơ từ năm lớp 8. Anh đã tham gia lớp bồi dưỡng sáng tác Văn học trẻ miền núi do Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Thanh Hóa tổ chức năm 2015, tham gia trại sáng tác trẻ của Hội Văn học Nghệ thuật các dân tộc thiểu số năm 2016. Vì vậy, trường hợp Lâu Văn Mua “đạo” thơ nên tìm nguyên nhân theo hướng khác thay vì đổ cho hướng “thế giới quan bị đóng băng”, không hiểu đâu là đạo, đâu là sáng tạo. Nói đến cây bút địa phương “đạo” văn chương người trong giới còn nhắc đến trường hợp một nhà văn ở tạp chí Nậm Nung đạo văn của các cây bút: Đỗ Bích Thúy, Dương Bình Nguyên, Hoài Hương, Phạm Duy Nghĩa, Hoàng Thanh Hương. Vụ “đạo” này sở dĩ ồn ào vì người “ăn cắp” quá trắng trợn. Chẳng hạn, người này không cắp một đoạn văn mà “cắp” nguyên cả truyện ngắn của nhà văn Đỗ Bích Thúy chỉ thay tên truyện, thậm chí dấu chấm, dấu phẩy vẫn… lười không thay. Nhà văn có danh khác bị “đạo” là Võ Thị Hảo. Truyện ngắn Máu lá của chị viết năm 1992 in trong tập Người sót lại của rừng cười (NXB Phụ Nữ 2025) bị tác giả Phạm Minh Phong “cắp”, chỉ thay tên nhân vật rồi liều lĩnh đăng trên báo Văn Nghệ, diễn đàn của Hội Nhà văn Việt Nam. “Đạo” lộ liễu còn phải kể đến vụ “ăn cắp” Lời thỉnh cầu ở nghĩa trang Đồng Lộc của nhà thơ Vương Trọng. Người “ăn cắp” giữ nguyên tên bài thơ chỉ “sửa sang” 8 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ n Thứ Ba n Ngày 27/1/2026 Người ta truyền tai nhau: “Gặp nhau tay bắt mặt mừng/Tặng gì thì tặng xin đừng tặng thơ”. Cứ tưởng nhiều người sợ bị tặng thơ thì chuyện ăn cắp thơ sẽ hiếm có. Nhưng đạo thơ vẫn xảy ra và dễ dàng bị phát hiện. Văn xuôi cũng dính tình trạng “đạo”, thậm chí lý luận phê bình văn học cũng không ngoại lệ. “Đạo” văn chương là vấn nạn làm mất niềm tin của độc giả và làm buồn lòng người cầm bút chân chính. Phía sau lùm xùm “đạo” văn chương Giữa hoang tàn và nỗi lo bệnh tật, sự xuất hiện kịp thời của những tình nguyện viên khoác áo blouse trắng cùng thuốc men không chỉ mang lại cảm giác ấm áp mà còn tiếp thêm niềm tin để bà con gượng dậy sau lũ. XUẤT PHÁT LÚC NỬA ĐÊM Đêm 22/11/2025, khi cả thành phố đang chìm trong giấc ngủ, gần 50 y bác sĩ nhận lệnh điều động khẩn của Sở Y tế TPHCM lên đường chi viện cho tỉnh Khánh Hòa - nơi lũ dữ đang vượt mọi kỷ lục nhiều thập kỷ. Đoàn gồm các bác sĩ trẻ đến từ nhiều bệnh viện tuyến cuối như Nhân Dân 115, Chấn thương Chỉnh hình, Quân y 175, Thống Nhất, An Bình, Da Liễu… Những chuyến xe chở đầy thuốc, trang thiết bị y tế lăn bánh trong đêm hướng về khúc ruột miền Trung như một phản xạ quen thuộc của ngành y tế thành phố mỗi khi đồng bào gặp nạn. BS-CKI Đỗ Hiếu Trường Hải, Bí thư Đoàn Thanh niên Bệnh viện Nhân Dân 115 kể, khi nhận lệnh đi Khánh Hòa, anh đang bế con gái mới ba tháng tuổi trên tay. Sau cuộc gọi ngắn, gấp của lãnh đạo bệnh viện, anh đặt con xuống, chỉ kịp nói đôi câu trấn an vợ cũng là bác sĩ, từng sát cánh cùng chồng trong những ngày cam go nhất của đại dịch COVID-19. Biết chuyến đi vào vùng lũ dữ không hẹn ngày về, chị nén lo âu, động viên chồng lên đường. Vượt hơn 400 cây số trong đêm, đặt chân vào vùng lũ, trước mắt bác sĩ Hải là khung cảnh ám ảnh chưa từng thấy. Nhà cửa tan hoang, ruộng vườn ngập bùn, nước lũ nhiều nơi còn dâng cao quá đầu người. Xác gia súc, gia cầm vướng trên ngọn cây, hàng rào đã bắt đầu phân hủy. Mùi tử khí bao trùm không gian. Ranh giới giữa sự sống và cái chết hiện lên trần trụi đến nghẹn lòng. “Người dân vừa trải qua khoảnh khắc sinh tử. Nước lên quá nhanh, bà con buộc phải bỏ lại tất cả để chạy thoát thân. Khi đoàn đến, nỗi đau lớn nhất không phải là mất nhà cửa, tài sản mà là mất người thân. Khi nước rút, hiểm họa khác lại xuất hiện. Người già gượng dậy dọn nhà thì trượt ngã, gãy xương. Người trẻ bị tôn cắt, giẫm phải vật sắc nhọn... Các y bác sĩ vừa băng bó, nẹp cố định, vừa lắng nghe những câu chuyện đứt quãng. Trong ánh mắt can trường của đồng bào, khó khăn, bệnh tật dường như bị đẩy lùi. Mùa Xuân đã trở lại trên những miền đất từng chìm sâu trong bùn nước, những mái nhà vẫn còn hằn vệt lũ trên tường, những thân cây gãy đổ chưa kịp hồi sinh. Ở miền Trung - Tây Nguyên, ký ức về cơn lũ lịch sử cuối năm 2025 vẫn vẹn nguyên trong ánh mắt người dân. “Chiến sĩ áo trắng” và nhiệm vụ đặc biệt “Khi TPHCM gặp hoạn nạn bởi đại dịch COVID-19, cả nước đã dang tay. Nay các tỉnh gặp thiên tai, chúng tôi lên đường với tình dân tộc, nghĩa đồng bào. Điều này đã trở thành mạch nguồn tự nhiên trong cách hành xử của ngành y và của xã hội”. PGS.TS.BS TĂNG CHÍ THƯỢNG, Giám đốc Sở Y tế TPHCM ThS.BS Trần Mai Hồng Ngọc khám bệnh cho người dân tại rốn lũ Hòa Xuân, Đắk Lắk nVÂN SƠN KÝ SỰ Tập thơ của tác giả Lâu Văn Mua dính ồn ào “đạo” Hội Nhà văn Việt Nam từng thu hồi Giải thưởng Tác giả Trẻ 2021 của tác giả Vũ Thị Trang với tác phẩm Phê bình phân tâm học - Phía của những ám ảnh nghệ thuật
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==